Περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι κάτω των 75 ετών έχασαν τη ζωή τους το 2023 στην Ευρωπαϊκή Ένωση από παθήσεις που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί ή να είχαν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, σύμφωνα με νέα στοιχεία της Eurostat. Από αυτούς, 376.434 θάνατοι αποδίδονται σε «θεραπεύσιμα αίτια», δηλαδή σε καταστάσεις που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί μέσω ποιοτικής υγειονομικής περίθαλψης, ενώ 655.321 οφείλονταν σε «προληπτικά αίτια», δηλαδή σε νοσήματα που θα μπορούσαν να είχαν αποτραπεί με αποτελεσματικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας, σύμφωνα με το ygeiamou.gr
Το τυποποιημένο ποσοστό θνησιμότητας από όλες τις αποφεύξιμες αιτίες διαμορφώθηκε σε 237,7 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους στην ΕΕ, εκ των οποίων 86,8 αφορούσαν θεραπεύσιμους και 150,9 προληπτικούς παράγοντες. Η πιο συχνή αιτία θανάτου από θεραπεύσιμες παθήσεις ήταν η ισχαιμική καρδιοπάθεια (72.845), ενώ στις προληπτικές πρώτος ήταν ο καρκίνος του πνεύμονα(135.584). Σημειώνεται ότι η ισχαιμική καρδιοπάθεια ταξινομείται τόσο ως θεραπεύσιμη όσο και ως προλήψιμη πάθηση, επομένως ο συνολικός αριθμός θανάτων (145.689) κατανέμεται μεταξύ αυτών των 2 κατηγοριών.
Στις κυριότερες αποφεύξιμες αιτίες περιλαμβάνονται ακόμη ο καρκίνος του παχέος εντέρου (56.993), ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες (39.989) και οι διαταραχές ή δηλητηριάσεις που σχετίζονται με το αλκοόλ (50.593).
Η εικόνα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Τα υψηλότερα ποσοστά αποφεύξιμης θνησιμότητας καταγράφηκαν στη Λετονία (498,5 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους), την Ουγγαρία(472,7) και τη Ρουμανία (463,7), ενώ τα χαμηλότερα στην Κύπρο (152,6), το Λουξεμβούργο (157,6) και την Ιταλία (160,3). Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τις μεγάλες αποκλίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αποτελεσματικότητα της πρόληψης και της περίθαλψης μέσα στην ΕΕ.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα
Η χώρα μας βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά χαμηλότερα από χώρες της Νότιας και Δυτικής Ευρώπης με καλύτερες επιδόσεις. Συγκεκριμένα, καταγράφει 221,07 αποφεύξιμους θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, επίδοση που την τοποθετεί στη 14η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 237,66.
Με βάση τα ίδια στοιχεία, περισσότεροι από 22.000 θάνατοι ετησίως συνδέονται με αίτια που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί ή να είχαν αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά, εκ των οποίων περίπου 13.700 αφορούν προληπτικά και 8.400 θεραπεύσιμα αίτια.
Συμπέρασμα
Ένα μεγάλο μέρος της πρόωρης θνησιμότητας στην Ευρώπη παραμένει αποφεύξιμο. Αυτό σημαίνει ότιη ενίσχυση της πρόληψης, ο έγκαιρος εντοπισμός των νοσημάτων και η πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα πεδία για τα εθνικά συστήματα υγείας.
