Η 10η Ιουνίου αποτελεί μία από τις πιο βαριές και ιστορικά φορτισμένες ημερομηνίες στο παγκόσμιο ημερολόγιο. Είναι η μέρα που η ανθρωπότητα αποχαιρέτησε τον μεγαλύτερο στρατηλάτη όλων των εποχών, αλλά και η μέρα που γράφτηκαν μερικές από τις πιο αιματοβαμμένες σελίδες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου: Το άλυτο ιστορικό αίνιγμα
Στις 10 Ιουνίου του 323 π.Χ., ο χάρτης του αρχαίου κόσμου άλλαξε για πάντα. Ο Μέγας Αλέξανδρος αφήνει την τελευταία του πνοή στη Βαβυλώνα, σε ηλικία μόλις 32 ετών. Μέσα σε λίγο περισσότερο από μία δεκαετία, είχε δημιουργήσει μια αχανή αυτοκρατορία που εκτεινόταν από την Ελλάδα και την Αίγυπτο μέχρι τις παρυφές της Ινδίας.
Σύμφωνα με τις αξιόπιστες αρχαίες πηγές (όπως ο Αρριανός), ο θάνατος του δεν ήταν ακαριαίος. Ξεκίνησε μετά από ένα συμπόσιο με υψηλό και επίμονο πυρετό, και κατέληξε σε προοδευτική παράλυση και απώλεια ομιλίας έπειτα από περίπου 12 ημέρες. Η αδυναμία ιατροδικαστικής εξέτασης, λόγω της απώλειας της σορού του στην Αλεξάνδρεια αιώνες αργότερα, έχει αφήσει ανοιχτό το πεδίο στην επιστημονική έρευνα.
Οι επικρατέστερες ιστορικές και ιατρικές θεωρίες είναι οι εξής:
Λοιμώδης νόσος: Η ελονοσία ή ο τυφοειδής πυρετός θεωρούνται τα πιθανότερα αίτια, δεδομένου ότι η Βαβυλώνα με τα στάσιμα νερά της ήταν εστία τέτοιων ασθενειών.
Το Σύνδρομο Guillain-Barré: Μια σύγχρονη και εξαιρετικά τεκμηριωμένη θεωρία της Dr. Katherine Hall υποστηρίζει ότι υπέστη αυτή τη σπάνια νευρολογική διαταραχή, η οποία προκαλεί προοδευτική παράλυση. Αυτό εξηγεί γιατί το σώμα του φέρεται να μην αποσυντέθηκε για ημέρες – οι αρχαίοι γιατροί τον θεώρησαν νεκρό ενώ η αναπνοή του ήταν απλώς εξαιρετικά ρηχή (ουσιαστικά ήταν ακόμη ζωντανός).
Σωματική κατάρρευση: Τα πολλαπλά βαρύτατα τραύματα στα πεδία των μαχών (ειδικά στον πνεύμονα στην Ινδία), το ακραίο στρες και οι κακουχίες είχαν διαλύσει το ανοσοποιητικό του.
Δηλητηρίαση: Αν και δημοφιλής στην αρχαιότητα (με κατηγορίες προς τον Αντίπατρο), οι σύγχρονοι τοξικολόγοι την απορρίπτουν, καθώς η κλινική εικόνα των 12 ημερών δεν ταιριάζει με τα γνωστά δηλητήρια της εποχής.
Η ιστορική του παρακαταθήκη σφραγίστηκε στο νεκρικό του κρεβάτι, όταν ρωτήθηκε σε ποιον αφήνει την αυτοκρατορία, απαντώντας: «Τῷ κρατίστῳ» (στον ισχυρότερο). Μια φράση που πυροδότησε τους Πολέμους των Διαδόχων και τη γέννηση του Ελληνιστικού Κόσμου.
10 Ιουνίου 1944: Το Ολοκαύτωμα του Διστόμου
Αν το 323 π.Χ. η Ιστορία κατέγραψε το τέλος ενός ηγέτη, στις 10 Ιουνίου 1944 κατέγραψε τη βαρβαρότητα του ναζισμού. Το Ολοκαύτωμα του Διστόμου αποτελεί ένα από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα πολέμου στην κατεχόμενη Ευρώπη.
Ως αντίποινα για επίθεση ανταρτών του ΕΛΑΣ, γερμανικά στρατεύματα των SS εισέβαλαν στο χωριό της Βοιωτίας και κατέσφαξαν με ασύλληπτη αγριότητα 228 αμάχους. Ανάμεσά τους βρέφη, έγκυες γυναίκες, ηλικιωμένοι και 53 παιδιά κάτω των 16 ετών. Το χωριό παραδόθηκε στις φλόγες, αφήνοντας πίσω ένα ανεξίτηλο εθνικό τραύμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι την ίδια ακριβώς μέρα, οι Ναζί διέπραξαν παρόμοια θηριωδία στη Γαλλία, στο χωριό Οραντούρ-σουρ-Γκλαν, δολοφονώντας 642 αμάχους.
