Ένα ιδιαίτερα προκλητικό υποθετικό στρατιωτικό σενάριο για το Αιγαίο φέρεται να παρουσίασε ο απόστρατος Τούρκος αντιπτέραρχος Χουσεΐν Φαζλά, περιγράφοντας ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον ελληνικών νησιών.
Στο σενάριο που του αποδίδεται, προηγείται ένα αυστηρό τουρκικό τελεσίγραφο προς την Αθήνα, με επίκεντρο την τουρκική θέση περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών. Στη συνέχεια, εφόσον η Ελλάδα δεν αποδεχόταν τις συγκεκριμένες απαιτήσεις, ο ίδιος περιγράφει ένα υποθετικό στρατιωτικό επόμενο βήμα.
Το τελεσίγραφο και η τουρκική θέση
Όπως μεταδίδεται, ο Φαζλά υποστήριξε ότι η Τουρκία θα μπορούσε αρχικά να απαιτήσει την αποχώρηση ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων από νησιά που η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.
Στο πλαίσιο αυτό φέρεται να δήλωσε:
«Εκκενώστε όλα τα νησιά με αποστρατικοποιημένο καθεστώς, δεν πρέπει να υπάρχουν στρατιώτες εδώ», παρουσιάζοντας την τουρκική ερμηνεία ως προϋπόθεση για την αποκλιμάκωση.
Πρόκειται για πάγια τουρκική θέση, την οποία η Ελλάδα απορρίπτει και αντιπαραβάλλει με τη δική της ερμηνεία των διεθνών συνθηκών και του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Η αναφορά σε ΟΗΕ, ΝΑΤΟ και το 2028
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του σεναρίου είναι ότι ο απόστρατος αξιωματικός δεν περιορίστηκε στη διατύπωση μιας πολιτικής απαίτησης, αλλά φέρεται να περιέγραψε και μια υποθετική διαδικασία που θα προηγούνταν μιας στρατιωτικής ενέργειας.
Σύμφωνα με όσα του αποδίδονται, η Τουρκία θα επιχειρούσε πρώτα να παρουσιάσει διεθνώς τις θέσεις της, απευθυνόμενη στον ΟΗΕ, στο ΝΑΤΟ και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς.
Μάλιστα, φέρεται να αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, την 27η-28η Φεβρουαρίου 2028, ως ενδεικτική ημερομηνία μέχρι την οποία, κατά το σενάριό του, θα έπρεπε να έχει υπάρξει συμμόρφωση της Ελλάδας.
Η αναφορά αυτή αποτελεί μέρος της συγκεκριμένης υποθετικής αφήγησης και δεν συνιστά, από μόνη της, ανακοίνωση επίσημου τουρκικού σχεδιασμού.
Το σενάριο περνά από το τελεσίγραφο στην κατάληψη
Η πιο σοβαρή διάσταση των δηλώσεων βρίσκεται στο σημείο όπου το υποθετικό σενάριο μετατρέπεται σε στρατιωτική ενέργεια.
Όπως μεταδίδεται, ο Φαζλά υποστήριξε ότι σε περίπτωση ελληνικής άρνησης θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα κατάληψης ελληνικών νησιών, χρησιμοποιώντας τη φράση:
«Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης (…) θα ειπωθεί: Αυτά τα νησιά θα καταληφθούν».
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την ίδια αναφορά, έκανε λόγο για πέντε ελληνικά νησιά, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Σάμο.
Η συγκεκριμένη αναφορά είναι αυτή που προσδίδει στο σενάριο ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν περιορίζεται σε γενικές αναφορές περί ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, αλλά περιγράφει υποθετικά ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης στο Ανατολικό Αιγαίο.
Οι δηλώσεις και το πραγματικό πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων
Οι συγκεκριμένες δηλώσεις, εφόσον αποδόθηκαν με ακρίβεια, εντάσσονται στη μακρά αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας για το Αιγαίο, όπου οι δύο πλευρές διατηρούν διαφορετικές θέσεις για ζητήματα κυριαρχίας, αποστρατιωτικοποίησης, θαλάσσιων ζωνών και ασφάλειας.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να διαχωρίζεται ένα υποθετικό σενάριο που παρουσιάζει ένας απόστρατος αξιωματικός από έναν επίσημο επιχειρησιακό σχεδιασμό της τουρκικής κυβέρνησης ή των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Το περιεχόμενο, πάντως, αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο εύκολα η δημόσια συζήτηση γύρω από το Αιγαίο μπορεί να μετατοπιστεί από τη διπλωματική αντιπαράθεση σε σενάρια στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Και σε μια περιοχή όπου Αθήνα και Άγκυρα παραμένουν αντιμέτωπες με σειρά ανοιχτών ζητημάτων, ακόμη και οι πιο ακραίες υποθετικές τοποθετήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν προέρχονται από πρόσωπα με προηγούμενη ανώτατη στρατιωτική ιδιότητα.