Η αίθουσα της Διάσκεψης των Προέδρων στη Βουλή στήθηκε για να φιλοξενήσει την αφρόκρεμα της ελληνικής Δικαιοσύνης, αλλά το σκηνικό θύμιζε περισσότερο θεατρική παράσταση που ακυρώθηκε λόγω έλλειψης κοινού. Το να καλείς 27 ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς για την κούρσα του νέου Προέδρου του Αρείου Πάγου και να εμφανίζονται μόλις οι 11, δεν είναι μια απλή σύμπτωση της καθημερινότητας. Είναι μια συνειδητή, θεσμική σφαλιάρα στο ίδιο το πολιτικό σύστημα.
Όσοι παρακολουθούν τον τρόπο με τον οποίο μοιράζεται η τράπουλα στα ανώτατα κλιμάκια, καταλαβαίνουν αμέσως τον συμβολισμό. Οι άνθρωποι που κρατούν στα χέρια τους τις αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, ουσιαστικά μποϊκοτάρισαν μια ακρόαση που την θεωρούν στημένη στα μέτρα της εκτελεστικής εξουσίας.
Το μεγαλοπρεπές «άδειασμα» και οι επιστολές με νόημα
Οι 16 δικαστές (αντιπρόεδροι και αρεοπαγίτες) που επέλεξαν να παραμείνουν στο γραφείο τους, επικαλέστηκαν προσωπικά κωλύματα και σεβασμό στην επετηρίδα, όμως το μήνυμα είχε ήδη φτάσει στους παραλήπτες. Η μαζική απουσία δεν ήταν ζήτημα φόρτου εργασίας, αλλά ευθείας αμφισβήτησης της αξιοκρατίας.
Κάποιες από τις επιστολές που έφτασαν στο κοινοβούλιο έκρυβαν πολύ συγκεκριμένες αιχμές. Κατήγγειλαν εμμέσως πλην σαφώς ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης γράφει στα παλιά της τα παπούτσια την αρχαιότητα και ψάχνει πρόσωπα με «μεγαλύτερο υπόλοιπο υπηρεσιακού χρόνου». Με απλά λόγια, η κυβέρνηση θέλει προέδρους που θα παραμείνουν στην καρέκλα αρκετά χρόνια, προσπερνώντας χωρίς δισταγμό τους παλαιότερους δικαστές. Όταν το κριτήριο γίνεται η ηλικία και η χρονική διάρκεια της θητείας αντί για το βιογραφικό, η δυσαρέσκεια στο εσωτερικό του σώματος είναι απλώς θέμα χρόνου να εκραγεί.
Η τριάδα της κάλπης και το τελικό κουμπί
Μέσα σε αυτό το άβολο κλίμα, η Διάσκεψη των Προέδρων έκανε τη δουλειά της και κατέληξε στα τρία ονόματα που θα στείλει στο γραφείο του Υπουργού Δικαιοσύνης:
Παναγιώτης Λυμπερόπουλος (15 ψήφοι)
Σωκράτης Πλαστήρας (10 ψήφοι)
Παναγιώτης Βενιζελέας (9 ψήφοι)
Ο Παναγιώτης Λυμπερόπουλος φιγουράρει ως το απόλυτο φαβορί, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του, καθώς είχε βγει πρώτος και στην εσωτερική ψηφοφορία της ίδιας της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Ωστόσο, το πραγματικό πρόβλημα παραμένει η ίδια η φύση του συστήματος.
Όσες επιτροπές κι αν συνεδριάσουν στη Βουλή, όσες προτάσεις κι αν γίνουν, την τελική απόφαση την παίρνει το Υπουργικό Συμβούλιο. Η εκτελεστική εξουσία ορίζει την ηγεσία της δικαστικής. Ένας αναχρονισμός που επιτρέπει στις εκάστοτε κυβερνήσεις να βάζουν τη σφραγίδα τους στην κορυφή της Δικαιοσύνης, συντηρώντας τη δυσπιστία των πολιτών και, όπως φάνηκε, των ίδιων των λειτουργών της. Η νέα ηγεσία του Αρείου Πάγου θα καθίσει στην έδρα κουβαλώντας το βάρος αυτών των άδειων καθισμάτων και την πικρή υπενθύμιση ότι οι κανόνες του παιχνιδιού γράφονται αποκλειστικά στο Μέγαρο Μαξίμου.