Όταν το γεωπολιτικό παιχνίδι χοντραίνει, τα όπλα συχνά δίνουν τη θέση τους στα χαρτιά, τις σφραγίδες και... τα διόδια. Το Ιράν, έχοντας ήδη εμπεδώσει διά της βίας την παρουσία του στα Στενά του Ορμούζ, αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να θεσμοθετήσει την κυριαρχία του. Το εργαλείο για αυτή την επιχείρηση δεν είναι πλέον οι πύραυλοι και οι Φρουροί της Επανάστασης, αλλά οι διπλωματικές συνομιλίες με το γειτονικό Ομάν. Ο τελικός στόχος, όμως, παραμένει κρυστάλλινος: ο απόλυτος, ρυθμιστικός έλεγχος της σημαντικότερης θαλάσσιας αρτηρίας του πλανήτη.
Η εκπρόσωπος της ιρανικής κυβέρνησης, Φατεμέχ Μοχατζερανί, άνοιξε επίσημα τα χαρτιά της Τεχεράνης το Σάββατο. Το αντικείμενο των συνομιλιών με το Μουσκάτ παρουσιάστηκε ως η διαμόρφωση ενός πλαισίου για τη «μελλοντική διαχείριση» και την «παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών».
Ο γραφειοκρατικός μανδύας και το ιρανικό «ταμείο»
Πίσω από αυτές τις προσεκτικά επιλεγμένες, αποστειρωμένες διπλωματικές εκφράσεις, κρύβεται μια ωμή, σκληρή πραγματικότητα. Το ισλαμικό καθεστώς ετοιμάζεται να στήσει ένα ντε φάκτο ταμείο ελέγχου στη μέση της θάλασσας. Βάζοντας το Ομάν —το κράτος που ελέγχει τη νότια ακτή των Στενών— στο ίδιο τραπέζι, το Ιράν προσπαθεί να αποκτήσει τη νομιμοφάνεια που του λείπει απελπιστικά στη διεθνή σκηνή.
Στην πράξη, οι λεγόμενες «ναυτιλιακές υπηρεσίες» αποτελούν τον τέλειο δούρειο ίππο. Είναι το πρόσχημα για την επιβολή τελών, υποχρεωτικών «επιθεωρήσεων» και αυστηρών κανονισμών διέλευσης στα εμπορικά πλοία και τα γιγαντιαία δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν τον «μαύρο χρυσό» του Κόλπου προς τις αγορές της Δύσης και της Ασίας.
Το αμερικανικό μπλόκο και ο νόμος του ισχυρού
Αυτή η εξέλιξη προκαλεί, αναπόφευκτα, οξύτατο βραχυκύκλωμα στην Ουάσιγκτον. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει την παραμικρή εξουσία, πόσο μάλλον νομικό έρεισμα, για να επιβάλει φόρους ή διόδια σε μια στρατηγικής σημασίας, ελεύθερη θαλάσσια οδό.
Στα χαρτιά και στις συνθήκες του Διεθνούς Δικαίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απόλυτο δίκιο. Στο αμείλικτο πεδίο της Μέσης Ανατολής, όμως, το δίκιο τείνει να το επιβάλλει αυτός που ελέγχει τα παράκτια ραντάρ και τα ταχύπλοα. Το Ιράν γνωρίζει άριστα ότι η Δύση τρέμει στην ιδέα μιας ανοιχτής σύγκρουσης που θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου στη στρατόσφαιρα. Εκμεταλλευόμενο αυτή τη διστακτικότητα, δημιουργεί τετελεσμένα, επιχειρώντας να κρατήσει την παγκόσμια οικονομία όμηρο των δικών του σχεδιασμών. Και όσο η διεθνής κοινότητα αναλώνεται σε λεκτικές καταδίκες, ο έλεγχος των Στενών αλλάζει χέρια με την υπογραφή του Ομάν.
