Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Έχει συμβεί σε πολλούς. Μπαίνεις στο σούπερ μάρκετ, συγκρίνεις τιμές, επιλέγεις προϊόντα και φτάνεις στο ταμείο έχοντας υπολογίσει περίπου πόσο θα πληρώσεις.
Μόνο που κάτι δεν ταιριάζει.
Ένα προϊόν που στο ράφι κόστιζε 2,50 ευρώ εμφανίζεται στην απόδειξη με τιμή 3,20 ευρώ. Ή μια προσφορά που διαφημιζόταν με μεγάλη, ευδιάκριτη ετικέτα δεν φαίνεται να έχει εφαρμοστεί.
Ρωτάς τον υπάλληλο και ακούς μια από τις συνηθισμένες εξηγήσεις: «Η προσφορά έληξε», «δεν αλλάξαμε ακόμη το καρτελάκι» ή «το σύστημα έχει τη νέα τιμή».
Το ερώτημα είναι απλό: Πρέπει να πληρώσεις όσα γράφει το ταμείο ή όσα έβλεπες στο ράφι όταν επέλεξες το προϊόν;
Η απάντηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί οι κανόνες που ισχύουν στην Ελλάδα δεν επιτρέπουν στο κατάστημα να εμφανίζει μία τιμή και να εισπράττει μια άλλη, υψηλότερη.
Τι προβλέπει ο νόμος για την τιμή στο ράφι
Οι Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών, γνωστοί ως Κανόνες ΔΙΕΠΠΥ, προβλέπουν ότι η ενημέρωση του καταναλωτή για την τιμή πρέπει να είναι σαφής, ακριβής και μη παραπλανητική.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι μια συγκεκριμένη απαγόρευση.
Δεν επιτρέπεται να υπάρχουν ή να προκύπτουν διαφορετικές τιμές πώλησης για το ίδιο προϊόν μέσα στο κατάστημα.
Επιπλέον, απαγορεύεται να ζητείται ή να εισπράττεται ποσό υψηλότερο από εκείνο που προκύπτει από την πληροφορία που έχει δοθεί στον καταναλωτή.
Με απλά λόγια, αν ένα προϊόν αναγράφεται στο ράφι με τιμή 2,50 ευρώ, το κατάστημα δεν μπορεί να απαιτεί 3,20 ευρώ για το ίδιο ακριβώς προϊόν, επικαλούμενο απλώς διαφορετική καταχώριση στο ταμείο.
Αυτό που έχει σημασία είναι να επιβεβαιωθεί ότι η ετικέτα αφορά πράγματι το συγκεκριμένο προϊόν, την ίδια συσκευασία και την ίδια ποσότητα.
«Ξεχάσαμε να αλλάξουμε την ετικέτα» – Είναι δικαιολογία;
Ας υποθέσουμε ότι ένα απορρυπαντικό είχε την προηγούμενη εβδομάδα τιμή προσφοράς 5,90 ευρώ. Η προσφορά τελείωσε και η τιμή στο ηλεκτρονικό σύστημα του καταστήματος επέστρεψε στα 7,50 ευρώ.
Όμως η ετικέτα στο ράφι εξακολουθεί να γράφει 5,90 ευρώ. Ο καταναλωτής επιλέγει το προϊόν με βάση αυτή την πληροφορία και ανακαλύπτει τη διαφορά στο ταμείο.
Το γεγονός ότι το κατάστημα ξέχασε να ενημερώσει την ετικέτα δεν αναιρεί την υποχρέωσή του να παρέχει σωστή πληροφόρηση για την τιμή.
Η εσωτερική λειτουργία του συστήματος τιμολόγησης είναι ευθύνη της επιχείρησης και όχι του πελάτη.
Επομένως, ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει να εφαρμοστεί η χαμηλότερη αναγραφόμενη τιμή, εφόσον αυτή αφορά πράγματι το προϊόν που αγοράζει.
Τι γίνεται αν έχεις ήδη πληρώσει;
Εδώ βρίσκεται μια λεπτομέρεια που έχει μεγάλη πρακτική σημασία.
Μπορεί να μην παρατηρήσεις τη διαφορά την ώρα που περνούν τα προϊόντα από το ταμείο.
Ίσως τη διαπιστώσεις μόλις κοιτάξεις την απόδειξη, έξω από το κατάστημα ή ακόμη και όταν επιστρέψεις στο σπίτι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να ζητήσεις διόρθωση. Αν έχεις πληρώσει υψηλότερη τιμή από εκείνη που αναγραφόταν για το συγκεκριμένο προϊόν, μπορείς να απευθυνθείς στο κατάστημα και να ζητήσεις την επιστροφή της διαφοράς.
Για παράδειγμα, αν ένα προϊόν είχε αναγραφόμενη τιμή 3,40 ευρώ και χρεώθηκε 4,10 ευρώ, η διαφορά είναι 70 λεπτά.
Μπορεί να φαίνεται μικρό ποσό. Όμως, όταν οι αποκλίσεις αφορούν περισσότερα προϊόντα ή επαναλαμβάνονται σε πολλές αγορές, το συνολικό κόστος αυξάνεται.
Και, κυρίως, δεν πρόκειται μόνο για τα χρήματα. Πρόκειται για την υποχρέωση σωστής ενημέρωσης του καταναλωτή.
Πώς αποδεικνύεις ότι η τιμή ήταν διαφορετική;
Το πρώτο βήμα είναι να κρατήσεις την απόδειξη.
Στη συνέχεια, αν βρίσκεσαι ακόμη στο κατάστημα, μπορείς να επιστρέψεις στο ράφι και να ελέγξεις την ετικέτα.
Βεβαιώσου ότι αναγράφεται το ίδιο προϊόν, με το ίδιο βάρος, την ίδια συσκευασία και, όπου υπάρχει, τον ίδιο κωδικό.
Μια φωτογραφία της ετικέτας, στην οποία φαίνονται καθαρά το προϊόν και η τιμή, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.
Αν η διαφορά διαπιστωθεί μπροστά στο ταμείο, ζήτησε να ελεγχθεί η αναγραφόμενη τιμή από υπεύθυνο του καταστήματος.
Αν έχεις ήδη πληρώσει, μπορείς να ζητήσεις τη διόρθωση της χρέωσης και την επιστροφή του επιπλέον ποσού.
Προσοχή: Δεν είναι κάθε διαφορετική τιμή παράβαση
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες δύο φαινομενικά όμοια προϊόντα έχουν διαφορετική τιμή για απολύτως νόμιμο λόγο.
Για παράδειγμα, ένα σαμπουάν 400 ml μπορεί να κοστίζει διαφορετικά από την αντίστοιχη συσκευασία των 500 ml.
Μια προσφορά μπορεί επίσης να αφορά αποκλειστικά συγκεκριμένο μέγεθος, γεύση ή κωδικό προϊόντος.
Αντίστοιχα, ορισμένες εκπτώσεις συνδέονται με κάρτες επιβράβευσης ή άλλες προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει να γνωστοποιούνται με σαφή τρόπο στον καταναλωτή.
Γι’ αυτό έχει σημασία να ελέγχουμε προσεκτικά την ετικέτα.
Άλλο είναι να έχει αναρτηθεί λανθασμένη τιμή για το ίδιο προϊόν και άλλο να έχει γίνει σύγχυση μεταξύ δύο διαφορετικών συσκευασιών.
Η παγίδα με τις προσφορές
Ένα ακόμη σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονται οι προσφορές.
Μπορεί, για παράδειγμα, ένα προϊόν να διαφημίζεται με μεγάλη έκπτωση, αλλά η τελική τιμή να μην είναι αρκετά ευδιάκριτη.
Η ελληνική νομοθεσία απαιτεί σαφή ενημέρωση για την τιμή πώλησης, ενώ οι κανόνες για τις ανακοινώσεις μειώσεων τιμών προβλέπουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις ως προς την παρουσίαση των εκπτώσεων.
Ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να καταλάβει πόσο θα πληρώσει προτού φτάσει στο ταμείο.
Εξάλλου, η τελική αναγραφόμενη τιμή λιανικής πρέπει να περιλαμβάνει τον αναλογούντα ΦΠΑ.
Δεν μπορεί, δηλαδή, να εμφανίζεται μια τιμή στο ράφι και στη συνέχεια να προστίθεται ο ΦΠΑ στο ταμείο ως απρόβλεπτη επιβάρυνση.
Το δικαίωμα που έχεις πριν φτάσεις στο ταμείο
Υπάρχει και μια λιγότερο γνωστή πρόβλεψη.
Οι κανόνες για την ενημέρωση των καταναλωτών προβλέπουν τη χρήση ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου τιμών, των λεγόμενων price checkers, σε μεγάλες εμπορικές εγκαταστάσεις.
Στα καταστήματα άνω των 300 τετραγωνικών μέτρων προβλέπεται τουλάχιστον ένα τέτοιο σύστημα ανά 300 τετραγωνικά μέτρα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
Έτσι, ο καταναλωτής μπορεί να ελέγξει την τιμή ενός προϊόντος πριν φτάσει στο ταμείο, σαρώνοντας τον γραμμωτό κώδικά του.
Βέβαια, ακόμη και αν το ηλεκτρονικό σύστημα εμφανίζει διαφορετική τιμή από εκείνη του ραφιού, αυτό δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση απαλλάσσεται από την υποχρέωση ορθής και ενιαίας ενημέρωσης.
Πού μπορείς να κάνεις καταγγελία;
Αν το κατάστημα αρνηθεί να εξετάσει τη διαφορά ή να διορθώσει μια αδικαιολόγητα υψηλότερη χρέωση, μπορείς να απευθυνθείς στις αρμόδιες αρχές προστασίας του καταναλωτή.
Χρήσιμο είναι να έχεις συγκεντρώσει την απόδειξη, τη φωτογραφία της ετικέτας, τα στοιχεία του καταστήματος και την ημερομηνία της αγοράς.
Η καταγγελία μπορεί να αποτελέσει αφορμή για έλεγχο της τήρησης των κανόνων τιμολόγησης.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι επιβάλλεται αυτομάτως πρόστιμο ή ότι ο καταναλωτής αποκτά δικαίωμα σε πρόσθετη χρηματική αποζημίωση πέρα από τη διόρθωση της χρέωσης.
Τι να κάνεις αν δεις διαφορετική τιμή
Η πιο πρακτική αντιμετώπιση είναι απλή:
- Έλεγξε ότι η ετικέτα αφορά ακριβώς το προϊόν που αγόρασες.
- Ζήτησε από τον ταμία ή τον υπεύθυνο να ελέγξει την τιμή στο ράφι.
- Ζήτησε να εφαρμοστεί η σωστή αναγραφόμενη τιμή και, αν έχεις ήδη πληρώσει, να επιστραφεί η διαφορά.
- Κράτησε την απόδειξη και φωτογράφισε την ετικέτα, εφόσον χρειάζεται να τεκμηριώσεις το περιστατικό.
- Απευθύνσου στις αρμόδιες αρχές αν η επιχείρηση αρνηθεί να συμμορφωθεί.
Τα 50 λεπτά που δεν είναι απλώς 50 λεπτά
Στην εποχή της ακρίβειας, οι περισσότεροι καταναλωτές συγκρίνουν τιμές περισσότερο από ποτέ.
Αναζητούν προσφορές, υπολογίζουν το κόστος ανά κιλό ή λίτρο και προσπαθούν να περιορίσουν τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ.
Όλη αυτή η προσπάθεια, όμως, χάνει το νόημά της αν η τιμή που βλέπουν στο ράφι δεν είναι εκείνη που τελικά πληρώνουν.
Η τιμή δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε μια ετικέτα. Είναι η πληροφορία με βάση την οποία αποφασίζουμε αν θα αγοράσουμε ένα προϊόν. Και ο καταναλωτής έχει δικαίωμα αυτή η πληροφορία να είναι σωστή.
