Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Σαν βόμβα μεγατόνων έσκασε η αποκάλυψη: όχι ένας, αλλά δέκα ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι κρατούν το τραπεζικό σύστημα όμηρο, φορτωμένοι με δάνεια που αγγίζουν τα όρια του συστημικού κινδύνου.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα για τη σταθερότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος αναδεικνύει η πρόσφατη αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Στο επίκεντρο βρίσκεται η μεγάλη έκθεση των συστημικών τραπεζών σε συγκεκριμένους μεγάλους επιχειρηματικούς δανειολήπτες.
Η επίσημη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με τίτλο «Greece – Financial System Stability Assessment», που δόθηκε στη δημοσιότητα από τον περασμένο Μάιο, δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Στην παράγραφο 29 χτυπάει καμπανάκι συναγερμού: δέκα μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι παρουσιάζουν επικίνδυνη, σχεδόν ασφυκτική εξάρτηση από τον τραπεζικό δανεισμό. Μια εξάρτηση που, αν ξεφύγει από τον έλεγχο, μπορεί να παρασύρει σε κρίση ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα.
Τα ποσοστά που προκαλούν ανησυχία
Σύμφωνα με την έκθεση, τα ανοίγματα των τραπεζών προς τους δέκα μεγαλύτερους κοινούς εταιρικούς δανειολήπτες αντιστοιχούν στο:
- 121,6% των κεφαλαίων Tier 1, πριν από την εφαρμογή μέτρων περιορισμού του πιστωτικού κινδύνου.
- 81% των κεφαλαίων Tier 1, μετά την εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων.
Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι οι τράπεζες έχουν ήδη υποστεί αντίστοιχες ζημιές. Καταγράφουν, όμως, το μέγεθος της έκθεσης σε σχέση με τα βασικά εποπτικά τους κεφάλαια και αναδεικνύουν την ανάγκη αυξημένης εποπτείας.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εμφανίζουν παρόμοια ανοίγματα απέναντι στους συγκεκριμένους εταιρικούς δανειολήπτες. Με άλλα λόγια, οι κίνδυνοι δεν είναι πλήρως διαφοροποιημένοι μεταξύ των τραπεζών, γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τις επιπτώσεις ενός σοβαρού εταιρικού προβλήματος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ξέσπασε ο Βασίλης Ζούλιας: "Σταματήστε, βγάλτε το σκασμό...Ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν κοντά στον πάτο" (βίντεο)
Ποιους κλάδους αφορά η έκθεση;
Το ΔΝΤ δεν δημοσιοποιεί τα ονόματα των δέκα επιχειρηματικών ομίλων. Η ανάλυση, ωστόσο, δείχνει ότι οι μεγάλες εταιρικές εκθέσεις αφορούν διάφορους τομείς της ελληνικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων:
- Ενέργεια και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας.
- Βιομηχανία και μεταποίηση.
- Μεταφορές.
- Ακίνητα.
- Χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις.
Η διασπορά σε διαφορετικούς κλάδους σημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν συνδέεται αποκλειστικά με έναν συγκεκριμένο τομέα. Παράλληλα, όμως, αποδεικνύει πόσο στενά συνδέονται οι μεγάλες επιχειρήσεις με το τραπεζικό σύστημα μέσω δανείων, πιστωτικών γραμμών και άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Το ενδεχόμενο εταιρικού ντόμινο
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ δεν αφορά μόνο το ενδεχόμενο αδυναμίας αποπληρωμής ενός δανείου. Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι η πιθανότητα να αντιμετωπίσουν προβλήματα περισσότεροι μεγάλοι δανειολήπτες σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης.
Μια σοβαρή επιδείνωση στις συνθήκες χρηματοδότησης, μια απότομη άνοδος του κόστους δανεισμού, η υποχώρηση της ζήτησης ή ένα ισχυρό εξωτερικό σοκ θα μπορούσαν να δυσκολέψουν την εξυπηρέτηση των εταιρικών υποχρεώσεων.
Εάν ένας μεγάλος όμιλος περιέλθει σε οικονομική δυσχέρεια, οι επιπτώσεις δεν θα περιορίζονταν απαραίτητα στην ίδια την επιχείρηση. Θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις τράπεζες που τον χρηματοδοτούν, τους προμηθευτές του, τους εργαζομένους του και άλλες επιχειρήσεις που συνδέονται μαζί του.
Αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο περιγράφει το ΔΝΤ ως πιθανή πηγή σημαντικών επιπτώσεων για το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το ΔΝΤ δεν κατονομάζει τους ομίλους
Παρά τον θόρυβο που προκάλεσε η δημοσιοποίηση των στοιχείων, πρέπει να γίνει σαφές ότι η έκθεση δεν αναφέρει τα ονόματα των δέκα εταιρειών. Επίσης, δεν υποστηρίζει ότι κάποιος συγκεκριμένος όμιλος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο κατάρρευσης.
Η προειδοποίηση αφορά τη συγκέντρωση και την αλληλεξάρτηση των τραπεζικών ανοιγμάτων. Πρόκειται για έναν κίνδυνο που απαιτεί διαρκή εποπτεία, ειδικά σε ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο γεωπολιτικές εντάσεις, αυξημένο κόστος χρηματοδότησης και οικονομική αβεβαιότητα.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές θα μπορέσουν να εντοπίσουν εγκαίρως πιθανές αδυναμίες, πριν μια εταιρική κρίση μετατραπεί σε ευρύτερο χρηματοπιστωτικό πρόβλημα.
Η υπερβολική δανειακή εξάρτηση δεν είναι απλώς αριθμοί σε ισολογισμούς· είναι ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας. Και το ΔΝΤ το λέει καθαρά, χωρίς διπλωματικές περιστροφές: ο κίνδυνος είναι συστημικός.
Το ΔΝΤ δεν μιλά για άμεση κατάρρευση. Στέλνει, όμως, ένα σαφές μήνυμα: όταν οι μεγαλύτεροι επιχειρηματικοί δανειολήπτες συνδέονται στενά με ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα, ένας σοβαρός κλυδωνισμός μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις.
