Την απόλυτη αποδόμηση του Κράτους Δικαίου βιώνει η Τουρκία, καθώς η δικαστική εξουσία έχει μετατραπεί από ανεξάρτητος θεσμικός πυλώνας σε ευθυγραμμισμένο όργανο επιβίωσης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ενώ στο παρελθόν το τουρκικό δικαστικό σύστημα επιδείκνυε τα αντανακλαστικά να διερευνά υποθέσεις διαφθοράς στα υψηλά κλιμάκια, σήμερα έχει μετεξελιχθεί σε μηχανισμό εξόντωσης των πολιτικών αντιπάλων της κυβέρνησης.
Το σκάνδαλο του 2014 και η απαρχή των εκκαθαρίσεων
Σύμφωνα με ανάλυση της ιστοσελίδας Nordic Monitor, η ριζική μετάλλαξη της δικαιοσύνης ξεκίνησε το 2014. Η αφορμή δόθηκε όταν αποκαλύφθηκε το μεγάλο σκάνδαλο δωροδοκιών και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το οποίο άγγιξε τον στενό πυρήνα του προεδρικού μεγάρου, εμπλέκοντας τον γιο του Ερντογάν, Μπιλάλ, και τον γαμπρό του, Μπεράτ Αλμπαϊράκ.
Προκειμένου να ανακόψει την πορεία των ερευνών που συνέδεαν το περιβάλλον του με τον Ιρανό επιχειρηματία Ρεζά Ζαράμπ, αλλά και με τη μεταφορά οπλισμού σε εξτρεμιστικές οργανώσεις στη Συρία μέσω των μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ), ο Τούρκος πρόεδρος προχώρησε σε εκτεταμένες παρεμβάσεις.
Κομβικό σημείο αποτέλεσε ο έλεγχος του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων (HSK) το 2014, όπου μέσω υποσχέσεων για μισθολογικά προνόμια και πολιτικών συμμαχιών, τοποθετήθηκαν πρόσωπα της απόλυτης επιρροής του.
Το πραξικόπημα του 2016 και οι 20.000 κομματικοί διορισμοί
Η απόπειρα πραξικοπήματος το 2016 λειτούργησε ως ο τελικός επιταχυντής για την πλήρη άλωση του θεσμού. Βασιζόμενες σε προκατασκευασμένες λίστες, οι αρχές προχώρησαν μέσα σε λίγες ώρες στην απόλυση περισσότερων από 4.000 λειτουργών, αποδεκατίζοντας το δικαστικό σώμα.
Το τεράστιο κενό που δημιουργήθηκε καλύφθηκε μέσω ταχύρρυθμων διαδικασιών, με τον διορισμό χιλιάδων νομικών που προέρχονταν απευθείας από τις τάξεις του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ.
Μετρώντας πλέον περίπου 20.000 νέους διορισμούς που έγιναν με αμιγώς κομματικά κριτήρια, τα δικαστήρια χρησιμοποιούνται συστηματικά για τη δίωξη και φυλάκιση δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και εκλεγμένων δημάρχων.
Παράλληλα, οι δικαστικές αποφάσεις εργαλειοποιούνται συχνά ως διαπραγματευτικό χαρτί στις διπλωματικές επαφές της Άγκυρας με τη Δύση, αφήνοντας μια βαριά κληρονομιά θεσμικής διάβρωσης που θα δυσχεράνει την ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας στο μέλλον.
