Η κλιμακούμενη αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον με το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ επαναφέρει στο προσκήνιο ιστορικούς παραλληλισμούς με την κρίση του Σουέζ το 1956.
Σύμφωνα με γεωπολιτικές αναλύσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, όπως ακριβώς το Σουέζ επιτάχυνε την πτώση της βρετανικής αυτοκρατορίας και την αποδυνάμωση της στερλίνας, έτσι και το Ορμούζ ενδέχεται να αποτελέσει το σημείο καμπής για την αμερικανική ισχύ στη Μέση Ανατολή.
Η ιστορία δείχνει ότι οι αυτοκρατορίες παρακμάζουν όταν η στρατιωτική τους εμβέλεια ξεπερνά την πολιτική τους στρατηγική και τα οικονομικά τους θεμέλια αποδυναμώνονται.
Η ιστορική αναλογία του 1956 και η αμερικανική ηγεμονία
Η εθνικοποίηση της Διώρυγας του Σουέζ από τον Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ αποκάλυψε την οικονομική ευαλωτότητα της μεταπολεμικής Βρετανίας. Παρά την αρχική στρατιωτική επιτυχία της τριμερούς εισβολής, στην οποία συμμετείχαν η Βρετανία, η Γαλλία και το Ισραήλ, η παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης οδήγησαν το Λονδίνο σε μια ταπεινωτική υποχώρηση.
Οι αμερικανικές απειλές για οικονομικά αντίποινα κατά της βρετανικής λίρας αποδείχθηκαν καθοριστικές, μετατρέποντας τις ΗΠΑ στον νέο περιφερειακό ηγεμόνα.
Εβδομήντα χρόνια αργότερα, το σκηνικό φαίνεται να επαναλαμβάνεται, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να βρίσκονται πλέον στη θέση της εδραιωμένης δύναμης που αντιμετωπίζει έναν αποφασισμένο περιφερειακό παράγοντα, ο οποίος δεν είναι πρόθυμος να υποταχθεί.
Το αυτοκρατορικό κέντρο βασίζεται στη στρατιωτική του δύναμη, όμως το τελικό αποτέλεσμα διαμορφώνεται από τους βαθύτερους οικονομικούς περιορισμούς.
Τα οικονομικά βάρη και η στρατηγική υπερέκταση
Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν δομικές αδυναμίες παρόμοιες με αυτές της Βρετανίας. Με το εθνικό χρέος να υπερβαίνει τα 39 τρισεκατομμύρια δολάρια και τα ελλείμματα να παραμένουν επίμονα, οι δυνατότητες επιβολής περιορίζονται από την εγχώρια οικονομία.
Αν και διαθέτουν απαράμιλλη στρατιωτική εμβέλεια, οι αμερικανικές δυνάμεις είναι ανεπτυγμένες σε πολλαπλά μέτωπα, από την Ανατολική Ευρώπη έως τον Ινδο-Ειρηνικό. Η διάχυση αυτή αφήνει την Ουάσιγκτον με τεράστια δύναμη, αλλά χωρίς την ικανότητα να υπαγορεύει αποφασιστικά αποτελέσματα στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν λειτουργεί από μια θέση δομικής ανθεκτικότητας. Διαθέτοντας γεωγραφικό βάθος, προηγμένες δυνατότητες πυραύλων και αποκεντρωμένο στρατιωτικό δόγμα, επιδιώκει την επιβίωση και την αποτροπή.
Όπως αναφέρει η ανάλυση, σε συγκρούσεις που ορίζονται από τέτοια ασυμμετρία, η πλευρά με τους πιο μετριοπαθείς και εφικτούς στόχους συχνά επικρατεί έναντι εκείνης που επιδιώκει τον πλήρη μετασχηματισμό ενός κράτους.
Ο ρόλος του Ισραήλ και οι περιφερειακές ισορροπίες
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τη βασική αρτηρία από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή θα πυροδοτούσε άμεσα παγκόσμια οικονομική αστάθεια.
Η Τεχεράνη ζητά ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας, απαιτώντας τον τερματισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, αποζημιώσεις και λογοδοσία για τις συγκρούσεις σε Γάζα και Λίβανο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ενδεχόμενη αποδυνάμωση της αμερικανικής κυριαρχίας επηρεάζει άμεσα και το Ισραήλ, η στρατιωτική ισχύς του οποίου εξαρτάται παραδοσιακά από την άνευ όρων υποστήριξη της Ουάσιγκτον.
Καθώς η στήριξη αυτή καθίσταται πιο δαπανηρή, τα δομικά θεμέλια της ισραηλινής αποτροπής αναμένεται να διαβρωθούν σταδιακά. Αν το Σουέζ σηματοδότησε το τέλος μιας αυτοκρατορίας, το Ορμούζ ενδέχεται να καταγράψει την οριστική αδυναμία της Ουάσιγκτον να μετατρέπει τη στρατιωτική υπεροχή σε μακροπρόθεσμο πολιτικό έλεγχο.