Ένα νέο και ιδιαίτερα ανησυχητικό κεφάλαιο ανοίγει στην κρίση της Μέσης Ανατολής, καθώς οι πληροφορίες ότι η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει τις επιθέσεις της πέρα από την περιοχή δημιουργούν νέα δεδομένα για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η Ευρώπη.
Και μέσα σε αυτό το κλίμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία η παρουσία του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Δημήτριου Χούπη, στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε με τον ομόλογό του, Αρχηγό των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, αντιστράτηγο Eyal Zamir.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια στιγμή κατά την οποία το περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή μεταβάλλεται με ταχύτητα, ενώ Αθήνα και Τελ Αβίβ ενισχύουν τη μεταξύ τους αμυντική συνεργασία. Η Ελλάδα έχει ήδη εμβαθύνει τη συνεργασία της με το Ισραήλ σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, η κυβερνοάμυνα και η αντιμετώπιση νέων μορφών απειλών.
Η απειλή που αλλάζει τα δεδομένα
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι οι πληροφορίες που δημοσίευσαν οι Financial Times, σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν εξετάζει πιθανά αντίποινα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη, σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης από την Ουάσιγκτον.
Στο σχετικό ρεπορτάζ γίνεται αναφορά στη Βουλγαρία και την Κύπρο, ενώ εξετάζονται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, και άλλες μορφές ασύμμετρων ενεργειών.
Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογο προβληματισμό στην Αθήνα.Γιατί πλέον η γεωγραφία της κρίσης δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή.
Το ενδεχόμενο να μεταφερθεί η ένταση πιο κοντά στην Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Γιατί η Σούδα έχει ξεχωριστή σημασία
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωγραφική θέση.Η Σούδα, λόγω της στρατηγικής της θέσης και της παρουσίας αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Γι' αυτό και οποιαδήποτε μεταβολή στην αξιολόγηση της απειλής μπορεί να οδηγήσει σε επανεξέταση των μέτρων προστασίας κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό έχει συζητηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο μετακίνησης συστοιχίας Patriot προς τη Σούδα, εφόσον η επιχειρησιακή αξιολόγηση οδηγήσει σε μια τέτοια απόφαση.
Το σημαντικό είναι ότι δεν σημαίνει πως έχει αποφασιστεί ή επίκειται επίθεση στην Ελλάδα.
Σημαίνει όμως ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις οφείλουν να προετοιμάζονται για διαφορετικά σενάρια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η περιφερειακή ασφάλεια παραμένει εξαιρετικά ρευστή.
Αεράμυνα, drones και κυβερνοπόλεμος στο επίκεντρο
Οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν αλλάξει.Δεν είναι πλέον μόνο θέμα μαχητικών αεροσκαφών, πλοίων και πυραύλων.
Drones, UAV, κυβερνοεπιθέσεις, ηλεκτρονικός πόλεμος και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας αποτελούν πλέον κρίσιμα στοιχεία κάθε σύγχρονης στρατιωτικής αναμέτρησης.
Αυτός ακριβώς είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν ήδη συμφωνήσει σε πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας για το 2026, ενώ το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει αναδείξει ως σημαντικούς τομείς συνεργασίας την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων και την προστασία από κυβερνοαπειλές.
Γιατί η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις
Το Ιράν διαθέτει βαλλιστικές δυνατότητες μεγάλου βεληνεκούς, γεγονός που έχει οδηγήσει τις ευρωπαϊκές χώρες και το ΝΑΤΟ να αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη προσοχή οποιοδήποτε σενάριο επέκτασης της σύγκρουσης.
Ακόμη και αν ένα πιθανό πλήγμα σε ευρωπαϊκό έδαφος δεν θεωρείται δεδομένο, η ύπαρξη τέτοιων σεναρίων αρκεί για να ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς σχεδιασμού και προετοιμασίας.
Η Ελλάδα, άλλωστε, έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με την ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Τον Μάρτιο του 2026 το ΥΠΕΘΑ είχε ανακοινώσει ότι τέθηκαν σε εφαρμογή τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και λήφθηκαν τα αναγκαία μέτρα μετά τις εξελίξεις στην περιοχή.
Από τη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα.Μέχρι σήμερα, η βασική γεωγραφία της σύγκρουσης βρίσκεται στη Μέση Ανατολή.
Όμως, εάν η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών διευρυνθεί, οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις εκτός της περιοχής μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία.
Οι Financial Times αναφέρουν ότι ιρανικές πηγές εξετάζουν πιθανά πλήγματα σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ παράλληλα γίνεται λόγος ακόμη και για πιθανές ενέργειες εναντίον κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα τέτοιο σενάριο θα πραγματοποιηθεί.
Σημαίνει όμως ότι οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί πλέον πρέπει να λαμβάνουν υπόψη μια σύγκρουση με πολύ μεγαλύτερο γεωγραφικό αποτύπωμα.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει το νέο περιβάλλον
Η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στο Ισραήλ, η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Αθήνας–Τελ Αβίβ και οι πληροφορίες για πιθανή επέκταση των ιρανικών αντιποίνων προς ευρωπαϊκούς στόχους συνθέτουν ένα σκηνικό που απαιτεί αυξημένη επαγρύπνηση.
Δεν υπάρχει λόγος πανικού.Υπάρχει όμως λόγος ετοιμότητας.
Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι μια περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να δημιουργήσει επιπτώσεις πολύ πέρα από τα αρχικά της σύνορα.
Και για την Ελλάδα, που βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ανατολικής Μεσογείου, αυτό σημαίνει ένα πράγμα:
Η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με εφησυχασμό.
Η Αθήνα παρακολουθεί, αξιολογεί και προετοιμάζεται.Γιατί σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν από ώρα σε ώρα, η αποτροπή δεν ξεκινά όταν έρθει η απειλή. Ξεκινά πολύ νωρίτερα.