Το βάρος της ευρωπαϊκής διπλωματίας και ασφάλειας μετατοπίζεται οριστικά προς την ανατολική Μεσόγειο, με τη Λευκωσία να φιλοξενεί τη δεύτερη ημέρα του άτυπου ευρωπαϊκού συμβουλίου.
Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών κάθονται στο ίδιο τραπέζι με εκπροσώπους χωρών της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, σε μια προσπάθεια να αποκωδικοποιήσουν τις νέες απειλές και να χαράξουν κοινή γραμμή στην άμυνα, την ενέργεια και το μεταναστευτικό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ισχυρός σεισμός 5,7 Ρίχτερ ανοιχτά του Λασιθίου στην Κρήτη
Μετά την πρώτη ημέρα των εργασιών στην Αγία Νάπα, η ευρωπαϊκή ατζέντα επικεντρώνεται πλέον στην πρακτική διαχείριση κρίσεων, αναδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο της Κύπρου ως αναχώματος σταθερότητας.
Η ευρωπαϊκή ασπίδα και το γαλλικό αποτύπωμα στην ανατολική Μεσόγειο
Το κεντρικό διακύβευμα για τους Ευρωπαίους ηγέτες είναι η μετάβαση από τις θεωρητικές διακηρύξεις στην επιχειρησιακή ικανότητα. Η πρακτική εφαρμογή του άρθρου 42.7 της συνθήκης της ΕΕ, το οποίο προβλέπει αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση επίθεσης, τέθηκε επί τάπητος.
Το πρόσφατο χτύπημα από drone στην περιοχή των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο λειτούργησε ως καταλύτης, υπενθυμίζοντας ωμά ότι οι περιφερειακές κρίσεις αγγίζουν πλέον το ευρωπαϊκό έδαφος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε τον ηγετικό ρόλο της Γαλλίας στην περιοχή. Παρέχοντας άμεση υποστήριξη με συστήματα anti-drone και προωθώντας μια νέα συμφωνία για το καθεστώς των δυνάμεων (SOFA), το Παρίσι θωρακίζει τη Λευκωσία.
Παράλληλα, η ενεργειακή συνεργασία μέσω της εταιρείας Total και η συμμετοχή στο Eastern Mediterranean Gas Forum και στο Great Sea Interconnector, αποδεικνύουν ότι η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών αποτελεί πλέον ζήτημα υψίστης ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Οι λεπτές ισορροπίες του Κιέβου και ο άξονας για το μεταναστευτικό
Η παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ανέδειξε τον σκληρό ρεαλισμό της γεωπολιτικής. Ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε αδιάλειπτη στρατιωτική βοήθεια, ωστόσο απέφυγε επιμελώς οποιαδήποτε αναφορά στην τουρκική κατοχή της Κύπρου.
Η σιωπή αυτή, αν και ηχηρή, υπαγορεύεται από την ανάγκη επιβίωσης του Κιέβου, το οποίο εξαρτάται σε κρίσιμους τομείς από την Άγκυρα, αποκαλύπτοντας τα στενά όρια της ευρωπαϊκής συνοχής όταν εμπλέκονται τρίτοι δρώντες.
Την ίδια στιγμή, στο περιθώριο της συνόδου, Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία και Μάλτα διαμόρφωσαν κοινό μέτωπο για το μεταναστευτικό. Οι χώρες της πρώτης γραμμής απαίτησαν ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, προτείνοντας κοινές επιχειρήσεις επιτήρησης, ταχύτερες διαδικασίες ασύλου και τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε τρίτες χώρες, προκειμένου να αποσυμπιεστεί το εσωτερικό τους σύστημα.
Το άνοιγμα στον Κόλπο και το κρίσιμο παζάρι του προϋπολογισμού
Η σημερινή ατζέντα στη Λευκωσία διευρύνεται με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την Ιορδανία, την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία. Ο διάλογος επικεντρώνεται στη διατήρηση του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου προς τη Γάζα, στον σχεδιασμό εκκενώσεων από τον Λίβανο και στην ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία. Η Κύπρος κεφαλαιοποιεί τον ρόλο της ως γέφυρα, αποδεικνύοντας ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια περνά πλέον εξίσου από τη Μαύρη Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, πίσω από τις διπλωματικές επαφές, εξελίσσεται μια σκληρή τεχνοκρατική μάχη. Οι 27 ηγέτες καλούνται να βρουν τη χρυσή τομή για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η χρηματοδότηση της κοινής άμυνας, η ενεργειακή μετάβαση και η συνεχιζόμενη στήριξη της Ουκρανίας απαιτούν τεράστιους πόρους, δοκιμάζοντας τις αντοχές των εθνικών οικονομιών και την ικανότητα της ΕΕ να λειτουργήσει ενιαία σε εποχές έντονης πίεσης.
