Σε μια γεωπολιτική σύγκρουση άνευ προηγουμένου εξελίσσεται η εμονή του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφασισμένη να μην επιτρέψει την απώλεια εδαφικής κυριαρχίας σε μια περιοχή ύψιστης στρατηγικής σημασίας, ενεργοποιεί βαρύτατα θεσμικά «όπλα» για να αναχαιτίσει τις πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Αυτό που ξεκίνησε το 2019 ως μια ιδέα που πολλοί θεώρησαν αστείο, έχει μετατραπεί το 2026 σε μια σκληρή διπλωματική μάχη. Η κυβέρνηση Τραμπ, βλέποντας τη Γροιλανδία ως το «κλειδί» για τον έλεγχο της Αρκτικής και τον ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία, έχει εντείνει τις πιέσεις προς τη Δανία. Ωστόσο, αυτή τη φορά, η Κοπεγχάγη δεν είναι μόνη της. Οι Βρυξέλλες απαντούν με το σχέδιο «Arctic Sentry» (Αρκτική Φρουρά) και το ισχυρό Μέσο Κατά των Εξαναγκασμών (Anti-Coercion Instrument).
Η Επιστροφή της «Πρότασης Αγοράς»
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει επαναφέρει στο τραπέζι την πρόταση για την αγορά του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου, προσφέροντας στη Δανία ένα πακέτο οικονομικών κινήτρων αλλά και κεκαλυμμένων απειλών για εμπορικούς δασμούς σε περίπτωση άρνησης. Για τον Αμερικανό Πρόεδρο, η Γροιλανδία δεν είναι απλώς ένας τόπος με πάγους, αλλά μια τεράστια αποθήκη σπάνιων γαιών και ουρανίου, απαραίτητων για την τεχνολογική και στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ.
Επιπλέον, η στρατηγική της θέση επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο των νέων εμπορικών δρόμων που ανοίγουν λόγω του λιωσίματος των πάγων, καθώς και την εγκατάσταση προηγμένων συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει το ζήτημα ως μια γιγαντιαία συμφωνία Real Estate (ακινήτων), παραβλέποντας τις έννοιες της εθνικής κυριαρχίας και της αυτοδιάθεσης των κατοίκων.
Το Ευρωπαϊκό «Όχι» και το Anti-Coercion Instrument
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν ακαριαία και συντονισμένη. Αναγνωρίζοντας ότι η Δανία –κράτος μέλος της ΕΕ– δέχεται αθέμιτες πιέσεις από μια υπερδύναμη, οι Βρυξέλλες ενεργοποίησαν το Μέσο Κατά των Εξαναγκασμών (Anti-Coercion Instrument - ACI).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τουρκικό σόου από το ΤΒ-3 Bayraktar σε άσκηση του ΝΑΤΟ έδειξε πόσο "λίγο" είναι απέναντι στην Ελλάδα σε Αιγαίο-ΝΑ Μεσόγειο
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει αντίμετρα (όπως δασμούς, περιορισμούς επενδύσεων ή αποκλεισμό από δημόσιες συμβάσεις) σε οποιαδήποτε τρίτη χώρα προσπαθεί να εκβιάσει οικονομικά ή πολιτικά ένα κράτος-μέλος της. Το μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο είναι σαφές: «Οποιαδήποτε απειλή κατά της Δανίας για το θέμα της Γροιλανδίας, θεωρείται επίθεση σε ολόκληρη την ενιαία αγορά της Ευρώπης».
Η Επιχείρηση «Arctic Sentry»
Πέραν των οικονομικών και διπλωματικών εργαλείων, το «Arctic Sentry». Πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση της ΕΕ που στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Αρκτική.
Το σχέδιο περιλαμβάνει:
Αυξημένη επιτήρηση: Χρήση δορυφορικών συστημάτων και drones για την παρακολούθηση της περιοχής.
Επενδύσεις υποδομής: Χρηματοδότηση έργων στη Γροιλανδία για τη βελτίωση της ζωής των κατοίκων, ώστε να μειωθεί η εξάρτησή τους από ξένα κεφάλαια (αμερικανικά ή κινεζικά).
Αμυντική συνεργασία: Στενότερη συνεργασία των ναυτικών δυνάμεων των σκανδιναβικών χωρών υπό την ομπρέλα της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η «Αρκτική Φρουρά» λειτουργεί ως απάντηση στο δόγμα Τραμπ, διασφαλίζοντας ότι η Γροιλανδία θα παραμείνει αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής οικογένειας και του Βασιλείου της Δανίας.
Η Δανία και οι Κάτοικοι της Γροιλανδίας
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκονται, φυσικά, οι ίδιοι οι κάτοικοι της Γροιλανδίας και η κυβέρνηση της Δανίας. Η Πρωθυπουργός της Δανίας έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι «η Γροιλανδία δεν πωλείται», χαρακτηρίζοντας τη συζήτηση παράλογη. Παράλληλα, η τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας, έχει ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά όχι προσάρτηση.
Η κίνηση της ΕΕ να υψώσει ασπίδα προστασίας χαιρετίστηκε από την Κοπεγχάγη, καθώς προσφέρει το απαραίτητο πολιτικό βάρος για να αντισταθεί στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Το Γεωπολιτικό Διακύβευμα
Η σύγκρουση αυτή αναδεικνύει το χάσμα που χωρίζει πλέον τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Ενώ οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ ακολουθούν μια πολιτική «Πρώτα η Αμερική» με επιθετικές εξαγορές και μονομερείς ενέργειες, η Ευρώπη προσπαθεί να θωρακίσει την κυριαρχία της και να λειτουργήσει ως ενιαίος πόλος ισχύος.
Το ζήτημα της Γροιλανδίας δεν είναι απλώς μια εδαφική διαφορά. Είναι η απόδειξη ότι η Αρκτική αποτελεί το επόμενο μεγάλο πεδίο του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Με τους πάγους να λιώνουν, οι ορέξεις των υπερδυνάμεων ανοίγουν, και η Ευρώπη φαίνεται αποφασισμένη να μην επιτρέψει την απώλεια ενός τόσο κρίσιμου γεωστρατηγικού πλεονεκτήματος, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ευθεία σύγκρουση με τον παραδοσιακό της σύμμαχο.
