Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ως γνωστόν ο ηγέτης του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, δεν παρέστη στη Σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών (ΟΤΚ), η οποία ολοκληρώθηκε στις 30 Οκτωβρίου.
Η κίνηση του Αλίεφ να αγνοήσει τον Τούρκο ηγέτη, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υποδηλώνει ότι η ένταση μεταξύ Μπακού και Άγκυρας είναι βαθύτερη από ότι πιστευόταν προηγουμένως, επισημαίνει Διεθνές ΜΜΕ, αναφέροντας :
Βαθύ το ρήγμα στις σχέσεις Αζερμπαϊτζάν-Τουρκίας
Μια διαμάχη μεταξύ των δύο μακροχρόνιων συμμάχων —των οποίων οι σχέσεις έχουν συχνά περιγραφεί με το σχήμα «ένα έθνος, δύο κράτη»— ξέσπασε στα μέσα Οκτωβρίου. Αφορμή στάθηκε η κριτική που άσκησαν Τούρκοι δημόσιοι παράγοντες σχετικά με νέους κανονισμούς στο Αζερμπαϊτζάν, οι οποίοι περιόριζαν τη θρησκευτική έκφραση στα δημόσια σχολεία, απαγορεύοντας ουσιαστικά τη χρήση της μαντίλας (χιτζάμπ).
Στις 25 Οκτωβρίου, ο Ερντογάν απομάκρυνε έναν συνεργάτη του που είχε πυροδοτήσει το ζήτημα της μαντίλας, γεγονός που οδήγησε πολλούς παρατηρητές να πιστέψουν ότι οι διμερείς σχέσεις θα επανέρχονταν γρήγορα στην ομαλότητα.
Όμως, δεν συνέβη αυτό.
Η απόφαση του Αλίεφ να μην παραστεί στη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα δείχνει ότι η διένεξη απέχει πολύ από το να έχει λήξει. Είναι δύσκολο να προβλεφθεί η συνέχεια, δεδομένης της πολυπλοκότητας του υποβόσκοντος ζητήματος που διχάζει τα δύο κράτη.
Η απουσία του Αλίεφ έφερε σε δύσκολη θέση τον Ερντογάν, υπονομεύοντας το κεντρικό του μήνυμα περί ενότητας μεταξύ των τουρκογενών κρατών.
Το θέμα της Συνόδου ήταν: «Τουρκικός Αιώνας: Ενότητα στη Γλώσσα, τη Σκέψη και τη Δράση».
Απευθυνόμενος στους ηγέτες των άλλων τουρκογενών κρατών που συμμετείχαν στη σύνοδο —μεταξύ των οποίων οι πρόεδροι του Καζακστάν, του Κιργιστάν, του Ουζμπεκιστάν και του Τουρκμενιστάν— ο Ερντογάν αναφέρθηκε στην «οικογενειακή φωτογραφία» των συμμετεχόντων, δηλώνοντας ότι αυτή «συμβολίζει τόσο την αφοσίωσή μας στο παρελθόν όσο και την αποφασιστικότητά μας να οικοδομήσουμε από κοινού το μέλλον μας».
Μια τέτοια ρητορική φάνηκε κάπως κενή περιεχομένου, δεδομένου ότι ο Αλίεφ απουσίαζε από τη φωτογραφία.
Την αντιπροσωπεία του Αζερμπαϊτζάν εκπροσώπησε ο υπουργός Εξωτερικών, Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ, ο οποίος δεν έκανε καμία αναφορά στη διμερή διαμάχη, ενώ παράλληλα εξήρε την τουρκική φιλοξενία.
Κεντρικό σημείο τριβής μεταξύ Μπακού και Άγκυρας είναι το Ισραήλ και όχι η μαντήλα
Σχόλια που δημοσιεύθηκαν στον τύπο του Αζερμπαϊτζάν, ο οποίος ελέγχεται αυστηρά από το κράτος, υποδεικνύουν ότι το κεντρικό σημείο τριβής μεταξύ Μπακού και Άγκυρας είναι πλέον το Ισραήλ, και όχι το ζήτημα της μαντίλας.
Σε ένα κύριο άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 29 Οκτωβρίου από το Minval, επισημαίνεται ότι η κριτική που ασκείται από την Άγκυρα σχετικά με το ζήτημα της μαντίλας (χιτζάμπ) πυροδότησε μια δυσαρέσκεια –η οποία σιγόβραζε εδώ και καιρό στο Αζερμπαϊτζάν– και συνδέεται με τη στενή στρατηγική σχέση του Μπακού με το Ισραήλ.
Το Ισραήλ προμήθευσε το Αζερμπαϊτζάν με στρατιωτική τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), η οποία συνέβαλε ώστε ο αζερικός στρατός να ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2023.
Η Τουρκία έχει ασκήσει συχνά, και ενίοτε δριμεία, κριτική στην ισραηλινή πολιτική στη Γάζα.
«Τα τελευταία τρία χρόνια, το Αζερμπαϊτζάν έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο, με τη συνεργασία του με το Ισραήλ να αποτελεί, σχεδόν πάντα, το κύριο αντικείμενο των επιθέσεων», αναφέρει το άρθρο. «Ουσιαστικά, ζητείται από το Μπακού να υποτάξει την εξωτερική του πολιτική σε αντιλήψεις και προσδοκίες τρίτων».
Χείμαρρος κατηγοριών και ταπεινώσεων από τουρκικά ΜΜΕ κατά του Αζερμπαϊτζάν λόγω Ισραήλ
Το άρθρο –το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι αντικατοπτρίζει τη θέση της επίσημης ηγεσίας του Μπακού– υποστηρίζει ότι το Αζερμπαϊτζάν δέχεται εδώ και καιρό έναν «χείμαρρο κατηγοριών και ταπεινώσεων» εξαιτίας της ισχυρής σχέσης του με το Ισραήλ, με την κατάσταση να τροφοδοτείται από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αν και δεν κατονομάζεται ο Ερντογάν, το κείμενο αφήνει να εννοηθεί ότι ο ίδιος φέρει την ευθύνη επειδή επέτρεψε στην κατάσταση να ξεφύγει από τον έλεγχο.
«Η επίσημη Άγκυρα παρενέβη πολύ αργά», προστίθεται. «Αν είχαν ληφθεί εγκαίρως τα απαραίτητα μέτρα, αν οι αρχές δεν είχαν παραμείνει αδρανείς, ίσως η κατάσταση να μην είχε κλιμακωθεί σε τέτοιο βαθμό. Ωστόσο, πλέον έχει διαμορφωθεί στην Τουρκία μια νοσηρή στάση και ένα δυσμενές κλίμα απέναντι στο Αζερμπαϊτζάν».
Το κείμενο του Minval καταλήγει διαβεβαιώνοντας ότι το Αζερμπαϊτζάν θα συνεχίσει να συμμετέχει στον Οργανισμό Τουρκογενών Κρατών (OTS), υπογραμμίζει όμως ότι πρόκειται για μια ένωση ισότιμων μελών και όχι για μια οντότητα υπό την κυριαρχία της Τουρκίας.
«Η ένωση δεν μπορεί να διατηρηθεί μόνο μέσω της κοινής ιστορίας και της εγγύτητας των λαών της», σημειώνεται. «Απαιτείται αμοιβαίος σεβασμός και αναγνώριση της ανεξαρτησίας κάθε μέλους».
Παρόμοιες προσεγγίσεις διατυπώθηκαν και σε σχόλια άλλων μέσων ενημέρωσης με έδρα το Μπακού. «Η ιδέα ότι ένα "αδελφό" κράτος είναι ταυτόχρονα ένα κυρίαρχο κράτος, με το δικαίωμα να λαμβάνει τις δικές του αποφάσεις, δεν έχει γίνει ακόμη πλήρως κατανοητή από όλους στην Τουρκία], αναφέρεται σε κύριο άρθρο του Haqqin.az.
Τι συνεπάγεται για την Ελλάδα;
Είναι προς το συμφέρον όχι μόνο του Ισραήλ, αλλά και της Ελλάδας η εμβάθυνση περαιτέρω του ρήγματος των σχέσεων Αζερμπαϊτζάν Τουρκίας.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε την Διακήρυξη της Σούσα, όπου Μπακού και Άγκυρα υπέγραψαν αμυντική συμφωνία που εμπεριείχε ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση πολεμικής αναμέτρησης μια εκ των δύο με τρίτη χώρα, "φωτογραφίζοντας" από πλευράς Τουρκίας στρατιωτική σύρραξη με την χώρα μας.
Επιπλέον η στρατιωτική συμμαχία των δύο (2) χωρών προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος στην Τουρκία και στην αμυντική της βιομηχανία, αυξάνοντας τις δυνατότητές της αλλά και την ασφάλεια αυτής σε περίπτωση ελληνοτουρκικής σύρραξης.
Πέραν όμως αυτού το Αζερμπαϊτζάν είναι το κράτος πάνω στο οποίο ο Ερντογάν έστησε την επέκταση της τουρκικής επιρροής στην Υπερκαυκασία και τα ευρύτερα σχέδιά του μελλοντικά για μετατροπή του Οργανισμού Τουρκικών κρατών, σε τουρκικό ΝΑΤΟ.
Τέλος το Αζερμπαϊτζάν είναι κομβικής σημασίας για την υλοποίηση του ενδιάμεσου δρόμου του μεταξιού της Κίνας, το οποίο θα έχει ως αποδέκτη την Τουρκία, καθιστώντας την κεντρική πύλη εισόδου του Κινεζικού εμπορίου προς την ΕΕ, αποφέροντας έτσι τεράστια οικονομικά οφέλη αλλά και γεωστρατηγική αναβάθμιση της.
