Με αφορμή το ανυπόστατο νομοσχέδιο που θα φέρουν προς ψήφιση οι Τούρκοι στην Βουλή τους τους επόμενους μήνες-αρχικά ήταν για το πρωτο δεκαήμερο του Ιουνίου και στη συνέχεια μετατέθηκε για Σεπτέμβριο-Οκτώβριο αυτό να γίνει- στο οποίο θα περιλαμβάνονται όλες οι παράνομες διεκδικήσεις τους σε βάρος της Ελλάδας, διανθισμένες από τις "προβλέψεις" για εξυπηρέτηση του Δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας", μαζί με ένα επικαιροποιημένο CASUS BELLI σε περίπτωση επέκτασης των ΧΥ μας πέραν των 6νμ, τουρκικό ΜΜΕ επιχειρεί να "διαφωτίσει" τους αναγνώστες του για τα Θαλάσσια πάρκα της Ελλάδας, προβάλλοντας τις a la turka ερμηνείες της UNCLOS για Αιγαίο- νησιά- υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ .
Αξίζει λοιπόν να δούμε την τουρκική οπτική και επιχειρηματολογία για τα παραπάνω θέματα η οποία αποτυπώνεται ως ακολούθως:
"Θαλάσσια πάρκα της Ελλάδας- Προστασία ή κατάκτηση με στολή κατάδυσης;"
"Η Αθήνα μεταμφιέζει τη γεωπολιτική σε περιβαλλοντισμό. Το Αιγαίο αξίζει κάτι καλύτερο
Υπάρχει ένα ιδιαίτερο είδος τόλμης που έχουν μικρά έθνη με μεγάλες φιλοδοξίες και ακόμη μεγαλύτερες συμμετοχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ελλάδα, αυτό το αρχαίο λίκνο της δημοκρατίας και το σύγχρονο λίκνο της δημιουργικής λογιστικής, προφανώς ανακάλυψε ένα νέο όπλο στη μακροχρόνια εδαφική της διαμάχη με την Τουρκία, το θαλάσσιο πάρκο.
Όχι κανονιοφόροι, όχι διπλωμάτες αλλά δελφίνια. Προστατευόμενα δελφίνια, μάλιστα.
Η Αθήνα φέρεται να εξετάζει την ανακήρυξη νέων θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο Πέλαγος, συμπεριλαμβανομένων κοντά στα Δωδεκάνησα, παράλληλα με την επέκταση των χωρικών της υδάτων νότια της Κρήτης.
Το πλαίσιο δεν είναι τυχαίο.
Η Τουρκία μόλις προχώρησε στην κωδικοποίηση των θαλάσσιων αξιώσεών της στην εσωτερική νομοθεσία, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», και η Αθήνα, χαρακτηριστικά, επέλεξε να απαντήσει όχι με διπλωματία .
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών έχει ήδη καθαρίσει τον λαιμό του με τον δικηγορικό τρόπο που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί όταν θέλουν να απειλήσουν χωρίς να φαίνεται ότι απειλούν , υποσχόμενος να «χρησιμοποιήσει απολύτως τα νομικά εργαλεία αντίδρασης».
Το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι αρκετά σαφές, ακόμη και αν τα έγγραφα δεν έχουν φτάσει ακόμη.
Η a la turka ερμηνεία της UNCLOS για Αιγαίο- νησιά- υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ
Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ένα παράκτιο κράτος μπορεί να δημιουργήσει θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές εντός των χωρικών του υδάτων και, σε πιο περιορισμένο βαθμό, εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) του.
Το νομικό πρόβλημα δεν προκύπτει από τα θαλάσσια πάρκα αυτά καθαυτά, αλλά από το σημείο όπου η Αθήνα σκοπεύει να υψώσει μεταφορικά τις σημαίες της για την προστασία του περιβάλλοντος.
Το Αιγαίο είναι μια ημίκλειστη θάλασσα στην οποία τα ελληνικά νησιά βρίσκονται ακριβώς έξω από την τουρκική ηπειρωτική χώρα, μερικά σε απόσταση λίγων μιλίων από τις ακτές της Ανατολίας, και η Ελλάδα συγχωνεύει δύο ξεχωριστά νομικά ζητήματα κατά βούληση.
Το πρώτο είναι η υφαλοκρηπίδα: το εθιμικό διεθνές δίκαιο δίνει σε κάθε κράτος δικαιώματα επί της φυσικής προέκτασης της δικής του χερσαίας μάζας.
Ο πυθμένας του Αιγαίου είναι, με αυτή την ερμηνεία, τουρκική γεωλογία που φέρει "ελληνικό ταχυδρομικό κώδικα".
Η δεύτερη είναι η ΑΟΖ, ένα δημιούργημα της UNCLOS, η οποία δεν επιλύει την οριοθέτηση μεταξύ απέναντι ή παρακείμενων ακτών.
Το Άρθρο 74 απαιτεί απλώς συμφωνία «βάσει του διεθνούς δικαίου». Δεν υπάρχει τέτοια συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Αρκετές περαιτέρω δυσκολίες παραμονεύουν στα ψιλά γράμματα.
Το Μέρος IV της UNCLOS επιφυλάσσει προνόμια «αρχιπελαγικού κράτους» για έθνη που αποτελούνται εξ ολοκλήρου από αρχιπελάγη, την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και τα Φίτζι. Η Ελλάδα, με τη μεγάλη ηπειρωτική της χώρα, δεν πληροί τις προϋποθέσεις.
Το Άρθρο 7 απαιτεί οι ευθείες γραμμές βάσης να μην αποκλίνουν αισθητά από τη γενική κατεύθυνση της ακτής, μια προϋπόθεση που η Ελλάδα εφαρμόζει όταν χρησιμοποιεί μικρά νησιά που συγκεντρώνονται κοντά στις τουρκικές ακτές ως άγκυρες για εκτεταμένες διεκδικήσεις ΑΟΖ.
Και ενώ το Άρθρο 121(2) ορίζει ότι τα νησιά δημιουργούν δικαιώματα ΑΟΖ, το δικαίωμα δεν είναι το ίδιο με το αποτέλεσμα.
Τα δικαστήρια έχουν επανειλημμένα αποδώσει μειωμένο ή μηδενικό βάρος σε νησιά, όταν η πλήρης εφαρμογή τους θα είχε ως αποτέλεσμα ένα προφανώς άδικο αποτέλεσμα (Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στη Λιβύη/Μάλτα, 1985· Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στη Ρουμανία/Ουκρανία, 2009· Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στο Μπαγκλαντές/Μιανμάρ, 2012).
Η Θεωρία των "Γκρίζων νησιών"
Το Αιγαίο περιέχει επίσης 152 αμφισβητούμενα χαρακτηριστικά, «γκρίζες ζώνες», των οποίων το καθεστώς τους βάσει του Άρθρου 121(3) θα εξάλειφε εντελώς το δικαίωμά τους σε ΑΟΖ.
Η επιμονή της Ελλάδας να αντιμετωπίζει κάθε γκρίζα μουτζούρα σε έναν Ναυτικό χάρτη ως νησί με πλήρη εφαρμογή των προβλέψεων της UNCLOS είναι το εδαφικό ισοδύναμο της καταμέτρησης των χώρων στάθμευσης ως κατοικημένης ιδιοκτησίας.
Το θαλάσσιο πάρκο ως τετελεσμένο νομικό γεγονός
Αυτό που κάνει τον ελιγμό της Ελλάδας ιδιαίτερα χαρακτηριστικό, θα μπορούσε κανείς να πει «δημιουργικό» , είναι η χρήση του περιβαλλοντικού δικαίου για την δημιουργία "γεγονότων" στο νερό.
Ένα θαλάσσιο πάρκο δεν είναι απλώς ένα καταφύγιο για τις θαλάσσιες χελώνες. Μόλις ανακηρυχθεί, δημιουργεί ρυθμιστική δικαιοδοσία, δημιουργεί διοικητικά προηγούμενα και καθιερώνει το είδος της ήσυχης, σταδιακής κυριαρχίας που εδραιώνεται σε αυτό που οι νομικοί αποκαλούν «καθιερωμένη πρακτική».
Η Ελλάδα κήρυξε δύο θαλάσσια πάρκα πέρυσι στο Ιόνιο Πέλαγος και γύρω από τις νότιες Κυκλάδες.
Τώρα, με νέα πάρκα που σχεδιάζονται κοντά στα Δωδεκάνησα, νησιά που ήταν οθωμανικά μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, ιταλικά μέχρι το 1947, και των οποίων η αποστρατιωτικοποίηση εξακολουθεί να διέπεται από τη Συνθήκη των Παρισίων, το μοτίβο γίνεται πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Δικαιοδοσία μέσω σταδιακής διατήρησης, θα μπορούσε κανείς να το ονομάσει. Κάτω από τα κύματα και πέρα από αυτά.
Τα διακυβεύματα στο Αιγαίο δεν αφορούν μόνο το τι βρίσκεται κάτω από τα κύματα. Η Τουρκία διαχειρίζεται έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους στον κόσμο με πάνω από 2.200 σκάφη, και το Αιγαίο είναι η κύρια πύλη της στο διεθνές εμπόριο. Τα θαλάσσια πάρκα που έχουν δηλωθεί σε αμφισβητούμενα ύδατα χωρίς διμερή συμφωνία γίνονται όργανα οικονομικής πίεσης εναντίον μιας χώρας της οποίας η εφοδιαστική, οι αλυσίδες εφοδιασμού και οι εισαγωγές ενέργειας εξαρτώνται από την ελεύθερη και απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα. Η Αθήνα το γνωρίζει αυτό πολύ καλά.
Επίσης, η Ανατολική Μεσόγειος περιέχει σημαντικά επιβεβαιωμένα αποθέματα υδρογονανθράκων, αρκετά για να έχουν αναδιαμορφώσει πλήρως τη γεωπολιτική της περιοχής.
Ο διάδρομος φυσικού αερίου EastMed, του οποίου οι εταίροι μόλις στα τέλη του 2025 επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους, ακόμη και όταν μια τελική επενδυτική απόφαση παραμένει ασαφής, αντιπροσωπεύει ένα όραμα ευρωπαϊκού ενεργειακού εφοδιασμού που σκόπιμα παρακάμπτει την Τουρκία.
Η ελληνοκυπριακή διοίκηση, η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν επιδιώξει κοινά ενεργειακά πλαίσια που αποκλείουν εμφανώς την Άγκυρα.
Η Τουρκία απάντησε με τη δική της συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Λιβύη το 2019, βασισμένη στις ίδιες αρχές διμερούς οριοθέτησης που επικαλείται η Αθήνα όταν της βολεύει, όσο κι αν διαμαρτύρεται όταν την εφαρμόζει η Άγκυρα.
"Τα Ελληνικά θαλάσσια πάρκα εξυπηρετούν τριπλό σκοπό"
Περιπλέκουν την τουρκική εξερεύνηση υδρογονανθράκων, περιορίζουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας για μια χώρα της οποίας το εμπόριο εξαρτάται από την ελεύθερη διέλευση στο Αιγαίο και δημιουργούν ένα αρχείο που θα αποδειχθει χρήσιμο σε τυχόν μελλοντικές διαδικασίες.
Δεδομένου ότι η Τουρκία δεν έχει αποδεχτεί την υποχρεωτική δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου και δεν εμπίπτει στην επίλυση διαφορών της UNCLOS ως μη συμβαλλόμενο μέρος, δεν υπάρχει δικαστήριο με δικαιοδοσία και για τα δύο μέρη.
Η νομική αρχιτεκτονική που η Ελλάδα επικαλείται τόσο άπταιστα είναι, στην πράξη, μια μονόδρομη πόρτα: ρητορικά πυρομαχικά που δεν μπορούν να παράγουν καμία εκτελεστή ετυμηγορία κατά της Άγκυρας, κάτι που μπορεί, φυσικά, να είναι ακριβώς ο λόγος που η Αθήνα την προτιμά από τη διαπραγμάτευση.
Τα δελφίνια, εν ολίγοις, κάνουν τη δουλειά των διπλωματών.
Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» της Άγκυρας, που συνέλαβε για πρώτη φορά το 2006 δύο πρώην αξιωματικοί του ναυτικού και τώρα προχωρά προς την εσωτερική κωδικοποίηση, είναι μια άμεση απάντηση σε αυτό το μοτίβο σταδιακής καταπάτησης.
Η νομική της βάση δεν είναι ο μαξιμαλισμός: η ισότιμη απόσταση δεν ήταν ποτέ κατάλληλο σημείο εκκίνησης για μια θάλασσα όπου τα νησιά ενός κράτους βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά από την ηπειρωτική χώρα ενός άλλου. Τα Δωδεκάνησα το επισημαίνουν έντονα.
Η Συνθήκη των Παρισίων του 1947 είναι σαφής: «αυτά τα νησιά θα είναι και θα παραμείνουν αποστρατιωτικοποιημένα». Η Αθήνα έχει περάσει τις δεκαετίες που μεσολάβησαν κάνοντας ακριβώς το αντίθετο.
Η Τουρκία έχει τεκμηριώσει την παραβίαση στον ΟΗΕ από το 1975.
Η Αθήνα αντιτείνει ότι η Τουρκία δεν ήταν υπογράφουσα και δεν μπορεί να επικαλεστεί κανένα δικαίωμα, κάτι που είναι νομικά υπερασπίσιμο, αλλά αγνοεί βολικά ότι η υποχρέωση αποστρατιωτικοποίησης συνάδει με την ίδια τη μεταβίβαση κυριαρχίας.
Το γεγονός ότι η Άγκυρα, παρ' όλα αυτά, το επιδίωξε αυτό μέσω του νόμου και όχι της βίας, έχοντας ένα επίσημο ψήφισμα casus belli από το 1995, το οποίο δεν έχει ποτέ εφαρμόσει, δεν αποτελεί αδυναμία. Κάποιος θα περίμενε να το προσέξει και να ανταποδώσει η Αθήνα.
Η κρίση των Ιμίων τον Ιανουάριο του 1996, όπου μια διαμάχη για δύο ακατοίκητους βράχους έφερε δύο συμμάχους του ΝΑΤΟ μέσα σε λίγες ώρες κοντά στην ένοπλη σύγκρουση, η οποία επιλύθηκε μόνο με επείγουσα μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτελεί υπενθύμιση του τι τελικά παράγουν οι ανεπίλυτες διαφορές, που αφήνονται να υποφέρουν χωρίς διαπραγμάτευση καλή τη πίστει.
Η λύση δεν είναι περίπλοκη: το διεθνές δίκαιο, εφαρμοσμένο με ειλικρίνεια και πλήρως, όχι επιλεκτικά επιδεικτικά όταν είναι χρήσιμο και τσεπωμένο όταν είναι άβολο.
Το 2003, και οι δύο πλευρές σχεδόν έφτασαν εκεί, μόνο και μόνο για να στοιχηματίσει ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης σε πρόωρες εκλογές και να χάσει το θάρρος του. Θα μπορούσε να συμβεί ξανά αν η Αθήνα επέλεγε τη διπλωματία αντί των δελφινιών.
Το διεθνές δίκαιο, εφαρμοσμένο καλή τη πίστει, είναι ο μόνος χάρτης που πηγαίνει κάθε πλευρά στο σπίτι."
Η Ειδική ανάλυση του ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑΤΟΣ
Το ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ για μια ακόμη φορά προηγείται των εξελίξεων χρονικά κατά πολύ , αφού ένα έτος και πλέον νωρίτερα, τον Απρίλιο του 2025.... με Ειδική Ανάλυση: Τι επιχειρεί να πετύχει η Αθήνα μέσω της ΕΕ με την κίνηση ματ του χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της; επισημαίναμε μεταξύ άλλων:
"Η Ελλάδα ορθά διάβασε τις παραπάνω εξελίξεις και γιαυτό διάλεξε την παρούσα χρονική στιγμή προκειμένου να ωθήσει την ΕΕ να λάβει σαφέστατη θέση στα Ελληνοτουρκικά, καταθέτοντας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Εθνική της Στρατηγική για τον θαλάσσιο χώρο της αποτυπωμένη σε χάρτη, στον οποίο εμφαίνεται η πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής και νησιωτικής χώρας σε θαλάσσιες ζώνες , χωρίς αστερίσκους και εκπτώσεις...
Αποτυπώνονται έτσι οι θαλάσσιες περιοχές που οριοθετήθηκαν κατόπιν συμφωνιών με Ιταλία και Αίγυπτο, ενώ για τις μη οριοθετημένες περιοχές, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι να συναφθούν ανάλογες συνθήκες με γειτονικά κράτη.
Ωστόσο από μόνος του ο χάρτης Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ, αλλά σε αυτόν εμφαίνονται οι θαλάσσιες περιοχές που ασκούνται από πλευράς Ελλάδας ανθρώπινες δραστηριότητες για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων.
Ρίχνοντας μια ματιά στον χάρτη αντιλαμβανόμαστε πως εμμέσως πλην σαφώς, αυτός καταργεί τις προβλέψεις του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου νοτίως και ανατολικά Κρήτης και την απόπειρα απαγόρευσης στην Ελλάδα από την Τουρκία, εκτέλεσης οικονομικών δραστηριοτήτων στις εν λόγω θαλάσσιες περιοχές αλλά και σε εκείνες ανατολικότερα Κάσου-Καρπάθου -Ρόδου-Καστελορίζου , οι οποίες συμπίπτουν με τα όρια της Ελληνικής ΑΟΖ σύμφωνα με το χάρτη της Σεβίλλης αλλά και το Δίκαιο της θάλασσας.
Παράλληλα ο χάρτης επιχειρεί με την σφραγίδα της ΕΕ, να θέσει σε ισχύ την δημιουργία Ελληνικών θαλάσσιων αιολικών πάρκων στο Αιγαίο, τα οποία εκπόνησε πρόσφατα η κυβέρνησή μας και τα οποία δεν αποδέχεται η Τουρκία, απειλώντας μας στρατιωτικά, με αποτέλεσμα το έργο να έχει τελματώσει."
Αυτά είναι που καίνε τους Τούρκους.