Αυτή την εβδομάδα, 158 νεαρές χελώνες του γενεαλογικού δέντρου της Φλορεάνα απελευθερώθηκαν στο φυσικό τους περιβάλλον. Το είδος Chelonoidis niger niger είχε οδηγηθεί στην εξαφάνιση στα μέσα του 19ου αιώνα. Η επιστροφή του αποτελεί το ορόσημο μιας νέας φάσης στο «Πρόγραμμα Οικολογικής Αποκατάστασης της Φλορεάνα».
Ένα όραμα δεκαετιών γίνεται πραγματικότητα
«Το εγχείρημα αυτό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην ιστορία του Εθνικού Πάρκου των Γκαλάπαγκος», δήλωσε η διευθύντρια του Πάρκου, Λορένα Σάντσεθ. «Έπειτα από χρόνια συστηματικής επιστημονικής έρευνας και υπομονής, η επιστροφή των χελωνών αντικατοπτρίζει ένα μακρόπνοο όραμα για την αποκατάσταση της οικολογικής λειτουργικότητας του νησιού».
Κομβικό ρόλο στην επιτυχία έπαιξε η τοπική κοινότητα των 160 κατοίκων της Φλορεάνα, η οποία συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση του προγράμματος. Η Βερόνικα Μόρα, εκπρόσωπος της κοινότητας, τόνισε: «Για γενιές η Φλορεάνα υπήρχε χωρίς τις χελώνες της. Η επιστροφή τους αποδεικνύει τι μπορούμε να καταφέρουμε όταν η κοινότητα ηγείται και οι εταίροι ενώνονται. Η επιβίωσή μας από τον τουρισμό, τη γεωργία και την αλιεία εξαρτάται άμεσα από την υγεία του νησιού μας».
Η αναβίωση μιας χαμένης γενιάς
Οι χελώνες που απελευθερώθηκαν είναι το αποτέλεσμα πολυετούς γενετικής έρευνας. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, επιστήμονες ανακάλυψαν στο ηφαίστειο Γουλφ της νήσου Ισαμπέλα χελώνες που έφεραν το DNA της Φλορεάνα. Πιστεύεται ότι οι πρόγονοί τους είχαν μεταφερθεί εκεί από φαλαινοθήρες τον 19ο αιώνα. Μέσω ενός προγράμματος ελεγχόμενης αναπαραγωγής, οι ειδικοί κατάφεραν να δημιουργήσουν έναν πληθυσμό γενετικά παρόμοιο με τις αυθεντικές χελώνες του νησιού.
Χελώνες: Οι «μηχανικοί» του οικοσυστήματος
Ως «είδη-κλειδιά», οι γιγάντιες χελώνες λειτουργούν ως φυσικοί διασκορπιστές σπόρων και διαμορφωτές της βλάστησης. Η απουσία τους για 180 χρόνια είχε διαταράξει τις οικολογικές διεργασίες. Με την επανεισαγωγή τους, αναμένεται η φυσική αναγέννηση της τοπικής χλωρίδας και η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για την επιστροφή και άλλων ενδημικών ειδών, όπως ο μίμος της Φλορεάνα και ο κόκκινος μυγοχάφτης.
Επιπλέον, η δράση τους στην ξηρά επηρεάζει θετικά και το θαλάσσιο οικοσύστημα. Βελτιώνοντας τις συνθήκες φωλεοποίησης για τα πουλιά, ενισχύεται ο πληθυσμός των θαλασσοπουλιών, τα οποία με τη σειρά τους μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά στους κοραλλιογενείς υφάλους και στις περιοχές αλιείας.
Παγκόσμιο παράδειγμα ελπίδας
Το έργο στη Φλορεάνα, που χρειάστηκε πάνω από 15 χρόνια προετοιμασίας, αποτελεί πλέον ένα διεθνές πρότυπο για το πώς η αποκατάσταση της φύσης μπορεί να συμβαδίζει με την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
«Το να βλέπεις τις χελώνες να περπατούν ελεύθερες μετά από 180 χρόνια δείχνει τι είναι εφικτό όταν τοπικοί φορείς και διεθνείς εμπειρογνώμονες μοιράζονται ένα κοινό όραμα ανάκαμψης», κατέληξε η Δρ. Πένυ Μπέκερ, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Island Conservation.
