Η νίκη των Δημοκρατικών και στις δύο βουλές του αμερικανικού Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές (midterms) της 3ης Νοεμβρίου 2026 αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες, θέτοντας σημαντικά εμπόδια σε μελλοντικές εξοπλιστικές συμφωνίες της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, παρά την προσωπική χημεία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει νωρίτερα φέτος την πρόθεση να εξετάσει την άρση των κυρώσεων CAATSA και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Με ένα ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς Κογκρέσο, αυτό το σενάριο θεωρείται πλέον πολιτικά αδύνατο.
Ρεαλιστής για την πολιτική Ερντογάν, είναι Τούρκος πρωην Πρέσβης μετά την ακταπόντιση του Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές, αποκαλύπτοντας το τι θα γίνει με τα προγράμματα που ανέμενε η Άγκυρα από τις ΗΠΑ.
"Ο Τραμπ έχει χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει κάθε ελπίδα για στρατιωτικές πωλήσεις μέσω του Κογκρέσου, ιδίως όσον αφορά τα F-35 — εφόσον βέβαια εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες ελπίδες. Φοβάμαι ότι και το πρόγραμμα KAAN έχει δεχθεί πλήγμα. Το «χαρτί» του Τραμπ δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί.
Σήμερα δημοσιεύεται η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία. Σε αυτήν θα περιγράφονται τα απαραίτητα βήματα για την εξομάλυνση των σχέσεων με την ΕΕ, από τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και την επίλυση ζητημάτων που αφορούν το καθεστώς «Made in Europe» και τις θεωρήσεις εισόδου (βίζες), έως θέματα που άπτονται του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ελπίζω η κυβέρνηση να μελετήσει σοβαρά την έκθεση και να στρέψει επιτέλους ξανά το βλέμμα της προς την ΕΕ, την οποία αγνοεί εδώ και χρόνια", αναφέρει στον προσωπικό λογαριασμό του ο Τούρκος πρέσβης Σελίμ Κουνεράλπ.
Ο Τραμπ είχε εκφράσει πρόσφατα την πρόθεση να άρει τις κυρώσεις CAATSA και να εξετάσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ωστόσο, η νομοθεσία των ΗΠΑ (NDAA 2020) απαγορεύει ρητά τη μεταβίβαση όσο η Άγκυρα κατέχει τους ρωσικούς S-400. Με ένα εχθρικό πλέον Κογκρέσο, οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης ή νομοθετικής ρύθμισης γίνεται πρακτικά αδύνατη.
Αν και το Κογκρέσο επέτρεψε σιωπηρά μια πώληση των κινητήρων GE F110 για το τουρκικό εγχώριο μαχητικό KAAN το καλοκαίρι του 2026, η στενότερη παρακολούθηση της αμυντικής αλυσίδας εφοδιασμού από την πλευρά των Δημοκρατικών, ενδέχεται να προκαλέσει νέες καθυστερήσεις ή αυστηρότερους ελέγχους στις αμερικανικές εξαγωγές τεχνολογίας, τη στιγμή που ο εγχώριος τουρκικός κινητήρας έχει μετατεθεί για το 2032.
Η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία
Σήμερα, 4 Νοεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει επίσημα το «Πακέτο Διεύρυνσης 2026», το οποίο περιλαμβάνει την ετήσια έκθεση για την Τουρκία.
Όπως είχε προειδοποιήσει ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, Nacho Sánchez Amor, η έκθεση αναμένεται να αποτυπώσει μια ζοφερή εικόνα για τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση, το κράτος δικαίου και τις πιέσεις στην αντιπολίτευση.
Καταγράφεται συστηματική υποβάθμιση των δικαστικών εγγυήσεων και έλλειψη ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης από την πολιτική εξουσία.
Οι διώξεις κατά πολιτικών στελεχών της αντιπολίτευσης παραμένουν στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών οργάνων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσφυγή του Δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), με διεθνείς οργανώσεις να κάνουν λόγο για ένα ευρύτερο μοτίβο δικαστικών διώξεων με πολιτικά κίνητρα.
Όπως υπογραμμίζουν κορυφαίοι αξιωματούχοι, όπως η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, οι περιορισμοί στην ελευθερία του τύπου και στα θεμελιώδη δικαιώματα απομακρύνουν σταθερά την Άγκυρα από το ευρωπαϊκό της σχέδιο.
Πέραν των εσωτερικών ζητημάτων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει σταθερά την προώθηση αναθεωρητικών δογμάτων όπως η «Γαλάζια Πατρίδα» και τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, θεωρώντας τα ασύμβατα με τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Η Τουρκία με λίγα λόγια χάνει πολλά, πάρα πολλά μετά την εκλογική σφαλιάρια στον Τραμπ, ενώ έπεται και συνέχεια.