Η μάχη για το επόμενο ελληνικό υποβρύχιο έχει ήδη ξεκινήσει… και η Γερμανία θέλει ξανά να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στο Πολεμικό μας Ναυτικό. Την ώρα που η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει υψηλή, οι μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης προσπαθούν να κλείσουν συμφωνίες δισεκατομμυρίων με την Ελλάδα, γνωρίζοντας πως τα επόμενα χρόνια το ελληνικό ΠΝ θα χρειαστεί νέα υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα για να διατηρήσει την υπεροχή του απέναντι στην Τουρκία.
Και ανάμεσα σε όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα, υπάρχει ένα που θεωρείται ίσως το πιο κρίσιμο από όλα. Τα υποβρύχια. Τα “αόρατα όπλα” που μπορούν να αλλάξουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο μέσα σε λίγα λεπτά. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη έναν από τους ισχυρότερους στόλους υποβρυχίων στην περιοχή, όμως οι εξελίξεις τρέχουν. Η Τουρκία αποκτά νέα Type 214, επενδύει στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία και σχεδιάζει ακόμα πιο προηγμένα υποβρύχια στο μέλλον.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η γερμανική αμυντική βιομηχανία προσπαθεί να πείσει την Αθήνα να επιλέξει το νέο της υπερσύγχρονο υποβρύχιο για την επόμενη γενιά του ελληνικού στόλου. Ένα υποβρύχιο που παρουσιάζεται ως εξαιρετικά αθόρυβο, φονικό και ιδανικό για τις ιδιαίτερες συνθήκες του Αιγαίου.
Ποιο είναι όμως αυτό το υποβρύχιο; Τι δυνατότητες έχει; Πόσο θα κόστιζε στην Ελλάδα; Και κυρίως… αξίζει όμως η πρόταση του Βερολίνου και αν τελικά την επιλέξουμε πόσο θα ενισχυθεί το πολεμικό μας ναυτικό;
Ποιο Είναι το Υποβρύχιο
Το υποβρύχιο που φαίνεται πως προωθείται έντονα προς την Ελλάδα είναι το γερμανικό Type 212CD, η νεότερη και πιο εξελιγμένη έκδοση της οικογένειας Type 212 και Type 214 που ήδη γνωρίζει πολύ καλά το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Η ανάπτυξή του γίνεται από τη γερμανική TKMS, δηλαδή τη ThyssenKrupp Marine Systems, σε συνεργασία με τη Νορβηγία, η οποία ήδη έχει συμφωνήσει για την απόκτηση αυτών των υποβρυχίων. Οι Γερμανοί παρουσιάζουν το Type 212CD ως ένα από τα πιο αθόρυβα συμβατικά υποβρύχια στον κόσμο, με δυνατότητες που πλησιάζουν σε αρκετά σημεία ακόμη και πυρηνικά υποβρύχια, τουλάχιστον σε επίπεδο stealth και επιχειρησιακής ευελιξίας.
Το πρώτο μεγάλο πλεονέκτημα του υποβρυχίου είναι φυσικά το σύστημα AIP, δηλαδή Air Independent Propulsion. Αυτό επιτρέπει στο υποβρύχιο να παραμένει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα κάτω από την επιφάνεια χωρίς να χρειάζεται να αναδυθεί. Και αυτό είναι τεράστιο πλεονέκτημα στο Αιγαίο. Όσο λιγότερο ανεβαίνει ένα υποβρύχιο στην επιφάνεια, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να εντοπιστεί από εχθρικά πλοία, αεροσκάφη ή drones.
Το νέο Type 212CD θεωρείται ακόμη πιο αθόρυβο από τα ήδη εντυπωσιακά ελληνικά Type 214 κλάσης Παπανικολής. Οι Γερμανοί έχουν επενδύσει ιδιαίτερα στη μείωση του ακουστικού ίχνους, κάτι που σημαίνει πως το υποβρύχιο θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθεί ακόμα και από σύγχρονα sonar.
Παράλληλα, το μέγεθός του είναι μεγαλύτερο σε σχέση με τα υπάρχοντα ελληνικά υποβρύχια, κάτι που του επιτρέπει να μεταφέρει περισσότερο οπλισμό, περισσότερα καύσιμα και να έχει μεγαλύτερη αυτονομία. Εκτιμάται ότι θα μπορεί να επιχειρεί για εβδομάδες σε μεγάλες αποστάσεις, όχι μόνο στο Αιγαίο αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε επίπεδο οπλισμού, το υποβρύχιο μπορεί να φέρει σύγχρονες βαρέως τύπου τορπίλες, πιθανότατα τις DM2A4, οι οποίες ήδη χρησιμοποιούνται από ελληνικά υποβρύχια. Οι τορπίλες αυτές θεωρούνται εξαιρετικά επικίνδυνες για εχθρικά πλοία και υποβρύχια, έχοντας πολύ μεγάλη εμβέλεια και προηγμένα συστήματα καθοδήγησης.
Υπάρχει επίσης η πιθανότητα το υποβρύχιο να αποκτήσει δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων cruise στο μέλλον. Αν και κάτι τέτοιο δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα για πιθανή ελληνική έκδοση, είναι ξεκάθαρο πως τα σύγχρονα υποβρύχια εξελίσσονται πλέον σε πλατφόρμες στρατηγικής κρούσης και όχι απλά σε “κυνηγούς πλοίων”.
Το υποβρύχιο θα διαθέτει επίσης προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, νέα sonar πολλαπλών λειτουργιών, βελτιωμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και δυνατότητες διασύνδεσης με drones και άλλα ναυτικά μέσα. Στην ουσία μιλάμε για μια πλήρως δικτυοκεντρική πλατφόρμα που θα μπορεί να επιχειρεί μέσα σε ένα σύγχρονο ψηφιακό πεδίο μάχης.
Τώρα όσον αφορά το πιθανό πλαίσιο συμφωνίας, τα πράγματα παραμένουν σχετικά ανοιχτά. Η Ελλάδα φαίνεται να εξετάζει μακροπρόθεσμα την αντικατάσταση παλαιότερων υποβρυχίων Type 209, τα οποία όσο αξιόμαχα και αν παραμένουν, σταδιακά πλησιάζουν προς το τέλος της επιχειρησιακής τους ζωής.
Το πιθανότερο σενάριο θα ήταν μια συμφωνία για 3 ή 4 νέα υποβρύχια, πιθανώς με συμμετοχή των ελληνικών ναυπηγείων σε μέρος της κατασκευής ή της υποστήριξης. Αυτό είναι κάτι που η Αθήνα θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς θέλει τα εξοπλιστικά προγράμματα να ενισχύσουν και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Το κόστος πάντως δεν θα είναι μικρό. Ένα πρόγραμμα τέτοιου επιπέδου θα μπορούσε εύκολα να ξεπεράσει τα 4 ή ακόμη και τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ μαζί με υποστήριξη, οπλισμό, ανταλλακτικά και εκπαίδευση. Και φυσικά εδώ προκύπτει και το πολιτικό ζήτημα, καθώς η Ελλάδα έχει περάσει στο παρελθόν δύσκολες εμπειρίες με γερμανικά εξοπλιστικά προγράμματα και ιδιαίτερα με τα προβλήματα που είχαν εμφανιστεί παλιότερα στα πρώτα Type 214.
Το χρονοδιάγραμμα επίσης θα ήταν μακρύ. Ακόμα και αν υπογραφόταν συμφωνία μέσα στα επόμενα χρόνια, τα πρώτα υποβρύχια πιθανότατα δεν θα παραδίδονταν πριν από τη δεκαετία του 2030. Όμως τέτοια προγράμματα σχεδιάζονται πάντα για το μέλλον και όχι για τις άμεσες ανάγκες.
Γιατί θα Ήταν Υπερόπλο Κατά της Τουρκίας
Αν τελικά η Ελλάδα αποκτούσε το Type 212CD, το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θα αποκτούσε ένα τεράστιο στρατηγικό πλεονέκτημα στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα ήδη θεωρείται υπερδύναμη στα συμβατικά υποβρύχια στην περιοχή. Τα Type 214 κλάσης Παπανικολής είναι από τα πιο επικίνδυνα υποβρύχια της Μεσογείου και έχουν δημιουργήσει μεγάλο προβληματισμό στην Τουρκία εδώ και χρόνια. Οι ασκήσεις έχουν δείξει πολλές φορές πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν.
Το νέο γερμανικό υποβρύχιο θα πήγαινε αυτή την ικανότητα ακόμα πιο πέρα. Θα είχε μεγαλύτερη αυτονομία, καλύτερο stealth, πιο σύγχρονα ηλεκτρονικά και πιθανώς πολύ ανώτερες δυνατότητες διοίκησης και συλλογής πληροφοριών.
Στο περιβάλλον του Αιγαίου αυτό έχει τεράστια σημασία. Τα ελληνικά υποβρύχια μπορούν να εκμεταλλευτούν τα πολλά νησιά, τα στενά περάσματα και το πολύπλοκο θαλάσσιο περιβάλλον για να στήσουν ενέδρες σε εχθρικές ναυτικές δυνάμεις. Ένα αθόρυβο υποβρύχιο μπορεί ουσιαστικά να “κλειδώσει” ολόκληρες περιοχές και να αποτρέψει κινήσεις του αντίπαλου στόλου.
Απέναντι στην Τουρκία, το υποβρύχιο θα λειτουργούσε κυρίως αποτρεπτικά. Η Άγκυρα ήδη κατασκευάζει τα δικά της Type 214TN, τα οποία βασίζονται επίσης στη γερμανική τεχνολογία. Αυτό σημαίνει πως μέσα στα επόμενα χρόνια η Τουρκία θα διαθέτει σημαντικά πιο σύγχρονο υποβρυχιακό στόλο σε σχέση με σήμερα.
Αν η Ελλάδα δεν προχωρήσει σε επόμενη γενιά υποβρυχίων, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί σταδιακά το τεχνολογικό πλεονέκτημα που διαθέτει σήμερα. Με τα Type 212CD, το Πολεμικό Ναυτικό θα μπορούσε όχι μόνο να διατηρήσει την ισορροπία αλλά πιθανότατα να συνεχίσει να προηγείται.
Σε σύγκριση με τα υπάρχοντα Παπανικολής, το νέο υποβρύχιο θα είχε βελτιωμένες δυνατότητες σε σχεδόν όλους τους τομείς. Καλύτερα sonar, χαμηλότερο θόρυβο, μεγαλύτερη εμβέλεια, καλύτερη δικτύωση και πιθανώς μεγαλύτερη ικανότητα μελλοντικών αναβαθμίσεων.
Και αυτό είναι κρίσιμο, γιατί τα σημερινά πολεμικά συστήματα δεν αγοράζονται για 10 χρόνια. Αγοράζονται για 30 ή και 40 χρόνια. Άρα η Ελλάδα πρέπει να κοιτάζει τι θα χρειάζεται απέναντι στην Τουρκία το 2040 και το 2050.
Ταυτόχρονα όμως υπάρχουν και σοβαρά ερωτήματα. Είναι σωστό να εξαρτάται ξανά τόσο πολύ η Ελλάδα από τη γερμανική αμυντική βιομηχανία; Θα μπορούσε η Γαλλία να προσφέρει εναλλακτικές; Μήπως η Αθήνα θα έπρεπε να επενδύσει περισσότερο σε drones, πυραύλους και ανθυποβρυχιακά συστήματα αντί για πανάκριβα υποβρύχια;
Όλα αυτά είναι ερωτήματα που θα απασχολήσουν έντονα τα επόμενα χρόνια. Το μόνο σίγουρο είναι πως τα υποβρύχια παραμένουν ένα από τα πιο κρίσιμα όπλα της Ελλάδας και ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας ισορροπίας στο Αιγαίο.
Και αν τελικά η Ελλάδα επιλέξει το νέο γερμανικό Type 212CD, τότε το Πολεμικό Ναυτικό πιθανότατα θα αποκτήσει ένα από τα πιο προηγμένα και επικίνδυνα συμβατικά υποβρύχια στον κόσμο.
