Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Νέο γύρο διπλωματικής αντιπαράθεσης στο Αιγαίο ανοίγει η Άγκυρα, καθώς, σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, απέστειλε ρηματική διακοίνωση στην Αθήνα με την οποία αμφισβητεί πρόσφατες ελληνικές πρωτοβουλίες και επαναφέρει πάγιες τουρκικές θέσεις για το καθεστώς στο Αιγαίο.
Η τουρκική πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι «δεν θα επιτραπεί καμία δραστηριότητα που μεταβάλλει το status quo στο Αιγαίο», ενώ στο ίδιο κείμενο γίνεται, σύμφωνα πάντα με το τουρκικό δημοσίευμα, αναφορά ακόμη και σε γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριαρχία, κατά την Άγκυρα, δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.
Πρόκειται ουσιαστικά για επαναφορά της γνωστής τουρκικής θεωρίας περί αμφισβητούμενης κυριαρχίας σε νησίδες και βραχονησίδες, θέση την οποία η Ελλάδα απορρίπτει σταθερά ως αβάσιμη και αντίθετη προς το υφιστάμενο διεθνές νομικό καθεστώς.
«Δεν θα επιτρέψουμε αλλαγή του status quo»
Σύμφωνα με τη Milliyet, η ρηματική διακοίνωση διαβιβάστηκε στις ελληνικές αρχές τις προηγούμενες ημέρες και επικεντρώνεται στις πρόσφατες πρωτοβουλίες της Αθήνας στο Αιγαίο.
Η Άγκυρα φέρεται να συνδέει τις αντιρρήσεις της με τις διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ελληνικών ενεργειών και να υποστηρίζει ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν μέσω «μονομερών ενεργειών» τετελεσμένα τα οποία επηρεάζουν, κατά την τουρκική θέση, δικαιώματα και συμφέροντά της.
Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, βρίσκεται αλλού.
Η τουρκική διακοίνωση δεν περιορίζεται σε περιβαλλοντικές ενστάσεις. Επαναφέρει ολόκληρο το πλέγμα των πάγιων τουρκικών αμφισβητήσεων στο Αιγαίο.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η θέση ότι υπάρχουν γεωγραφικοί σχηματισμοί των οποίων η κυριαρχία δεν έχει, κατά την τουρκική ερμηνεία, παραχωρηθεί ρητά στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.
Η Αθήνα δεν αναγνωρίζει αυτή τη θεωρία και θεωρεί ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο καθορίζεται από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η συμφωνία Ελλάδος-Ισραήλ άνοιξε τον Ασκό του Αιόλου στην Άγκυρα
Ξανά στο τραπέζι οι «γκρίζες ζώνες»
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη πολιτική και γεωστρατηγική σημασία.
Η θεωρία περί νησίδων και βραχονησίδων «αδιευκρίνιστης κυριαρχίας» αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της τουρκικής πολιτικής στο Αιγαίο εδώ και δεκαετίες.
Η επίσημη τουρκική θέση υποστηρίζει ότι οι διαφορές Ελλάδας και Τουρκίας δεν περιορίζονται στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, αλλά περιλαμβάνουν ένα πολύ ευρύτερο σύνολο ζητημάτων.
Αντίθετα, η πάγια ελληνική θέση αναγνωρίζει ως μοναδική διαφορά που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διεθνούς δικαστικής επίλυσης την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Η επαναφορά του ζητήματος κυριαρχίας μέσα σε μια νέα διπλωματική κίνηση της Άγκυρας δείχνει επομένως ότι, πίσω από τη συζήτηση περί θαλάσσιων πάρκων και περιβαλλοντικού σχεδιασμού, παραμένει ενεργός ο βαθύτερος ανταγωνισμός για το νομικό και γεωπολιτικό καθεστώς του Αιγαίου.
«Μόνο με συμφωνία Ελλάδας και Τουρκίας»
Η Milliyet αναφέρει επίσης ότι η τουρκική πλευρά επανέλαβε τη θέση σύμφωνα με την οποία τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μπορούν να καθοριστούν μόνο κατόπιν συμφωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Η Τουρκία επιμένει εδώ και χρόνια ότι οποιαδήποτε επέκταση θαλάσσιων ζωνών ή ενέργεια την οποία θεωρεί ότι μεταβάλλει την υπάρχουσα ισορροπία πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διμερούς συνεννόησης.
Μάλιστα, στην επίσημη παρουσίαση των τουρκικών θέσεων για το Αιγαίο, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε απόκτηση νέων θαλάσσιων περιοχών πρέπει να βασίζεται σε αμοιβαία συναίνεση.
Αυτή είναι τουρκική ερμηνεία του καθεστώτος του Αιγαίου και όχι κοινά αποδεκτός κανόνας μεταξύ των δύο χωρών.
Είχε προηγηθεί ελληνική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία
Η νέα τουρκική κίνηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα έχουν ήδη περάσει από τις δημόσιες δηλώσεις στις επίσημες διπλωματικές ενέργειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αποκάλυψε στις 28 Αυγούστου ότι η Ελλάδα είχε ήδη αποστείλει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα.
Σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, στη διακοίνωση καταγράφονται αναλυτικά οι λόγοι για τους οποίους η Αθήνα θεωρεί ότι η τουρκική θεσμοθέτηση δύο θαλάσσιων πάρκων αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Η Ελλάδα έχει ενημερώσει επίσης τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τις θέσεις της.
Έτσι, η νέα πληροφορία από την Τουρκία δημιουργεί πλέον την εικόνα ανταλλαγής ρηματικών διακοινώσεων, με κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη για ενέργειες που επηρεάζουν το καθεστώς και τα δικαιώματα στο Αιγαίο.
Η Αθήνα: Οι ελληνικές κινήσεις βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι τόσο ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός όσο και τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα υλοποιούνται εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επισημάνει ότι η Ελλάδα αποτύπωσε στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό τα θαλάσσια όρια και τα δυνητικά όρια υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ όπου δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία οριοθέτησης.
Παράλληλα, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει χαρακτηρίσει τις τουρκικές ενέργειες που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και επηρεάζουν περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ως αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο.
Αθήνα και Άγκυρα, επομένως, χρησιμοποιούν πλέον την ίδια έννοια, το «status quo», για να κατηγορήσουν η μία την άλλη ότι επιχειρεί να το μεταβάλει.
Η πραγματική μάχη πίσω από τα θαλάσσια πάρκα
Το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Τα θαλάσσια πάρκα και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός έχουν μετατραπεί σε νέο πεδίο όπου συγκρούονται οι διαφορετικές νομικές και γεωπολιτικές αντιλήψεις Αθήνας και Άγκυρας.
Για την Ελλάδα πρόκειται για άσκηση αρμοδιοτήτων και δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Για την Τουρκία, αντίθετα, ορισμένες από αυτές τις κινήσεις συνιστούν μονομερή αλλαγή της ισορροπίας στο Αιγαίο.
Η διαφορά αυτή δεν είναι απλώς ρητορική.
Αγγίζει ζητήματα κυριαρχίας, κυριαρχικών δικαιωμάτων, θαλάσσιων ζωνών και του μελλοντικού γεωπολιτικού χάρτη του Αιγαίου.
Και αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί οι δύο χώρες δεν περιορίζονται πλέον σε ανακοινώσεις Τύπου, αλλά επιστρατεύουν το επίσημο διπλωματικό εργαλείο των ρηματικών διακοινώσεων.
Ποιος τελικά επιχειρεί να αλλάξει το status quo;
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της νέας αντιπαράθεσης.
Η Άγκυρα κατηγορεί την Αθήνα ότι επιχειρεί να μεταβάλει το status quo μέσω μονομερών ενεργειών.
Η επίσημη ελληνική θέση είναι ακριβώς η αντίθετη. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών περιγράφει εδώ και χρόνια την τουρκική πολιτική ως προσπάθεια αναθεώρησης του εδαφικού και νομικού καθεστώτος που έχει διαμορφωθεί από τη Συνθήκη της Λωζάννης και τις υπόλοιπες διεθνείς συνθήκες.
Οι δύο πλευρές δεν διαφωνούν επομένως μόνο για συγκεκριμένους χάρτες ή θαλάσσια πάρκα. Διαφωνούν για το ίδιο το σημείο εκκίνησης της συζήτησης στο Αιγαίο.
Και όσο η Άγκυρα επαναφέρει ζητήματα κυριαρχίας και η Αθήνα απαντά επικαλούμενη τις διεθνείς συνθήκες και το Δίκαιο της Θάλασσας, το λεγόμενο «status quo» μετατρέπεται ξανά στο κεντρικό πεδίο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
