Δικαστικό έλεγχο στη συμμετοχή πολιτικών κομμάτων στις εκλογές πρότεινε η ΝΔ, αναθέτοντας παράλληλα στον κοινό νομοθέτη να ρυθμίσει τους όρους ίδρυσης και λειτουργίας τους. Στο άρθρο 29 διαφώνησαν πιο έντονα ο εισηγητής της πλειοψηφίας Γιάννης Κεφαλογιάννης και ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής, στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Διαφωνίες κατέγραψαν και ο προληπτικός έλεγχος συνταγματικότητας νόμων (άρθρο 77), καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της επικοινωνίας βουλευτή-εκλογικής περιφέρειας (άρθρο 60), που ο κ. Δουδωνής χαρακτήρισε «συνταγματοποίηση του ρουσφετιού».
Ο εισηγητής της πλειοψηφίας Γιάννης Κεφαλογιάννηςπρότεινε την αναθεώρηση του άρθρου 29, ζητώντας να αναλάβει το Ανώτατο Δικαστήριο τον δικαστικό έλεγχο των πολιτικών κομμάτων που μετέχουν στις εκλογές. Στόχος της πρότασης, είναι η συνταγματική κατοχύρωση της εσωκομματικής δημοκρατίας και η προστασία του πολιτεύματος από κόμματα που αξιοποιούν τις συνταγματικές ελευθερίες για να το υπονομεύσουν. «Η δημοκρατία δεν είναι καθεστώς ορθών ιδεών. Είναι καθεστώς κανόνων», τόνισε, προσθέτοντας ότι «περισσότερη δημοκρατία μέσα στα κόμματα σημαίνει τελικά ισχυρότερη δημοκρατία και στο ίδιο το αντιπροσωπευτικό μας σύστημα».
Υποκριτική χαρακτήρισε την απόφαση ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής. «Μου θυμίζει εκστρατεία κατά της παχυσαρκίας από φαστφουντάδικο, αντικαρκινική εκστρατεία καπνοβιομηχανίας», είπε χαρακτηριστικά, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αγνοεί την Κοινοβουλευτική της Ομάδα και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να εμφανίζεται ως εγγυήτρια εσωκομματικής δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον βουλευτή, το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο ήταν επαρκές να αντιμετωπίσει μορφώματα όπως τη Χρυσή Αυγή, ενώ η κυβέρνηση αγνόησε τις τροπολογίες του ΠΑΣΟΚ για τη διακοπή κρατικής χρηματοδότησης και τη συμμετοχή καταδικασμένων για εγκληματική οργάνωση στις εκλογές.
Πάντως, ο πρόεδρος της Επιτροπής Μάκης Βορίδηςυπερασπίστηκε την πρόταση του κ. Κεφαλογιάννη, καθώς όπως είπε, πρέπει να υπάρχει δυνατότητα δικαστικού ελέγχου σε κόμματα. Ο κ. Βορίδης έθεσε το ερώτημα του αν μπορούν να είναι υποψήφια κόμματα που στο καταστατικό τους αναφέρουν ότι εφόσον εκλεγούν θα επιδιώκουν την κατάλυση του πολιτεύματος και ότι η λειτουργία θα αποφασίζεται από μονοπρόσωπη ηγεσία. «Να υπάρχει έλεγχος επ' αυτού ή όχι;», ρώτησε. Απαντώντας στον κ. Δουδωνή, διευκρίνισε ότι η Χρυσή Αυγή ήταν διαφορετική υπόθεση και γι’ αυτό αντιμετωπίστηκε ως εγκληματική οργάνωση, μέσω του κοινού νόμου.
Τη διαφωνία στο άρθρο 29 μοιράστηκαν και τα υπόλοιπα κόμματα. Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Θεόφιλος Ξανθόπουλος υποστήριξε ότι το Σύνταγμα πρέπει να παραμένει λιτό και κάθε προσθήκη που δεν λύνει το πρόβλημα, εκτρέπει τη λειτουργία του Συντάγματος. Ο Γιάννης Γκιόκας (ΚΚΕ) επέμεινε ότι η Χρυσή Αυγή ήταν ζήτημα εγκληματικής δράσης, όχι εσωκομματικής δημοκρατίας, εκτιμώντας ότι οι νέες ρυθμίσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κρατικό έλεγχο της λειτουργίας των κομμάτων. Ο Κωνσταντίνος Χήτας (Ελληνική Λύση) μίλησε για «λευκή επιταγή» προς την κυβέρνηση, ενώ ο Γιώργιος Ρούντας (ΝΙΚΗ) εκτίμησε ότι η κυβέρνηση, μέσω των αλλαγών που εισηγείται στο Σύνταγμα, επί της ουσίας επιδιώκει να θέσει το πολιτικό σύστημα σε καθεστώς μεγαλύτερου ελέγχου.
Για τον έλεγχο συνταγματικότητας
Διαφωνία καταγράφηκε και στο ζήτημα του περιορισμένου προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας νόμων από το ΑΕΔ. Η πρόταση της ΝΔ προβλέπει τη δυνατότητα ενός τέτοιου ελέγχου σε ένα ψηφισμένο νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο, μετά από κατάθεση αιτήματος της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών. Επίσης, προτείνει την υποχρεωτική παραπομπή στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο για τους εκλογικούς νόμους. Σύμφωνα με τον κ. Κεφαλογιάννη, η πρόβλεψη θα δώσει αυξημένες εγγυήσεις ασφάλειας δικαίου, για να υπάρχει θεσμική σταθερότητα και εμπιστοσύνη των πολιτών.
Αντίθετος με την πρόταση της πλειοψηφίας εμφανίστηκε ο κ. Δουδωνής υποστηρίζοντας ότι τα ζητήματα αντισυνταγματικότητας ανακύπτουν μετά την εφαρμογή των νόμων. Ένας «μισοσυγκεντρωτικός, προληπτικός έλεγχος» να κινδυνεύει να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει, πρόσθεσε.
Για την κατοχύρωση της επικοινωνίας του βουλευτή με την εκλογική περιφέρεια
Αντιπαράθεση σημειώθηκε για το άρθρο 60, όπου η ΝΔ πρότεινε τη συνταγματική κατοχύρωση της επικοινωνίας του βουλευτή με την εκλογική του περιφέρεια. Αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση του κ. Δουδωνή, που κάνοντας λόγο για «συνταγματοποίηση του ρουσφετιού» ρώτησε τον εκπρόσωπο της πλειοψηφίας: «Γιατί δεν λέτε ευθέως ότι το πελατειακό κράτος προστατεύεται από το Σύνταγμα;».
Στις αιτιάσεις αναφέρθηκε και ο κ. Βορίδης, διευκρινίζοντας ότι η πρόταση αφορά αποκλειστικά τη νόμιμη επικοινωνία βουλευτή-πολιτών.
