Ως γνωστόν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τράμπ αποφάσισε την ύστατη στιγμή να δώσει μια τελευταία ευκαιρία στην διπλωματία , αναβάλλοντας την στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν.
Για τον λόγο αυτό αποφάσισε Αμερικανική αντιποσωπεία να συναντηθεί στην Κωνσταντινούπολη με Ιρανική, κατόπιν προτροπής του "φίλου του" Ερντογάν.
Την Παρασκευή οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Κωνσταντινούπολη
Αντιπροσωπείες ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να συναντηθούν στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, με πρωτοβουλία της Τουρκίας, αναφέρει ΜΜΕ των "γειτόνων".
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό οι συνομιλίες θα διεξαχθούν μεταξύ του Ειδικού Απεσταλμένου του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Αυτή θα σηματοδοτήσει την πρώτη άμεση επαφή μεταξύ των δύο χωρών από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου 2025.
Η συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε μια στιγμή που ο Τραμπ έχει αυξήσει την πίεση στο Ιράν, αναπτύσσοντας στρατεύματα στη Μέση Ανατολή και απειλώντας ανοιχτά με στρατιωτική δράση.
Σε πρόσφατες τηλεφωνικές κλήσεις τόσο με τον Ιρανό Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν όσο και με τον Τραμπ, ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι, εάν και οι δύο ηγέτες εγκρίνουν, η Τουρκία είναι έτοιμη να διευκολύνει τις συνομιλίες - είτε έμμεσες είτε πρόσωπο με πρόσωπο.
Μετά από προηγούμενες προσπάθειες διαμεσολάβησης για τη Ρωσία-Ουκρανία και τη Γάζα, η Τουρκία τοποθετείται για άλλη μια φορά στην πρώτη γραμμή της ειρηνευτικής -ή ίσως ακριβέστερα, της αποκλιμάκωσης- διπλωματίας.
"Άξονας" Τουρκίας-Κατάρ-Αιγύπτου αποτροπής πλήγματος των ΗΠΑ κατά του Ιράν
Το αμερικανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Axios ανέφερε ότι, παράλληλα με την Τουρκία, η Αίγυπτος και το Κατάρ συμμετέχουν επίσης σε προσπάθειες για την αποτροπή ενός αμερικανικού πλήγματος στο Ιράν, ενώ ταυτόχρονα προτρέπουν την Τεχεράνη να κάνει παραχωρήσεις.
Πριν από τη δημόσια ανακοίνωση το βράδυ της 2ας Φεβρουαρίου ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη στις 6 Φεβρουαρίου, φαίνεται ότι, εκτός από τον Φιντάν, οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και της Αιγύπτου κάλεσαν επίσης τον Αραγτσί, ενθαρρύνοντάς τον να υιοθετήσει μια συμφιλιωτική στάση στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, προκειμένου να γλιτώσει το Ιράν από επίθεση.
Τι θα γίνει αν οι πύραυλοι πετάξουν ξανά πριν συναντηθούν οι αντιπροσωπείες;
Όχι μόνο η Τουρκία, αλλά και οι αραβικές χώρες σε όλη την περιοχή τάσσονται κατά μιας στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ κατά του Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν ανακοινώσει ότι δεν θα επιτρέψουν σε αμερικανικά αεροσκάφη να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο τους σε περίπτωση επίθεσης.
Η Ιορδανία, όπου οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές στρατιωτικές αναπτύξεις, έχει επίσης δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το έδαφός της ως «ορμητήριο» εναντίον του Ιράν.
Κατά τη διάρκεια των επισκέψεών του στη Σαουδική Αραβία και στη συνέχεια στην Αίγυπτο στις 3-4 Φεβρουαρίου, ο Πρόεδρος Ερντογάν συζήτησε όχι μόνο την κατάσταση στη Γάζα, αλλά και τι θα μπορούσε να γίνει «για να αποτραπεί η περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης στο Ιράν».
Ταυτόχρονα, η Τουρκία προσεγγίζει την κατάσταση με προσοχή, αντλώντας διδάγματα από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου 2025.
Πριν από αυτό το ισραηλινό χτύπημα, Τούρκοι διπλωμάτες είχαν έρθει σε επαφή τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν, προσπαθώντας να αποτρέψουν την επίθεση. Αλλά όπως το έθεσε μια διπλωματική πηγή, «πριν καν συναντηθούν οι αντιπροσωπείες, οι πύραυλοι είχαν ήδη αρχίσει να πετούν».
Επιπλέον, η Άγκυρα ανησυχεί για τα ανάμεικτα μηνύματα που προέρχονται από την Τεχεράνη.
Ενώ το Ιράν δείχνει ότι μπορεί να είναι πρόθυμο να συζητήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα με τις ΗΠΑ και μάλιστα να σηματοδοτήσει την ετοιμότητά του να απομακρυνθεί από τα πυρηνικά όπλα, δεν δείχνει καμία διάθεση να συζητήσει τον τερματισμό της υποστήριξής του σε ένοπλες ομάδες σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Η πολιτική των ΗΠΑ «Πρώτα το Ισραήλ» συνεχίζεται.
Τελικά, η Άγκυρα έχει θέσει τις προτάσεις της στο τραπέζι και περιμένει. Ωστόσο, ακόμη και αν τα μέρη συναντηθούν στην Τουρκία, η Άγκυρα υπολογίζει ότι οι συνομιλίες μπορεί να μην αποφέρουν αποτελέσματα.
Οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να συνεχιστούν σε ένα επίπεδο, ενώ, υπό την ισραηλινή επιρροή, οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να χτυπούν το Ιράν σε ένα άλλο.
Εναλλακτικά, το Ισραήλ θα μπορούσε να ξεκινήσει μια επίθεση με την υπόθεση ότι οι ΗΠΑ τελικά θα το υποστηρίξουν.
Ο Witkoff αναμένεται να επισκεφθεί το Ισραήλ πριν έρθει στην Τουρκία, όπου θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu. Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Ισραήλ, Eyal Zamir, -φρέσκος από συνομιλίες με τον νεοδιορισθέντα Πρόεδρο του Κοινού Επιτελείου των ΗΠΑ, Dan Caine- αναμένεται επίσης να παραστεί στη συνάντηση.
Εν τω μεταξύ, πολεμικά πλοία των ΗΠΑ και του Ισραήλ πρόκειται να ξεκινήσουν κοινή ναυτική άσκηση στη Μεσόγειο.
Και όσο συμβαίνει αυτό, η περιφερειακή αυτοπεποίθηση του Ισραήλ μεγενθύνεται τροφοδοτούμενη από την σχεδόν απεριόριστη οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη της Ουάσιγκτον.
Στο Ιράν, όπου η θρησκευτική και πολιτική ηγεσία συχνά κινούνται προς διαφορετικές κατευθύνσεις, η έμφαση των Φρουρών της Επανάστασης στον ιδεολογικό επεκτατισμό και όχι στην ασφάλεια του Ιράν και του λαού του συνεχίζεται - όχι πλέον στην προηγούμενη ισχύ τους, αλλά εξακολουθούν να είναι πολύ ζωντανές.
Σε αυτό το περιβάλλον, ανεξάρτητα από το αν μπορούν τελικά να αποτραπούν νέες συγκρούσεις, η επιδίωξη της διπλωματίας της αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων παραμένει απαραίτητη.
Ο Τράμπ χειραγωγείται από τον Ερντογάν;
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο Ερντογάν πέτυχε έστω και πρόσκαιρα να αναβάλλει την Αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν.
Ωστόσο εκείνο που είναι ανησυχητικό για την Ελλάδα, είναι το γεγονός ότι ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται ότι μπορεί να "χειραγωγεί" τον Τράμπ, με την Τουρκία μόνο να αποκομίζει και αυτά σε βάρος των ΗΠΑ.
Ο Τούρκος Πρόεδρος πέτυχε με τον μανδύα του ειρηνοποιού τα εξής:
1. Η Τουρκία να εμφανιστεί έναντι του Ιράν ότι προσπάθησε να δώσει ειρηνική λύση στην κρίση με τις ΗΠΑ, οπότε και να βρεθεί στο απυρόβλητο των Ιρανικών πυραύλων και drones στην περίπτωση στρατιωτικής ενέργειας των Αμερικανών.
2. Δίνει χρόνο στο Ιράν για να "ντύσει" την αεράμυνά του με νέα οπλικά συστήματα και μέσα τα οποία Ρώσοι και Κινέζοι απέστειλλαν στην Τεχεράνη, καθιστώντας το Αμερικανικό χτύπημα δυσκολώτερο.
3. Συσπείρωσε Σαουδική Αραβία -Ιορδανία-ΗΑΕ κατά του στρατιωτικού χτυπήματος των ΗΠΑ, αφού οι εν λόγω χώρες αρνούνται να παραχωρήσουν τους Εναέριους χώρους τους για την επίθεση κατά του Ιράν από Αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη.
4.Δημιούργησε άξονα έκκλησης για διαπραγματεύσεις προς τον Πρόεδρο Τράμπ , αυτόν Τουρκίας-Κατάρ-Αιγύπτου.
5. Το κυριότερο όμως είναι ότι με όλα τα παραπάνω ο Τούρκος Πρόεδρος επιχειρεί να αποδομήσει τις Συμφωνίες του Αβραάμ του Ισραήλ με Αραβικές χώρες , οι οποίες υπενθυμίζουμε ότι είναι δημιούργημα του ίδιου του Προέδρου Τράμπ, δημιουργώντας τάχα ένα αντιπολεμικό τόξο στην Μ.Ανατολή από τις προαναφερθείσες χώρες, απομονώνοντας το Ισραήλ.
Έτσι απομακρύνεται μελλοντικά η επέκταση των Συνθηκών του Αβραάμ του Ισραήλ με άλλες Αραβικές χώρες ,με προεξέχουσα την Σαουδική Αραβία.
Γιατί οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν;
Παρόλα αυτά θεωρούμε βέβαιο πως οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν, αφού το Ιράν δεν δέχεται τους τρείς (3) όρους που του έχουν τεθεί για αποκλιμάκωση, που είναι η μη συνέχιση του πυρηνικού προγράμματός του -αυτό φαίνεται ότι το συζητούν- η περιστολή του πυραυλικού τους προγράμματος και ο τερματισμός της υποστήριξής του σε ένοπλες ομάδες σε όλη τη Μέση Ανατολή, όροι που δεν συζητάει το Ιρανικό καθεστώς.
Τέλος είναι και οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) οι οποίοι είναι περισσότερο αδιάλακτοι από τον ίδιο τον Χαμενεί για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι αν υποθετικά λέμε, υπάρξει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν τώρα, ποιός εγγυάται ότι οι IRGC θα την τηρήσουν αλλά δεν θα ανατρέψουν το υπάρχον καθεστώς, αναλαμβάνοντας τα ηνία του Ιράν οι ίδιοι;