Στην τελική ευθεία μπαίνουν οι κυβερνητικές αποφάσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, με τις πρώτες ανακοινώσεις να αναμένονται αύριο, Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του Υπουργικού Συμβουλίου. Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς εξετάζεται η συνέχιση της επιδότησης και το ενδεχόμενο αύξησης της συνολικής έκπτωσης που θα φτάνει στον καταναλωτή.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να παρουσιάσει τις παρεμβάσεις σε δύο φάσεις, επιδιώκοντας να προσαρμόζει το ύψος της ενίσχυσης στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Η δεύτερη σημαντική ημερομηνία είναι η 14η Οκτωβρίου, όταν αναμένεται να εξειδικευτούν οι αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης και την αύξηση του σχετικού επιδόματος.
Στο τραπέζι συνολική έκπτωση έως 20 λεπτά στο ντίζελ
Σύμφωνα με πληροφορίες του οικονομικού ρεπορτάζ, το σχέδιο προβλέπει συνέχιση της κρατικής στήριξης στο πετρέλαιο κίνησης, με το ποσό που εξετάζεται να κινείται μεταξύ 10 και 15 λεπτών ανά λίτρο.
Σε αυτή την παρέμβαση ενδέχεται να προστεθεί έκπτωση περίπου 5 λεπτών ανά λίτρο από τα διυλιστήρια, διαμορφώνοντας συνολικό όφελος που θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 15 έως 20 λεπτά το λίτρο.
Τα τελικά ποσά δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Η διαμόρφωσή τους εξαρτάται από τις τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, τις δημοσιονομικές δυνατότητες και την εμπορική πολιτική των διυλιστηρίων.
Αντίστοιχα, για την αμόλυβδη βενζίνη δεν περιλαμβάνεται, μέχρι στιγμής, νέα κρατική επιδότηση στην αντλία. Εξετάζεται όμως η συνέχιση των εκπτώσεων από τα διυλιστήρια, με τις σχετικές πληροφορίες να κάνουν λόγο για ποσό κοντά στα 10 λεπτά ανά λίτρο.
Μέτρα με ορίζοντα 15 ημερών
Η ιδιαιτερότητα του νέου σχεδιασμού είναι ότι οι αποφάσεις για τα καύσιμα κίνησης δεν θα αφορούν υποχρεωτικά ολόκληρο τον Οκτώβριο με αμετάβλητα ποσά.
Όπως έχει ανακοινώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, οι πρώτες παρεμβάσεις θα καλύπτουν το επόμενο δεκαπενθήμερο, ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί νέα αποτίμηση των δεδομένων στα μέσα του μήνα.
Με αυτόν τον τρόπο, το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να διατηρήσει δυνατότητα προσαρμογής των ενισχύσεων, ανάλογα με τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας.
Για τους οδηγούς, το βασικό ζητούμενο παραμένει η τελική τιμή στο πρατήριο. Το όφελος από οποιαδήποτε επιδότηση θα πρέπει να υπολογίζεται σε συνδυασμό με την τιμή στην οποία θα διαμορφώνεται κάθε ημέρα το καύσιμο και όχι ως εγγύηση μιας σταθερής λιανικής τιμής.
Στις 14 Οκτωβρίου οι αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης
Το δεύτερο πακέτο παρεμβάσεων αναμένεται να ανακοινωθεί στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Στο τραπέζι βρίσκεται η επιδότηση της τιμής στην αντλία, με οικονομικά δημοσιεύματα να τοποθετούν τη συνολική συνεισφορά κράτους και διυλιστηρίων γύρω στα 30 λεπτά ανά λίτρο.
Κεντρικός στόχος της κυβέρνησης, όπως έχει δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι το πετρέλαιο θέρμανσης να διατεθεί σε αισθητά χαμηλότερη τιμή από εκείνη που θα διαμορφωνόταν χωρίς παρέμβαση, με σημείο αναφοράς τα επίπεδα των 1,70–1,75 ευρώ ανά λίτρο.
Η επίτευξη αυτού του στόχου θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς τιμές κατά την έναρξη της περιόδου διάθεσης και από το τελικό ύψος της οικονομικής ενίσχυσης.
Σενάρια για αύξηση του επιδόματος θέρμανσης
Παράλληλα, εξετάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, θα μπορούσε να κινηθεί μεταξύ 15% και 20%.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά την εισοδηματική στήριξη των δικαιούχων και είναι διαφορετική από την έκπτωση που ενδέχεται να εφαρμοστεί απευθείας στην τιμή πώλησης του πετρελαίου.
Η κυβέρνηση έχει αναφερθεί σε αύξηση της ενίσχυσης για διαφορετικές μορφές θέρμανσης, ενώ τα τελικά ποσά που θα λάβει κάθε νοικοκυριό θα καθοριστούν από τους κανόνες και τα κριτήρια του νέου προγράμματος.
Για τον λόγο αυτό, τα ποσοστά που δημοσιοποιούνται σήμερα δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως οριστικά, έως ότου ανακοινωθεί το πλήρες πλαίσιο εφαρμογής.
Η ακρίβεια στο επίκεντρο του Υπουργικού Συμβουλίου
Η ενεργειακή κρίση αναμένεται να απασχολήσει το Υπουργικό Συμβούλιο της Τετάρτης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να παρουσιάζει το γενικό πλαίσιο των κυβερνητικών παρεμβάσεων.
Από κυβερνητικής πλευράς επισημαίνεται ότι οι νέες ενισχύσεις θα πρέπει να συνδυαστούν με τη διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας, ενώ η αντιπολίτευση έχει ζητήσει πρόσθετες παρεμβάσεις για τη μείωση των επιβαρύνσεων που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της χειμερινής περιόδου, όταν η ζήτηση για θέρμανση προσθέτει νέες δαπάνες στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Παράλληλα, οι αυξήσεις στα καύσιμα μεταφορών επηρεάζουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και μπορούν να μεταφερθούν στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών.
Δύο ημερομηνίες που πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές
Για την ώρα, το μόνο οριστικό είναι το χρονοδιάγραμμα των κυβερνητικών ανακοινώσεων. Στις 30 Σεπτεμβρίου θα παρουσιαστούν οι παρεμβάσεις για τα καύσιμα κίνησης, ενώ στις 14 Οκτωβρίου αναμένεται η εξειδίκευση των μέτρων για τη θέρμανση και η επανεξέταση της στήριξης στα καύσιμα.
Τα ακριβή ποσά, η διάρκεια ισχύος τους και οι προϋποθέσεις χορήγησης θα γίνουν γνωστά με τις επίσημες αποφάσεις. Μέχρι τότε, τα σενάρια για εκπτώσεις έως 20 λεπτά στο ντίζελ και για αυξημένο επίδομα θέρμανσης παραμένουν υπό εξέταση, με τους καταναλωτές να αναμένουν πλέον την τελική επίπτωση στην τσέπη τους.