Είναι γνωστό ότι η άνοδος του Τράμπ στην εξουσία έχει προκαλέσει σοβαρές γεωπολιτικές διαφοροποιήσεις της στάσης των ΗΠΑ παγκοσμίως , με πρώτο αποδέκτη την Ευρώπη.
Το γεωπολιτικό τοπίο
Στον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας τον οποίο επιχείρησε να τελειώσει, ο Αμερικανός Πρόεδρος πήρε σαφώς θέσεις παραπλήσιες με αυτές του Πούτιν, εξοργίζοντας τους Ευρωπαίους, για να ακολουθήσει το θέμα κατάληψης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ που έθεσε, μεγαλώνοντας ακόμη περισσότερο το χάσμα με την Ευρώπη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από την ακρίβεια στην έλλειψη! Το "δεύτερο σοκ" που θα παραλύσει βιομηχανία- τουρισμό
Επίσης κατηγόρησε τις χώρες της Ευρώπης ότι εκμεταλλεύονται τις ΗΠΑ στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, μη συνεισφέροντας οικονομικά όσο πρέπει στην άμυνα του Βορειατλαντικού Συμφώνου, αξιώνοντας οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών να ανέλθουν στο 5% του ΑΕΠ τους, προκαλώντας εντονότερη δυσφορία στις χώρες της Ευρώπης, μηδέ εξαιρουμένης της Μ.Βρετανίας, πατροπαράδοτα προνομιακού συμμάχου των ΗΠΑ.
Ωστόσο το "κερασάκι στην τούρτα" μπήκε στον πόλεμο στο Ιράν, όπου ο Τράμπ δεν ενημέρωσε τους Ευρωπαίους συμμάχους του για τις προθέσεις του για να χτυπήσει μαζί με το Ισραήλ την εν λόγω χώρα, αδειάζοντάς τους κυριολεκτικά.
Στη συνέχεια ζήτησε την στρατιωτική βοήθειά τους, την οποία δεν έλαβε, με αποτέλεσμα να προβεί σε βαρείς χαρακτηρισμούς για τους ηγέτες της Γαλλίας -ΗΒ , απειλώντας ότι μετά το τέλος του πολέμου θα βγάλει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία εκτός του αμυντικού πυρήνα της Ευρώπης
Το τελευταίο είχε ως αποτέλεσμα οι Ευρωπαϊκές χώρες με πρώτες και καλύτερες τις BIG3 (Γαλλία-ΗΒ-Γερμανία) να αποφασίζουν την επιτάχυνση της αμυντικής ολοκλήρωσης της Ευρώπης, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις πολλές αναδυομενες απειλές χωρίς την συνδρομή των ΗΠΑ, αλλά και της Τουρκίας, όπως η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, η Ρωσική απειλή για την υπόλοιπη Ευρώπη, η ενεργειακή διασύνδεση Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας-ΕΕ, η Κίνα, το Ιράν, η Χεζμπολάχ, οι Χούθι, το μέλλον του Λιβάνου , της Συρίας και της Λιβύης.
Στο πλαίσιο αυτό είχαμε την Σύνοδο ΕΕ-Αραβικών κρατών στην Κύπρο , χωρίς την συμμετοχή της ταραχοποιού Τουρκίας, την οποία η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάiν , έθεσε στο κάδρο των απειλών για την Ευρώπη μαζί με τις Κίνα και Ρωσία..
Η τετραμερής αμυντική συνεργασία που προτείνει ο Ερντογάν
Παράλληλα Ελλάδα-Γαλλία επικαιροποίησαν και επέκτειναν για την επόμενη πενταετία την ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση στρατιωτικής σύρραξης με τρίτο κράτος, γεγονός που προκέλεσε συζητήσεις στην Τουρκία , η οποία βιώνοντας τον Ευρωπαϊκο απομονωτισμό, επιχειρεί αφενός να δημιουργήσει νέες συμμαχίες ως αντιστάθμισμα, αφετέρου να ισχυροποιήσει την θέση της στο ΝΑΤΟ αλλά και υπογράφοντας συμφωνία συνεργασίας με το ΗΒ.
Αναφορικά με την δημιουργία νέων συμμαχιών ο Ερντογάν προσβλέπει στην τετραμερή αμυντική συνεργασία της Τουρκίας με Αίγυπτο-Σαουδική Αραβία-Πακιστάν.
Γιατί η Τουρκία επιδιώκει το Σύμφωνο;
Η Τουρκία επιδιώκει να διαφοροποιήσει τους πυλώνες ασφαλείας της και να μειώσει την εξάρτησή της από τους Δυτικούς εταίρους.
Χάρη στην προηγμένη αμυντική της βιομηχανία, επιδιώκει να ενισχύσει τους δεσμούς της με τις περιφερειακές δυνάμεις και να εξάγει τη στρατιωτική της τεχνολογία.
Τέλος η Άγκυρα επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Γιατί συμμετέχει το Πακιστάν;
Το Πακιστάν, το οποίο αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και επιδιώκει να επεκτείνει την αμυντική του βιομηχανία, αναζητά ευκαιρίες για να πουλήσει στρατιωτικό υλικό και να λάβει οικονομική υποστήριξη από τον Κόλπο.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα η συμφωνία να ενισχύσει τους δεσμούς ασφαλείας, με την πυρηνική αποτροπή του Πακιστάν να προσφέρει μια ομπρέλα ασφαλείας για τους εταίρους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έρχεται το τέλος της μεσαίας τάξης; Σενάρια για 5% ο πληθωρισμός
Οι "φόβοι" Σαουδικής Αραβίας-Αιγύπτου
Η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος είναι επιφυλακτικές απέναντι στην προτεινόμενη τετραμερή αμυντική συμφωνία της Τουρκίας με το Πακιστάν λόγω ανησυχιών για την περιφερειακή σταθερότητα, την αποδυνάμωση των δεσμών με τις ΗΠΑ και την ιστορική δυσπιστία.
Ενώ ενδιαφέρονται για τη συνεργασία στον αμυντικό κλάδο, φοβούνται ότι μια επίσημη συμμαχία υπό την ηγεσία της Τουρκίας θα μπορούσε να προκαλέσει τον ανταγωνισμό με το Ισραήλ, να τροφοδοτήσει την ιρανική επιθετικότητα και να διαταράξει τις υπάρχουσες δομές ασφαλείας τους με τους Δυτικούς εταίρους.
Περιφερειακή Σταθερότητα και Ιράν
Η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία, ειδικότερα, ανησυχούν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα επιθετικό, αποκλειστικό μπλοκ. Είναι επιφυλακτικές απέναντι στον δυναμικό ρόλο της Τουρκίας και φοβούνται ότι θα μπορούσε να κλιμακώσει τις εντάσεις με το Ιράν, αντί να παρέχει την ασφάλεια.
Εξάρτηση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ
Η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος διατηρούν κρίσιμους δεσμούς ασφαλείας με τις ΗΠΑ και εξισορροπούν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ. Ένα νέο, επίσημο μπλοκ που θα περιλαμβάνει την Τουρκία θα μπορούσε να διαταράξει αυτές τις ευαίσθητες σχέσεις, περιορίζοντας τη στρατηγική τους ικανότητα ελιγμών.
Ιστορική Δυσπιστία
Παρά τις πρόσφατες διπλωματικές βελτιώσεις, υπάρχει επίμονη δυσπιστία μεταξύ της Τουρκίας και τόσο της Αιγύπτου όσο και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία πηγάζει από περιφερειακές διαμάχες και, στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, από τη δολοφονία του Τζαμάλ Κασόγκι το 2018.
Περιορισμοί
Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, καθώς οι προτεραιότητές τους ενδέχεται να μην ευθυγραμμίζονται πάντα με εκείνες της Σαουδικής Αραβίας ή της Αιγύπτου, ειδικά στη Μέση Ανατολή.
Τέλος το σύμφωνο θα μπορούσε ενδεχομένως να εξαγάγει αστάθεια από το Πακιστάν, μια χώρα που αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις ασφαλείας, στον αραβικό κόσμο, λένε.
