Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ένα από τα πλέον φιλόδοξα και ταυτόχρονα επικίνδυνα σενάρια του πολέμου των μη επανδρωμένων συστημάτων φέρεται να εξέτασε η ουκρανική πλευρά: την αποστολή έως και 1.000 αυτόνομων drones με καθοδήγηση τεχνητής νοημοσύνης κάθε νύχτα προς τα αεροδρόμια της Μόσχας, με σκοπό να κορεστεί η ρωσική αεράμυνα και να διαταραχθούν σε μόνιμη βάση οι πολιτικές αερομεταφορές.
Το σχέδιο, σύμφωνα με έρευνα του αμερικανικού περιοδικού The Atlantic, έφερε την κωδική ονομασία «M&Ms» και δεν αποσκοπούσε μόνο στην πρόκληση επιχειρησιακών προβλημάτων στη Ρωσία.
Ο στρατηγικός στόχος ήταν πολύ ευρύτερος: να απομονωθεί η ρωσική πρωτεύουσα από σημαντικές διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις, να αυξηθεί η πίεση στην οικονομική και πολιτική ελίτ της χώρας και, τελικά, να δημιουργηθεί πρόσθετο κόστος για το Κρεμλίνο.
Η ουκρανική προεδρία, ωστόσο, έχει αρνηθεί ότι υπήρχε συγκεκριμένο σχέδιο για τέτοια επίθεση με σμήνη AI drones. Αυτό καθιστά απαραίτητη τη διάκριση ανάμεσα στην έρευνα του αμερικανικού περιοδικού και στην επίσημη θέση του Κιέβου.
Έως 1.000 drones σε μία νύχτα
Το The Atlantic επικαλείται δύο πηγές με άμεση γνώση των σχετικών σχεδιασμών, σύμφωνα με τις οποίες η επιχείρηση είχε προχωρήσει αρκετά ώστε να αποκτήσει την κωδική ονομασία «M&Ms».
Το επιχειρησιακό σενάριο προέβλεπε την αποστολή έως και 1.000 μικρών και σχετικά φθηνών drones κάθε νύχτα προς αεροδρόμια της Μόσχας και της ευρύτερης περιοχής.
Ο αριθμός είχε συγκεκριμένη λογική.
Ένα τόσο μεγάλο σμήνος θα επιχειρούσε να κορέσει τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας, αναγκάζοντας τις αρχές να επιβάλλουν συνεχείς περιορισμούς στην εναέρια κυκλοφορία και να κλείνουν προσωρινά τα αεροδρόμια.
Η Μόσχα διαθέτει τέσσερις κύριους αεροπορικούς κόμβους, τα Σερεμέτιεβο, Ντομοντέντοβο, Βνούκοβο και Ζουκόφσκι, οι οποίοι έχουν ήδη αντιμετωπίσει επανειλημμένες διακοπές λειτουργίας λόγω ουκρανικών επιθέσεων ή προειδοποιήσεων για drones.
Ο στόχος δεν ήταν μόνο στρατιωτικός
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία του φερόμενου σχεδίου.
Σύμφωνα με τις πηγές του αμερικανικού περιοδικού, σκοπός δεν ήταν απλώς να προκληθεί χάος στις αερομεταφορές για μερικές ώρες.
Η επιδίωξη ήταν ένα παρατεταμένο κλείσιμο του εναέριου χώρου γύρω από τη Μόσχα, σε βαθμό που διεθνείς αεροπορικές εταιρείες θα άρχιζαν να θεωρούν τις πτήσεις προς τη ρωσική πρωτεύουσα υπερβολικά επικίνδυνες.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες έχουν ήδη σταματήσει να χρησιμοποιούν τον ρωσικό εναέριο χώρο. Ωστόσο, αερομεταφορείς από την Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Κίνα και άλλες χώρες εξακολουθούν να πραγματοποιούν δρομολόγια από και προς τη Ρωσία.
Η απώλεια αυτών των συνδέσεων θα περιόριζε σημαντικά μία από τις τελευταίες απευθείας διόδους της ρωσικής οικονομικής και πολιτικής ελίτ προς μεγάλα διεθνή αεροπορικά κέντρα.
Να πιεστεί η ρωσική ελίτ και τελικά ο Πούτιν
Η λογική πίσω από το φερόμενο σχέδιο ήταν κατεξοχήν πολιτική.
Εάν επιχειρηματίες, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και εύποροι Ρώσοι άρχιζαν να αντιμετωπίζουν καθημερινά τις άμεσες συνέπειες του πολέμου, το Κίεβο εκτιμούσε ότι θα μπορούσε να αυξηθεί η πίεση προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές που επικαλείται το The Atlantic, η συσσώρευση πίεσης στην ελίτ, μαζί με τα υπόλοιπα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που προκαλεί ο πόλεμος, θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιθανότητες επιστροφής της Μόσχας σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Το drone, επομένως, αντιμετωπιζόταν όχι απλώς ως όπλο καταστροφής αλλά ως εργαλείο στρατηγικού εξαναγκασμού.
Ο μεγάλος φόβος του Ζελένσκι
Το σχέδιο, σύμφωνα πάντα με το αμερικανικό δημοσίευμα, παρουσιάστηκε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στις αρχές του 2026.
Ο Ουκρανός πρόεδρος φέρεται να εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις.
Η βασική ανησυχία αφορούσε τον κίνδυνο να πληγεί κατά λάθος πολιτικό αεροσκάφος, με ενδεχόμενες απώλειες μεταξύ επιβατών, πληρωμάτων ή εργαζομένων στα αεροδρόμια.
Ένα τέτοιο περιστατικό δεν θα αποτελούσε μόνο ανθρωπιστική τραγωδία. Θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο διπλωματικό κόστος για την Ουκρανία και να αλλάξει δραματικά τη διεθνή αντίληψη για τις επιχειρήσεις της στο ρωσικό έδαφος.
Σύμφωνα με τις δύο πηγές του The Atlantic, παρά τις επιφυλάξεις του, ο Ζελένσκι επέτρεψε για ένα διάστημα τη συνέχιση των προετοιμασιών.
Η ουκρανική προεδρία διαψεύδει το σχέδιο
Υπάρχει όμως μία καθοριστική επιφύλαξη.
Αξιωματούχος από το γραφείο του Ουκρανού προέδρου αρνήθηκε στο The Atlantic ότι υπήρξε σχέδιο για μαζικές επιθέσεις AI drones στα αεροδρόμια της Μόσχας, χαρακτηρίζοντας την πληροφορία «ανοησία».
Ο ίδιος αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι η Ουκρανία επιδιώκει εδώ και καιρό να προκαλεί προσωρινά κλεισίματα ρωσικών αεροδρομίων μέσω των επιθέσεων με drones, τόνισε όμως ότι το Κίεβο δεν διαθέτει όπλα μεγάλου βεληνεκούς με την απαιτούμενη ακρίβεια και αξιοπιστία ώστε να πλήττει αεροδρόμια χωρίς υπερβολικό κίνδυνο για αμάχους.
Επομένως, η ύπαρξη της επιχείρησης «M&Ms» παραμένει πληροφορία που βασίζεται στην έρευνα του αμερικανικού περιοδικού και σε ανώνυμες πηγές και όχι σε επίσημη ουκρανική επιβεβαίωση.
Αυτόνομα drones που δεν θα χρειάζονταν χειριστή
Το τεχνολογικό στοιχείο του σχεδίου έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία.
Τα drones φέρονται να σχεδιάζονταν ώστε να χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και τεχνικές αντιστοίχισης χαρτών και εικόνων.
Αντί να εξαρτώνται σε όλη τη διάρκεια της αποστολής από τον χειριστή τους, θα μπορούσαν να συγκρίνουν εικόνες από τις κάμερές τους με αποθηκευμένους χάρτες και φωτογραφίες στόχων.
Αυτό θα περιόριζε την εξάρτησή τους από τις συμβατικές τηλεπικοινωνίες και θα τα έκανε δυσκολότερο στόχο για τα ρωσικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών.
Παράλληλα, όμως, δημιουργείται ένα πολύ σοβαρό ζήτημα.
Όσο μεγαλύτερη αυτονομία αποκτά ένα οπλικό σύστημα στην επιλογή και προσβολή στόχου, τόσο σοβαρότερο γίνεται το ερώτημα ποιος φέρει την ευθύνη εάν το σύστημα κάνει λάθος.
Το σχέδιο φέρεται να «πάγωσε» τον Ιούλιο
Σύμφωνα με το The Atlantic, οι προετοιμασίες σταμάτησαν τον Ιούλιο μετά την απομάκρυνση του Μιχάιλο Φεντόροφ από τη θέση του υπουργού Άμυνας.
Ο Φεντόροφ παρουσιάζεται στο δημοσίευμα ως βασικός αρχιτέκτονας του σχεδίου και ως το πρόσωπο που είχε συγκροτήσει ομάδα προγραμματιστών για την ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτόνομης καθοδήγησης.
Κατά τις ίδιες πηγές, είχαν αναζητηθεί ακόμη και ευρωπαϊκά κεφάλαια για την παραγωγή drones σε μεγάλη κλίμακα.
Η απομάκρυνσή του έθεσε το μέλλον του προγράμματος σε αμφιβολία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σχετική τεχνολογία ή η επιχειρησιακή αντίληψη έχουν εγκαταλειφθεί.
Και τώρα ο Ζελένσκι προειδοποιεί τις αεροπορικές εταιρείες
Η αποκάλυψη αποκτά νέα επικαιρότητα μετά τις δηλώσεις του Ουκρανού προέδρου την 1η Σεπτεμβρίου.
Ο Ζελένσκι προειδοποίησε αεροπορικές εταιρείες, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν μεγάλα ρωσικά αεροδρόμια ότι η παρουσία ουκρανικών drones καθιστά τον ρωσικό εναέριο χώρο ολοένα πιο επικίνδυνο.
Ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία δεν θεωρεί στόχο την πολιτική αεροπορία, υποστήριξε όμως ότι τα drones θα συνεχίσουν να επιχειρούν στον ρωσικό ουρανό σε κλίμακα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή ο κίνδυνος για πολιτικά αεροσκάφη σε μια περιοχή με έντονη στρατιωτική δραστηριότητα δεν είναι θεωρητικός.
Ο πόλεμος μεταφέρεται πλέον πάνω από τις ρωσικές πόλεις
Η πραγματική σημασία της υπόθεσης «M&Ms» δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το εάν το συγκεκριμένο σχέδιο θα εκτελεστεί ποτέ.
Αποκαλύπτει τη νέα κατεύθυνση του πολέμου.
Η Ουκρανία επιχειρεί ολοένα συχνότερα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, στοχεύοντας διυλιστήρια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές υποδομές και κρίσιμες γραμμές ανεφοδιασμού.
Το επόμενο επίπεδο είναι η συστηματική διατάραξη της ίδιας της καθημερινής λειτουργίας μεγάλων ρωσικών πόλεων.
Εάν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες drones μπορούν να υποχρεώνουν τη Μόσχα να ενεργοποιεί συνεχώς την αεράμυνά της και να κλείνει τα αεροδρόμιά της, τότε το διακύβευμα δεν αφορά πλέον μόνο το πόσα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα καταρριφθούν.
Αφορά το εάν ο πόλεμος που για χρόνια βρισκόταν μακριά από την καθημερινότητα μεγάλου μέρους της ρωσικής κοινωνίας μπορεί να μεταφερθεί μόνιμα πάνω από τον ουρανό της Μόσχας.
