Η σφοδρή πολεμική σύγκρουση που μαίνεται τις τελευταίες ημέρες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, φέρνει στο φως μια σκληρή και αδιαμφισβήτητη αλήθεια: η Τεχεράνη, στην πιο κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της, βρίσκεται ουσιαστικά απομονωμένη. Παρά το γεγονός ότι επί δεκαετίες το ιρανικό καθεστώς οικοδομούσε ένα σύνθετο πλέγμα διπλωματικών, εμπορικών και αμυντικών επαφών με παγκόσμιες δυνάμεις, σήμερα, υπό το βάρος των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, οι «σύμμαχοί» του περιορίζονται σε ευχολόγια και τυπικές καταδίκες, αποφεύγοντας οποιαδήποτε έμπρακτη στρατιωτική εμπλοκή.
Μια συμμαχία από «χαρτί»: Από τη Ρωσία μέχρι την Κίνα
Για χρόνια, η Τεχεράνη προσπαθούσε να σπάσει τον δυτικό αποκλεισμό δημιουργώντας γέφυρες με χώρες που μοιράζονταν την ίδια εχθρότητα προς την Ουάσινγκτον. Η Κίνα απορροφούσε το φθηνό ιρανικό πετρέλαιο, η Ρωσία αντάλλασσε τεχνογνωσία drones για το μέτωπο της Ουκρανίας, ενώ χώρες όπως η Βόρεια Κορέα και η Βενεζουέλα εμφανίζονταν ως συνοδοιπόροι στον «αντι-ιμπεριαλιστικό» αγώνα.
Ωστόσο, τώρα που οι πύραυλοι πέφτουν στο ιρανικό έδαφος, αυτός ο περιβόητος «αντιδυτικός άξονας» αποδεικνύεται κενό γράμμα. Όπως επισημαίνουν αναλυτές των New York Times, η Τεχεράνη έκανε το στρατηγικό λάθος να επενδύσει σε «πληρεξούσιους» (proxies) και όχι σε κρατικές συμμαχίες με ρήτρες αμοιβαίας άμυνας. Το αποτέλεσμα; Οι χώρες-εταίροι παρακολουθούν από απόσταση ασφαλείας, τρέμοντας μην παρασυρθούν στη δίνη του πολέμου.
Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας και το θρίλερ με τον πύραυλο
Η στάση της Άγκυρας είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική της πολυπλοκότητας της περιοχής. Παρόλο που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε τις επιθέσεις ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου και εξέφρασε τη λύπη του για τον θάνατο του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, στην πράξη η Τουρκία λειτουργεί ως ανάχωμα του ΝΑΤΟ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ιρανός προειδοποιεί την Ελλάδα! "Περιμένουν το σήμα απο τους Μουλάδες για να σας επιτεθούν" (βίντεο)
Το περιστατικό της Τετάρτης, όπου η νατοϊκή αεράμυνα κατέρριψε ιρανικό βαλλιστικό πύραυλο που κατευθυνόταν προς την αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ, προκάλεσε σοκ. Παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, το γεγονός ότι συντρίμμια έπεσαν λίγα χιλιόμετρα από τη βάση όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, δείχνει ότι η Τουρκία δεν είναι φίλος, αλλά ένας «αναγκαστικός γείτονας». Η Άγκυρα φοβάται την αποσταθεροποίηση του Ιράν όχι από αγάπη για το καθεστώς, αλλά από τον τρόμο ενός νέου κύματος προσφύγων και μιας γενικευμένης χαοτικής κατάστασης στα σύνορά της.
Η Ινδία: Οικονομία πάνω από ιδεολογία
Η περίπτωση του Νέου Δελχί είναι ακόμα πιο κυνική. Η Ινδία επένδυσε στο Ιράν (λιμάνι Τσαμπαχάρ) μόνο και μόνο για να παρακάμψει το Πακιστάν και να φτάσει στις αγορές της Κεντρικής Ασίας. Όμως, την ίδια στιγμή, η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος πελάτης της ισραηλινής πολεμικής βιομηχανίας. Με τον Ναρέντρα Μόντι να υπογράφει συμφωνίες με τον Νετανιάχου λίγο πριν την έναρξη των εχθροπραξιών, είναι σαφές ότι η Ινδία δεν πρόκειται να θυσιάσει τη στρατηγική της σχέση με το Ισραήλ για χάρη της Τεχεράνης. Για την Ινδία, το Ιράν ήταν απλώς ένας εμπορικός σταθμός, όχι ένας αδελφικός σύμμαχος.
Η Ρωσική υπαναχώρηση και η Κινεζική επιφυλακτικότητα
Η Ρωσία, η οποία θεωρούνταν ο στενότερος σύμμαχος του Ιράν, επέλεξε τον δρόμο της διπλωματικής «ασφάλειας». Παρά τις πρόσφατες αμυντικές συμφωνίες, η Μόσχα δεν προσφέρει στρατιωτική κάλυψη, καθώς δεν θέλει να διαρρήξει τις σχέσεις της με το Ισραήλ, ούτε να ανοίξει ένα μέτωπο που δεν μπορεί να ελέγξει. Η βοήθειά της περιορίζεται σε φλογερούς λόγους στα Ηνωμένα Έθνη, οι οποίοι όμως δεν αναχαιτίζουν τις βόμβες που πέφτουν στην Τεχεράνη.
Από την άλλη, η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, τηρεί στάση αναμονής. Το Πεκίνο δεν πρόκειται να ρισκάρει τη δική του οικονομική σταθερότητα ή την επικείμενη συνάντηση με τον Τραμπ τον Απρίλιο για να σώσει το ιρανικό καθεστώς. Η Κίνα θέλει το πετρέλαιο, όχι τον πόλεμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ρωσικό "νίπτω τας χείρας μου"! Το Κρεμλίνο εγκαταλείπει το Ιράν στην τύχη του; "Δεν είναι δικός μας πόλεμος"
Το μάθημα της Ιστορίας: Οι «Proxies» δεν σώζουν χώρες
Η στρατηγική του Ιράν να βασίζεται στη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και τους Χούθι αποδείχθηκε μοιραία. Αυτές οι οργανώσεις, αν και μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στη ναυσιπλοΐα ή να εκτοξεύσουν ρουκέτες, δεν έχουν τη δύναμη να αποτρέψουν μια εισβολή ή έναν στρατηγικό βομβαρδισμό στο ιρανικό έδαφος. Επιπλέον, με τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς σοβαρά αποδυναμωμένες, το Ιράν ανακάλυψε ότι τα «πλοκάμια» του δεν μπορούν να προστατεύσουν το «σώμα» του.
Στο τέλος της ημέρας, η Τεχεράνη έρχεται αντιμέτωπη με μια οδυνηρή διαπίστωση: στον σύγχρονο κόσμο, οι συναλλακτικές σχέσεις δεν αντικαθιστούν τις πραγματικές συμμαχίες. Όταν οι «φίλοι» σου είναι εκεί μόνο για το φθηνό πετρέλαιο ή για να σου πουλήσουν όπλα, θα βρεθείς αναπόφευκτα μόνος σου όταν τα φώτα σβήσουν και η πρώτη βόμβα πέσει.
