Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις αεράμυνας από την έναρξη του πολέμου, καθώς τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα Patriot μειώνονται την ίδια στιγμή που η Ρωσία κλιμακώνει τις αεροπορικές επιδρομές της. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, το Κίεβο προειδοποιεί ότι χρειάζεται επειγόντως εκατοντάδες νέους πυραύλους, ενώ στο παρασκήνιο αυξάνονται οι πιέσεις προς ευρωπαϊκές χώρες – μεταξύ αυτών την Ελλάδα και την Ισπανία – να ανοίξουν τα δικά τους αποθέματα.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό καθώς η Μόσχα φαίνεται να επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τη μειωμένη διαθεσιμότητα δυτικών αναχαιτιστών, εξαπολύοντας επαναλαμβανόμενα κύματα drones και πυραύλων.
Τις τελευταίες ημέρες το Κίεβο και άλλες ουκρανικές περιοχές έχουν δεχθεί αλλεπάλληλες επιθέσεις. Την 1η Σεπτεμβρίου, το Reuters κατέγραψε την έκτη συνεχόμενη ημέρα ρωσικών αεροπορικών πληγμάτων, με τουλάχιστον 12 νεκρούς στην περιοχή του Κιέβου. Η ουκρανική ηγεσία συνδέει πλέον ανοιχτά τη δυνατότητα αντιμετώπισης των επιθέσεων με την επάρκεια δυτικών αναχαιτιστικών.
Το κρίσιμο απόθεμα των Patriot
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, η Ουκρανία χρειάζεται περίπου 300 πυραύλους Patriot προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του επερχόμενου χειμώνα.
Το πρόβλημα όμως ξεπερνά πλέον τα ουκρανικά σύνορα. Τα διαθέσιμα αποθέματα αναχαιτιστών είναι περιορισμένα και οι χώρες που διαθέτουν Patriot πρέπει παράλληλα να διατηρούν επαρκείς ποσότητες για τη δική τους άμυνα.
Οι εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν μαζί με το ρεπορτάζ του Bloomberg κάνουν λόγο για περίπου 800 PAC-3 και αρκετές εκατοντάδες παλαιότερους PAC-2 στα αμερικανικά αποθέματα. Οι αριθμοί αυτοί, ωστόσο, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις και όχι ως επίσημα δημοσιοποιημένα στοιχεία του αμερικανικού οπλοστασίου.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία λόγω των αυξημένων αμερικανικών αναγκών στη Μέση Ανατολή. Η Washington πρέπει να εξισορροπεί τις απαιτήσεις της Ουκρανίας με τις δικές της επιχειρησιακές ανάγκες και εκείνες άλλων συμμάχων.
Στο επίκεντρο Ελλάδα και Ισπανία
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, Αθήνα και Μαδρίτη βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πιέσεων.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι χώρες οι οποίες εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικά αποθέματα αναχαιτιστικών αναμένεται να δεχθούν πιέσεις για παραχώρηση μέρους τους στην Ουκρανία. Το Euronews επιβεβαίωσε ότι Ελλάδα και Ισπανία συγκαταλέγονται στις χώρες στις οποίες επικεντρώνεται η σχετική συζήτηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει για τους παλαιότερους PAC-2, ορισμένοι από τους οποίους πλησιάζουν σύμφωνα με δημοσιεύματα στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους.
Η Αθήνα, ωστόσο, έχει επανειλημμένα εμφανιστεί απρόθυμη να αποδυναμώσει την ελληνική αντιαεροπορική άμυνα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι τα ελληνικά συστήματα είναι απαραίτητα για την προστασία του εθνικού εναέριου χώρου.
Έτσι δημιουργείται ένα δύσκολο δίλημμα: οι σύμμαχοι ζητούν πυραύλους και όχι κατ' ανάγκη ολόκληρες πυροβολαρχίες, όμως ακόμη και η παραχώρηση πυρομαχικών μειώνει τα διαθέσιμα ελληνικά αποθέματα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ο Ρούμπιο ανοίγει παράθυρο για παραγωγή στην Ουκρανία
Μια πιθανή μακροπρόθεσμη λύση συζητείται ήδη μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για τη χορήγηση άδειας που θα επέτρεπε στην Ουκρανία να παράγει πυραύλους για το σύστημα Patriot.
Όμως ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η λύση αυτή δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του φετινού χειμώνα. Η δημιουργία γραμμών παραγωγής για τόσο σύνθετα οπλικά συστήματα απαιτεί εργοστάσια, τεχνογνωσία, εφοδιαστικές αλυσίδες και χρόνο.
Ακόμη λοιπόν και αν επιτευχθεί συμφωνία, η ουκρανική αεράμυνα πρέπει πρώτα να ξεπεράσει το άμεσο πρόβλημα των επόμενων μηνών.
Η Ρωσία αλλάζει τον χαρακτήρα των επιθέσεων
Παράλληλα, η ρωσική στρατηγική εξελίσσεται.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για τις μαζικές επιθέσεις με συμβατικά Shahed. Η Μόσχα χρησιμοποιεί συνδυασμούς βαλλιστικών και πυραύλων cruise με drones, ενώ τα ταχύτερα, αεριωθούμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη δημιουργούν νέες απαιτήσεις για την ουκρανική αεράμυνα.
Η AP κατέγραψε στις αρχές Σεπτεμβρίου επιθέσεις με cruise και βαλλιστικούς πυραύλους αλλά και jet-powered drones, επισημαίνοντας τις δυσκολίες που δημιουργούν τα νέα αυτά μέσα στις ουκρανικές δυνάμεις.
Η λογική πίσω από τέτοιες επιθέσεις είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για μια χώρα με περιορισμένα αποθέματα: η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιεί σχετικά φθηνότερα drones για να κορέσει την αεράμυνα και να αναγκάσει την Ουκρανία να καταναλώνει πολύτιμους αναχαιτιστές.
Οι Patriot παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικοί απέναντι στις πιο δύσκολες απειλές, κυρίως τους βαλλιστικούς πυραύλους. Επομένως, κάθε αναχαίτιση αποτελεί πλέον και οικονομικό και στρατηγικό υπολογισμό για το Κίεβο.
Η αναζήτηση εναλλακτικών
Η Ουκρανία επιχειρεί ταυτόχρονα να μειώσει την εξάρτησή της από τα αμερικανικά συστήματα.
Αναπτύσσει εγχώριους αναχαιτιστές για drones και αναζητά τρόπους να εντοπίζει ρωσικά συστήματα εκτόξευσης πριν αυτά χρησιμοποιηθούν. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η αξιοποίηση προηγμένων δικτύων επικοινωνίας και πληροφοριών.
Αναλυτές υποστηρίζουν επίσης ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να βοηθήσουν περισσότερο μέσω παροχής δεδομένων στοχοποίησης, ώστε ουκρανικά μέσα μεγάλου βεληνεκούς να πλήττουν εκτοξευτές Iskander πριν αυτοί εξαπολύσουν τους πυραύλους τους.
Καμία από αυτές τις επιλογές, όμως, δεν αντικαθιστά άμεσα τους Patriot.
Ο χειμώνας μετατρέπεται σε αγώνα αποθεμάτων
Το πραγματικό πρόβλημα επομένως δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Είναι βιομηχανικό και γεωπολιτικό.
Μετά από χρόνια πολέμου, η σύγκρουση εξελίσσεται ολοένα περισσότερο σε αναμέτρηση παραγωγικής ικανότητας και αποθεμάτων. Η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει υψηλό ρυθμό παραγωγής drones και πυραύλων, ενώ η Ουκρανία εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το κατά πόσο οι ΗΠΑ και η Ευρώπη μπορούν – και θέλουν – να συνεχίσουν να διαθέτουν ακριβούς αναχαιτιστές.
Οι τελευταίες ρωσικές επιδρομές δείχνουν πόσο πιεστική έχει γίνει η κατάσταση. Στις 4 Σεπτεμβρίου ρωσικό drone έπληξε ακόμη και την έδρα της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας SBU στο κέντρο του Κιέβου, με τις ουκρανικές αρχές να αναφέρουν τραυματίες.
Ο επερχόμενος χειμώνας ενδέχεται επομένως να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες δοκιμασίες για την ουκρανική αεράμυνα. Και όσο τα αποθέματα Patriot μειώνονται, το ερώτημα μεταφέρεται πλέον στις πρωτεύουσες της Δύσης: ποια κράτη είναι διατεθειμένα να μειώσουν τα δικά τους στρατηγικά αποθέματα ώστε να κρατήσουν κλειστή την ουκρανική ομπρέλα αεράμυνας;
Για την Ελλάδα, το ερώτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πίεση για παραχώρηση ελληνικών πυραύλων Patriot δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική συζήτηση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης μάχης για τα ολοένα πιο δυσεύρετα αποθέματα αεράμυνας της Δύσης.
