Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζει για άλλη μια φορά η Μέση Ανατολή, καθώς η ηγεσία της Τεχεράνης φαίνεται να υιοθετεί μια στρατηγική υψηλού ρίσκου, την οποία διπλωματικοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως «διπλό παιχνίδι». Από τη μία πλευρά, το Ιράν προχωρά σε επιδεικτικές στρατιωτικές ασκήσεις στον Περσικό Κόλπο, που προσομοιάζουν με σενάρια πολέμου, και από την άλλη, σκληραίνει περαιτέρω τη στάση του στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, φέρνοντας τη Δύση προ τετελεσμένων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΗΠΑ: Αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στη Νιγηρία
Η ταυτόχρονη αυτή κλιμάκωση σε στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια του καθεστώτος να μεγιστοποιήσει την επιρροή του και να αποκτήσει διαπραγματευτικά ατού, ρισκάροντας ωστόσο μια ανεξέλεγκτη ανάφλεξη στην περιοχή.
«Πρόβες Πολέμου» στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) έχουν ξεκινήσει ευρείας κλίμακας ναυτικά γυμνάσια στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ. Οι ασκήσεις αυτές δεν περιορίζονται σε τυπικούς ελιγμούς, αλλά περιλαμβάνουν σενάρια που παραπέμπουν ευθέως σε ναυτικό αποκλεισμό και επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.
Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε η χρήση σμήνους ταχύπλοων σκαφών, εξοπλισμένων με ρουκέτες, καθώς και δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων εδάφους-θαλάσσης. Το μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα είναι σαφές: Η Τεχεράνη διαθέτει τη στρατιωτική δυνατότητα να «στραγγαλίσει» την παγκόσμια αγορά ενέργειας, κλείνοντας τη στρόφιγγα από την οποία διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Η χρονική συγκυρία των ασκήσεων, αμέσως μετά την αύξηση της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή, κάθε άλλο παρά τυχαία θεωρείται. Αποτελεί μια ευθεία απάντηση στις πιέσεις της Ουάσιγκτον και μια υπενθύμιση ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια εναντίον του Ιράν θα έχει βαρύτατο κόστος για την παγκόσμια οικονομία.
Σκληρή Γραμμή και Αδιέξοδο στα Πυρηνικά
Παράλληλα με την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, το Ιράν φαίνεται να κλείνει την πόρτα σε οποιονδήποτε συμβιβασμό σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι αναφορές κάνουν λόγο για επιτάχυνση του ρυθμού εμπλουτισμού ουρανίου σε επίπεδα που πλησιάζουν την παραγωγή οπλικού υλικού (weapons-grade), παραβιάζοντας κατάφωρα τους όρους προηγούμενων συμφωνιών.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η ιρανική αντιπροσωπεία στις έμμεσες συνομιλίες θέτει νέους, μαξιμαλιστικούς όρους, ζητώντας την άρση του συνόλου των κυρώσεων πριν από οποιαδήποτε δική της υποχώρηση. Επιπλέον, η Τεχεράνη φέρεται να περιορίζει δραστικά την πρόσβαση των επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στις πυρηνικές της εγκαταστάσεις, μειώνοντας τη διαφάνεια και αυξάνοντας την καχυποψία της Δύσης.
Η στάση αυτή υποδηλώνει ότι το Ιράν χρησιμοποιεί το πυρηνικό πρόγραμμα ως μοχλό πίεσης, επιχειρώντας να εκβιάσει τη Δύση για οικονομικά ανταλλάγματα, ενώ παράλληλα προχωρά τεχνολογικά προς το «κατώφλι» της πυρηνικής δύναμης.
Ο Κίνδυνος Ατυχήματος και η Διεθνής Αντίδραση
Ο συνδυασμός των στρατιωτικών προκλήσεων και της πυρηνικής αδιαλλαξίας δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα. Αναλυτές προειδοποιούν ότι το «διπλό παιχνίδι» της Τεχεράνης αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου. Με τόσες στρατιωτικές δυνάμεις να επιχειρούν σε περιορισμένο χώρο στον Περσικό Κόλπο, μια λάθος εκτίμηση ή μια παρεξήγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύρραξη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με το Τελ Αβίβ να έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προληπτικών πληγμάτων. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη διπλωματική οδό, ωστόσο τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Περσικός Κόλπος: Συναγερμός μετά την κατάρριψη ιρανικού drone
Το Ιράν φαίνεται να ποντάρει στο ότι η Δύση, απασχολημένη με άλλα μέτωπα (όπως η Ουκρανία ή ο Ινδο-Ειρηνικός), δεν θα επιθυμεί να ανοίξει ένα νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή εμπεριέχει τεράστιο ρίσκο, καθώς δοκιμάζει τις κόκκινες γραμμές των αντιπάλων του σε μια περιοχή που παραδοσιακά αποτελεί την «πυριτιδαποθήκη» του πλανήτη.
