Ωστόσο, όπως προειδοποιεί το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), τυχόν καθυστερήσεις μπορεί να κοστίσουν ακριβά: επενδύσεις που θα «παγώσουν», έργα που θα καθυστερήσουν και τελικά μεγαλύτερη επιβάρυνση για πολίτες και αγορά.
Με προθεσμία την 29η Μαΐου 2026, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα σφιχτό χρονοδιάγραμμα, την ώρα που το μεγαλύτερο μέρος του κτιριακού της αποθέματος παραμένει ενεργειακά παρωχημένο. Περισσότερα από τα μισά σπίτια έχουν κατασκευαστεί πριν το 1980, χωρίς θερμομόνωση, κάτι που μεταφράζεται σε υψηλούς λογαριασμούς και χαμηλή ανθεκτικότητα σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Σε αυτό το περιβάλλον, το SBC Greece κατέθεσε οκτώ συγκεκριμένες προτάσεις προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιχειρώντας να βάλει σαφείς βάσεις για την εφαρμογή της οδηγίας.
Ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα
Πρώτο και βασικό ζητούμενο είναι να υπάρξει σαφές και επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα ενσωμάτωσης της οδηγίας. Η αγορά – από ιδιοκτήτες έως κατασκευαστές – χρειάζεται άμεσα ορατότητα για το τι έρχεται, ώστε να προσαρμοστεί εγκαίρως.
Ελάχιστα ενεργειακά πρότυπα (MEPS)
Προτείνεται η θέσπιση υποχρεωτικών ενεργειακών προδιαγραφών που θα ενεργοποιούνται σε κρίσιμες στιγμές, όπως η πώληση ή η ενοικίαση ακινήτου. Με τον τρόπο αυτό, η ενεργειακή απόδοση θα συνδεθεί άμεσα με την αξία του ακινήτου, αλλάζοντας τους όρους του παιχνιδιού στην αγορά.
Μέτρηση περιβαλλοντικού αποτυπώματος (Whole Life Carbon)
Για πρώτη φορά προτείνεται η αξιολόγηση του συνολικού «αποτυπώματος» ενός κτιρίου σε όλο τον κύκλο ζωής του – από τα υλικά μέχρι την κατεδάφιση. Αυτό σημαίνει ότι η βιωσιμότητα δεν θα αφορά μόνο τη χρήση, αλλά και την κατασκευή.
Ψηφιακή βάση δεδομένων και «διαβατήριο» κτιρίων
Η δημιουργία εθνικής βάσης δεδομένων και ενός ψηφιακού «διαβατηρίου» για κάθε κτίριο θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες να γνωρίζουν τι παρεμβάσεις χρειάζονται και ποιο είναι το κόστος, ενώ θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά.
Σύνδεση με επιδοτήσεις και χρηματοδότηση
Οι επιχορηγήσεις και τα προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ», θα πρέπει να συνδεθούν άμεσα με τα νέα ενεργειακά πρότυπα. Η μετάβαση δεν μπορεί να γίνει χωρίς οικονομικά κίνητρα, ιδιαίτερα για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
Εκπαίδευση και πιστοποίηση επαγγελματιών
Η εφαρμογή των νέων κανόνων απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό. Προτείνεται η δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων επαγγελματιών και η εκπαίδευση μηχανικών και τεχνικών, ώστε οι παρεμβάσεις να έχουν πραγματικό αποτέλεσμα.
Συντονισμός φορέων και αγοράς
Η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται από τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Προτείνεται η σύσταση ειδικής ομάδας υλοποίησης με τη συμμετοχή βασικών φορέων, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις και αστοχίες.
Κλιματική ανθεκτικότητα κτιρίων
Πέρα από την ενέργεια, τα κτίρια θα πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να αντέχουν σε ακραία φαινόμενα, όπως καύσωνες, πλημμύρες και πυρκαγιές – ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή, το SBC Greece επισημαίνει ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων παραμένει σε εκκρεμότητα, γεγονός που ενδέχεται να δημιουργήσει εμπλοκές στη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους.
Συνολικά, η νέα οδηγία δεν αφορά μόνο την εξοικονόμηση ενέργειας. Αλλάζει συνολικά το πλαίσιο της αγοράς ακινήτων, επηρεάζοντας την αξία, τις επενδύσεις και την καθημερινότητα των πολιτών. Το αν η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την ευκαιρία ή θα βρεθεί να «τρέχει» πίσω από τις εξελίξεις, θα κριθεί στους επόμενους μήνες.