Η Σερβία διαφοροποιεί τον ενεργειακό της εφοδιασμό μακριά από τη Ρωσία και βρίσκεται ήδη σε συνομιλίες για την αγορά φυσικού αερίου μέσω ενός μηχανισμού αγορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσε την Τετάρτη σε συνέντευξή του στο Reuters ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η βαλκανική χώρα, η οποία επιθυμεί να ενταχθεί στην ΕΕ, είναι ένας από τους λίγους εναπομείναντες αγοραστές ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη – πάνω από το 80% των προμηθειών της προέρχεται από εκεί.
Ωστόσο, η ΕΕ έχει πιέσει τη Σερβία να βρει εναλλακτικές λύσεις, καθώς προσπαθεί να μειώσει τις ταμειακές ροές προς το πολεμικό ταμείο του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για την Ουκρανία.
Η Σερβία δεν κατάφερε να εξασφαλίσει μια νέα μακροπρόθεσμη σύμβαση με τη ρωσική Gazprom πέρυσι και μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία που επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο λήγει στις 31 Μαρτίου.
Ο Βούτσιτς δήλωσε ότι κατανοεί την πολιτική της ΕΕ απέναντι στη ρωσική ενέργεια, λέγοντας ότι «πρέπει να προσαρμόσουμε τις ενεργειακές μας πολιτικές σε ορισμένες απαιτήσεις και αιτήματα».
«Εξακολουθούμε να έχουμε μεγάλες ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου, αλλά παίρνουμε όλο και περισσότερο από τους Ευρωπαίους», πρόσθεσε ο Βούτσιτς σε συνέντευξή του στην προεδρία στο Βελιγράδι, πλαισιωμένη από μια σημαία της ΕΕ.
Είπε ότι η Σερβία στοχεύει να εξασφαλίσει 500 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, περίπου το ένα πέμπτο των αναγκών της, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την κοινοτική αγορά φυσικού αερίου, στην οποία εντάχθηκε πέρυσι.
Η Σερβία αγοράζει ήδη φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, μέσω Βουλγαρίας, και η κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου προς τη Βόρεια Μακεδονία που θα δώσει στη Σερβία πρόσβαση σε υγροποιημένο φυσικό αέριο από την Ελλάδα θα πρέπει να ξεκινήσει φέτος, είπε.
Ένας αγωγός πετρελαίου που θα συνδέει τη Σερβία με τη γειτονική Ρουμανία αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027. «Πρόκειται για μια μεγάλη διαφοροποίηση», δήλωσε ο Βούτσιτς.
Ισορροπία μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας
Η Σερβία καλλιεργεί ιστορικούς πολιτιστικούς και θρησκευτικούς δεσμούς με τη Ρωσία.
Η Μόσχα υποστηρίζει το Βελιγράδι στην αντίθεσή του στην ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, μιας πρώην, κυρίως αλβανικής, νότιας επαρχίας. Ο Βούτσιτς έχει επιδιώξει να εξισορροπήσει τις σχέσεις με το Κρεμλίνο και την προσπάθεια ένταξης της Σερβίας στην ΕΕ.
Αυτή η γραμμή έχει γίνει ολοένα και πιο δύσκολη από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η ρωσικής ιδιοκτησίας πετρελαϊκή εταιρεία NIS της Σερβίας τέθηκε υπό αμερικανικές κυρώσεις, γεγονός που αναγκάζει την αναμενόμενη πώλησή της στην ουγγρική MOL.
Εν τω μεταξύ, ο Βούτσιτς δήλωσε ότι είναι δεσμευμένος να ενταχθεί στην ΕΕ. Είπε ότι η οικονομία έχει βελτιωθεί, όπως και το βιοτικό επίπεδο και τα επίπεδα χρέους.
«Αναμφίβολα, από τότε που είμαι πρόεδρος, η Σερβία θα βρίσκεται στο δρόμο της προς την ΕΕ», είπε.
Η ΕΕ απαιτεί εδώ και καιρό από τη Σερβία να ενισχύσει το κράτος δικαίου, τις ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης και να εξαλείψει το οργανωμένο έγκλημα και τη διαφθορά, εάν θέλει να ενταχθεί.
Οι επικριτές λένε ότι οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στο δικαστικό σύστημα θα μείωναν την ανεξαρτησία του, περιπλέκοντας την πορεία της Σερβίας προς την ΕΕ.
Ο Βούτσιτς δήλωσε ότι οι αρχές είναι έτοιμες να «ελέγξουν» το αμφισβητούμενο σύνολο δικαστικών νόμων με ευρωπαϊκούς φορείς.
Η κληρονομιά του Βούτσιτς
Ο Βούτσιτς, λαϊκιστής πολιτικός, υπέστη πολιτικό πλήγμα όταν κατέρρευσε η οροφή ενός σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ το 2024, σκοτώνοντας 16 άτομα. Η καταστροφή πυροδότησε διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα, ζητώντας τον τερματισμό της διαφθοράς και πρόωρες εκλογές.
Ο Βούτσιτς αναγνώρισε ότι η διαφθορά αποτελεί πρόβλημα στη Σερβία και είναι «δυσαρεστημένος» με τις προσπάθειες εξάλειψής της. «Πρόκειται για διαφθορά στους κρατικούς μας θεσμούς… συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών».
Παρόλα αυτά, απέρριψε τις διαδηλώσεις ως πλεκτάνη διεθνών υπηρεσιών ασφαλείας – συμπεριλαμβανομένων εκείνων από τις γειτονικές Κροατία, Αλβανία και Κόσοβο – για την ανατροπή της κυβέρνησης, χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις.
Αξιωματούχοι από αυτές τις χώρες αρνήθηκαν τέτοιες κατηγορίες.
Η δεύτερη και τελευταία θητεία του Βούτσιτς λήγει το 2027. Εν μέσω διαμαρτυριών στους δρόμους, έχει δηλώσει ότι θα προκηρύξει πρόωρες εκλογές φέτος.
Είπε ότι δεν ήταν σίγουρος τι θα έκανε στη συνέχεια, αλλά δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να επιστρέψει στην κομματική πολιτική ή να επιδιώξει να γίνει πρωθυπουργός.
«Θα ήθελα να ασχολούμαι λιγότερο με την πολιτική ή καθόλου, αλλά η φροντίδα της κληρονομιάς μου μπορεί να απαιτήσει κάποιο είδος δέσμευσης, θα δούμε».
