Σε πεδίο υψηλής στρατηγικής αντιπαράθεσης και επικίνδυνων στρατιωτικών ελιγμών μετατρέπεται εκ νέου ο Περσικός Κόλπος, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις σε ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη. Το θερμόμετρο της έντασης ανέβηκε επικίνδυνα τις τελευταίες ώρες, μετά από ένα διπλό περιστατικό που περιλαμβάνει την κατάρριψη ιρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) και ευθείες απειλές κατά εμπορικού δεξαμενόπλοιου, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα διπλωματικής και στρατιωτικής κρίσης.
Το Χρονικό της Κατάρριψης
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το περιστατικό ξεκίνησε όταν ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος προσέγγισε σε επικίνδυνη απόσταση ναυτική δύναμη που επιχειρούσε στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Το drone, το οποίο φέρεται να αγνόησε επανειλημμένες προειδοποιήσεις ασφαλείας και κλήσεις απομάκρυνσης μέσω ασυρμάτου, θεωρήθηκε άμεση απειλή για την ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων.
Η αντίδραση ήταν ακαριαία, με τα συστήματα αεράμυνας να ενεργοποιούνται και να προχωρούν στην κατάρριψη του στόχου. Το συμβάν αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά παρόμοιων εμπλοκών στο παρελθόν, ωστόσο η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Τεχεράνης και Δύσης βρίσκονται ήδη σε οριακό σημείο. Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες ενέργειες αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο ενός ατυχήματος ή μιας παρεξήγησης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.

Απειλές κατά της Εμπορικής Ναυσιπλοΐας
Το σκηνικό της έντασης δεν περιορίστηκε όμως μόνο στο στρατιωτικό επίπεδο. Σχεδόν ταυτόχρονα με το περιστατικό του drone, αναφέρθηκαν σοβαρές απειλές κατά της ασφάλειας εμπορικού δεξαμενόπλοιου (tanker) που διέπλεε την περιοχή. Πληροφορίες κάνουν λόγο για παρενόχληση από ταχύπλοα σκάφη, πρακτική που έχει παρατηρηθεί και στο παρελθόν από τις ναυτικές δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης.
Η στοχοποίηση εμπορικών πλοίων αποτελεί μια τακτική που προκαλεί παγκόσμιο συναγερμό, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διακινείται περίπου το 20-30% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε διατάραξη της ομαλής ροής των ενεργειακών πόρων μπορεί να εκτινάξει τις τιμές του «μαύρου χρυσού» στα ύψη, προκαλώντας πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη τεθεί σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης, ενώ διεθνείς οργανισμοί ασφαλείας εκδίδουν οδηγίες προς τους πλοιάρχους για λήψη αυστηρών μέτρων αυτοπροστασίας κατά τον διάπλου της περιοχής.
Το Γεωπολιτικό Παρασκήνιο
Η αναζωπύρωση της έντασης δεν είναι τυχαία. Συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι στη Μέση Ανατολή, τις στασιμότητες στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και τις κυρώσεις που συνεχίζουν να πιέζουν την ιρανική οικονομία. Η Τεχεράνη, μέσω αυτών των ενεργειών, φαίνεται να επιδιώκει να στείλει μήνυμα ισχύος, υπενθυμίζοντας στη διεθνή κοινότητα ότι διαθέτει τη δυνατότητα να «κλείσει τη στρόφιγγα» της παγκόσμιας ενέργειας ή να προκαλέσει κόστος στη ναυσιπλοΐα, εάν νιώσει ότι απειλείται.
Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή, δηλώνοντας αποφασισμένοι να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα διεθνή ύδατα. Η ρητορική και από τις δύο πλευρές οξύνεται, με τις αλληλοκατηγορίες για «αποσταθεροποιητικές ενέργειες» να κυριαρχούν στις διπλωματικές ανακοινώσεις.
Φόβοι για την «Επόμενη Μέρα»
Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί πλέον τις καγκελαρίες και τα επιτελεία είναι εάν πρόκειται για μια μεμονωμένη κορύφωση της έντασης ή για την αρχή ενός νέου κύκλου βίας. Η «στρατιωτικοποίηση» των εμπορικών θαλάσσιων οδών και η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων δημιουργούν ένα ασταθές περιβάλλον.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο δεν υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας και αποκλιμάκωσης, κάθε μικρό επεισόδιο, όπως η πτήση ενός drone ή η προσέγγιση ενός πλοίου, μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα για μια ευρύτερη σύρραξη με ανυπολόγιστες συνέπειες για την περιφερειακή σταθερότητα και την παγκόσμια οικονομία.