Μια απόφαση-σταθμό, η οποία ανατρέπει ένα νομικό και πολιτικό καθεστώς δεκαετιών εις βάρος της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης, εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Άγκυρα «φουλάρει» για κρίση στο Αιγαίο με απειλές: «αν έχετε ακίνητο σε νησί του Αιγαίου κοντά στην Τουρκία, πουλήστε το»
Η Τουρκία καταδικάστηκε επίσημα για την παραβίαση θεμελιωδών θρησκευτικών και συλλογικών δικαιωμάτων, δικαιώνοντας δύο κληρικούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου έπειτα από δικαστικό αγώνα 15 ετών.
Η υπόθεση αφορούσε την αυθαίρετη απαγόρευση που επέβαλλαν οι τουρκικές αρχές σε μέλη του ελληνορθόδοξου κλήρου να συμμετέχουν στη διοίκηση των Βακουφίων (κοινωφελή και εκκλησιαστικά ιδρύματα). Πρόκειται για την πρώτη φορά που το Δικαστήριο του Στρασβούργου διαγιγνώσκει ξεκάθαρη παραβίαση του Άρθρου 9 (ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας) και του Άρθρου 11 (δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι) από την πλευρά της τουρκικής κυβέρνησης εις βάρος της ρωμαίικης κοινότητας.
Η κατάρρευση του αφηγήματος για τη Συνθήκη της Λωζάνης
Σύμφωνα με τον νομικό σύμβουλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Πάρι Ασανάκη, ο οποίος χειρίστηκε την υπόθεση μαζί με τον δικηγόρο Στρασβούργου Στέφανο Σταύρο, η απόφαση έχει ιστορικό βάρος διότι καταρρίπτει την εκατονταετή αντίληψη της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων της Τουρκίας. Η Άγκυρα, παρερμηνεύοντας σκόπιμα τη Συνθήκη της Λωζάνης, υποστήριζε διαχρονικά ότι δήθεν απαγορευόταν η άσκηση διοικητικών καθηκόντων στα ομογενειακά βακούφια από ιερείς.
Το ΕΔΑΔ έκρινε ότι αυτή η πάγια στάση της τουρκικής διοίκησης:
Δεν στηρίζεται σε καμία θετή διάταξη νόμου, διατάγματος ή εγκυκλίου.
Παραβιάζει τον ουσιώδη ρόλο που διαδραματίζει η δυνατότητα εκλογής όλων των μελών μιας μειούμενης αριθμητικά κοινότητας στη διοίκηση των ιδρυμάτων της.
Πλήττει την κοινωνική συνοχή, η οποία βασίζεται στον έμπρακτο σεβασμό της πολιτισμικής και θρησκευτικής διαφορετικότητας.
Το παρασκήνιο με τους δύο κληρικούς και τα ιστορικά Βακούφια
Οι προσφεύγοντες στη Δικαιοσύνη ήταν ο μακαριστός Γεννάδιος (κατά κόσμον Νικόλαος Μαυράκης) και ο Γεώργιος Κασάπογλου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γεννάδιου Μαυράκη, ο οποίος, ενώ είχε διατελέσει διευθυντής της Μεγάλης του Γένους Σχολής ως λαϊκός, διεγράφη αυθαίρετα από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων όταν χειροτονήθηκε και επανεξελέγη στη διοίκηση, με τη δικαιολογία της ιερατικής του ιδιότητας.
Η ιστορική αυτή δικαίωση αναμένεται να επιφέρει ραγδαίες εξελίξεις στον τρόπο διοίκησης των ομογενειακών ιδρυμάτων. Ήδη εκτιμάται ότι η απόφαση θα επηρεάσει άμεσα το ιστορικό Βακούφι του Βαλουκλή, το οποίο διαχειρίζεται τεράστιες εκτάσεις, γηροκομείο και νοσοκομείο, και στο οποίο οι τουρκικές αρχές έχουν μπλοκάρει τη διεξαγωγή εκλογών εδώ και 35 ολόκληρα χρόνια (από το 1991).
