H προετοιμασία και το μαγείρεμα ενός σπιτικού γεύματος τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους κατά 30%, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Epidemiology & Community Health».
Η μαγειρική ως γνωστικό και σωματικό ερέθισμα
Όπως επισημαίνουν οι Ιάπωνες ερευνητές, από το Ινστιτούτο Επιστημών του Τόκιο και το Πανεπιστήμιο της Τσίμπα, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αυξανόμενη στροφή σε εστιατόρια, έτοιμο φαγητό και κατεψυγμένα προϊόντα, εις βάρος της μαγειρικής στο σπίτι. Ωστόσο, για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η προετοιμασία γευμάτων δεν αποτελεί μόνο μορφή σωματικής δραστηριότητας, αλλά και σημαντικό γνωστικό ερέθισμα.
Το προφίλ και η διάρκεια της έρευνας
Στην έρευνα μελετήθηκαν δεδομένα από 10.978 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, που συμμετείχαν στη μακροχρόνια έρευνα «Japan Gerontological Evaluation Study», με παρακολούθηση της γνωστικής τους υγείας για έξι χρόνια, έως το 2022. Το ένα πέμπτο των συμμετεχόντων ήταν ηλικίας 80 ετών και άνω και οι μισές ήταν γυναίκες. Περισσότεροι από τους μισούς ήταν συνταξιούχοι, ενώ το ένα τρίτο είχε λιγότερα από εννιά χρόνια εκπαίδευσης.
Μεθοδολογία και συνήθειες των συμμετεχόντων
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με το πόσο συχνά μαγείρευαν γεύματα στο σπίτι, καθώς και την έκταση της μαγειρικής τους ικανότητας, από το ξεφλούδισμα των φρούτων και λαχανικών μέχρι το μαγείρεμα γευμάτων.
Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες μαγείρευαν τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα, αλλά περισσότεροι από το ένα τέταρτο δεν το έκαναν. Οι γυναίκες και οι έμπειροι μάγειρες έτειναν να μαγειρεύουν περισσότερα γεύματα στο σπίτι σε σχέση με τους άνδρες και τους άπειρους μάγειρες.
Τα αποτελέσματα ανά φύλο και ικανότητα
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η συχνότερη μαγειρική συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, αλλά διαφέρει ανάλογα με τον βαθμό μαγειρικής ικανότητας. Συγκεκριμένα, η προετοιμασία και το μαγείρεμα σπιτικού φαγητού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα συνδέθηκε με 23% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας για τους άνδρες και 27% για τις γυναίκες, σε σύγκριση με όσους μαγείρευαν σπανιότερα από μία φορά την εβδομάδα.
Η επίδραση στους αρχάριους μάγειρες
Στους ηλικιωμένους με περιορισμένες μαγειρικές δεξιότητες, ακόμη και η ελάχιστη ενασχόληση με το μαγείρεμα (τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα) συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου άνοιας κατά 67%.
Ανεξάρτητοι παράγοντες και περιορισμοί
Τα ευρήματα παρέμειναν ισχυρά ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως ο τρόπος ζωής, το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο, ενώ ήταν ανεξάρτητα από άλλες δραστηριότητες που ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία, όπως η χειροτεχνία, ο εθελοντισμός και η κηπουρική.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, η οποία δεν μπορεί να εξάγει οριστικά συμπεράσματα σχετικά με την αιτία και το αποτέλεσμα.
