Εκτός από την βοήθεια σε μαθήματα και εργασίας, ακόμη και προσωπικές συμβουλές, οι έφηβοι τώρα ζητούν από τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης (AI) να τους βοηθήσουν να χάσουν βάρος. Μια νέα μελέτη, ωστόσο, προειδοποιεί ότι τα διατροφικά πλάνα που βγαίνουν από τα AI chatbots είναι επιβλαβή.
Είναι πιθανό να οδηγήσουν σε υποσιτισμό και διατροφικές διαταραχές παρά σε υγιή απώλεια βάρους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα διατροφικά προγράμματα που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη τείνουν να υποτιμούν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και την πρόσληψη θερμίδων που χρειάζεται ένας έφηβος για υγιή ανάπτυξη, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Nutrition.
Στην πραγματικότητα, τα προγράμματα γευμάτων της AI φάνηκε να προτρέπουν σε περικοπές θερμίδων που ουσιαστικά ισοδυναμούσαν με παράλειψη ενός πλήρους γεύματος την ημέρα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα.
«Δείχνουμε ότι τα διατροφικά σχέδια που δημιουργούνται από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης τείνουν να υποεκτιμούν σημαντικά τη συνολική πρόσληψη ενέργειας και βασικών θρεπτικών συστατικών σε σύγκριση με τα σχέδια που βασίζονται σε κατευθυντήριες γραμμές και καταρτίζονται από έναν διαιτολόγο», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Ayşe Betül Bilen, επίκουρη καθηγήτρια επιστημών υγείας στο Πανεπιστήμιο Istanbul Atlas στην Τουρκία.
«Η τήρηση τέτοιων μη ισορροπημένων ή υπερβολικά περιοριστικών διατροφικών πλάνων κατά την εφηβεία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη, την μεταβολική υγεία και τις διατροφικές συμπεριφορές», επισημαίνει.
Πως έγινε η μελέτη
Για τη μελέτη, οι ερευνητές ζήτησαν από πέντε δωρεάν διαδικτυακά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργήσουν προγράμματα γευμάτων — ChatGPT 4, Gemini 2.5 Pro, Bing Chat-5GPT, Claude 4.1 και Perplexity.
Έβαλαν την ηλικία, το ύψος και το βάρος τεσσάρων υποθετικών 15χρονων – ενός υπέρβαρου αγοριού και ενός κοριτσιού και ενός παχύσαρκου αγοριού και ενός κοριτσιού – και ζήτησαν από τα AI chatbots να δημιουργήσουν ένα σχέδιο για τρεις ημέρες. Κάθε μέρα θα περιλάμβανε τρία γεύματα και δύο σνακ.
Οι ερευνητές ζήτησαν επίσης από έναν διαιτολόγο που ειδικεύεται στην υγεία των εφήβων να δημιουργήσει διατροφικά προγράμματα χρησιμοποιώντας τις ίδιες οδηγίες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα μοντέλα AI υπολόγισαν τις ενεργειακές απαιτήσεις των εφήβων σχεδόν 700 θερμίδες χαμηλότερες από ό,τι ο διαιτολόγος – το ισοδύναμο ενός πλήρους γεύματος.
Η διαφορά είναι αρκετά μεγάλη ώστε να έχει δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία ενός εφήβου, ανέφεραν οι ερευνητές.
Τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης έτειναν επίσης να υπερεκτιμούν την ποσότητα πρωτεϊνών και λιπών που χρειάζονται οι έφηβοι στα γεύματά τους, ενώ υποεκτιμούσαν την ποσότητα υδατανθράκων, σύμφωνα με τη μελέτη.
«Η εφηβεία είναι μια κρίσιμη περίοδος για τη σωματική ανάπτυξη, την ανάπτυξη των οστών και την γνωστική ωρίμανση. Η χαμηλότερη πρόσληψη ενέργειας και υδατανθράκων, σε συνδυασμό με την αυξημένη αναλογία πρωτεϊνών και λιπών, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την περίοδο ανάπτυξης της εφηβείας», τονίζει η επικεφαλής ερευνήτρια.
«Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εκπαιδεύονται κυρίως για να παράγουν απαντήσεις που φαίνονται εύλογες και φιλικές προς το χρήστη και όχι κλινικά ακριβείς», δήλωσε επίσης. «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι μπορεί να βασίζονται σε γενικευμένα ή δημοφιλή πρότυπα διατροφής αντί να ενσωματώνουν πλήρως τις διατροφικές απαιτήσεις που αφορούν συγκεκριμένες ηλικίες».
Όποιος χρησιμοποιεί AI για να κάνει διατροφικά σχέδια θα πρέπει να είναι προσεκτικός, προειδοποιούν οι ερευνητές.
