Η ογκώδης δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ανοίγει ένα από τα πιο ευαίσθητα μέτωπα των τελευταίων ετών, με τηλεφωνικούς διαλόγους που αποτυπώνουν – σύμφωνα με το υλικό – πιέσεις, παρεμβάσεις και «διευθετήσεις» για την καταβολή επιδοτήσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται 11 βουλευτές, για τους οποίους έχει ζητηθεί άρση ασυλίας, ενώ η διαδικασία περνά την Μεγάλη Τρίτη από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής.
Το υλικό που διαβιβάστηκε στο Κοινοβούλιο δεν περιγράφει απλώς μια διοικητική εκκρεμότητα. Σκιαγραφεί έναν μηχανισμό, όπου αιτήματα παραγωγών φαίνεται να διασταυρώνονται με πολιτικές παρεμβάσεις και υπηρεσιακές αποφάσεις.
Οι συνομιλίες που δείχνουν «παρέμβαση»
Στους καταγεγραμμένους διαλόγους, συνεργάτες υπουργικών γραφείων και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ συζητούν ανοιχτά για τρόπους «διευθέτησης» υποθέσεων.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές συνομιλίες, για υπόθεση παραγωγού στα Τρίκαλα, καταγράφεται η φράση: «Πρώτος έφτιαξα, αλλά μου χρωστάς γιατί έκανα τον κόσμο τούμπα». Περιγράφει, σύμφωνα με την αποτύπωση της δικογραφίας, παρέμβαση που ξεπερνά τα όρια της τυπικής διοικητικής διαδικασίας, προκειμένου να «ξεκλειδώσει» επιδότηση που είχε απορριφθεί.
Αντίστοιχες είναι και άλλες συνομιλίες, όπου γίνεται λόγος για «παρελκυστικές» διαδικασίες και χειρισμούς εκτός κανονικής ροής.
Η υπόθεση των 37 παραγωγών
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 37 παραγωγών από τις Σέρρες, οι οποίοι εντάχθηκαν τελικά σε πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας, παρότι οι αιτήσεις τους είχαν αρχικά απορριφθεί ως εκπρόθεσμες.
Τα ποσά που καταβλήθηκαν – από περίπου 1.100 έως άνω των 20.000 ευρώ – ξεπερνούν συνολικά το όριο που μετατρέπει την υπόθεση σε κακουργηματική ως προς την ηθική αυτουργία σε απιστία εις βάρος των συμφερόντων της Ε.Ε.
Σύμφωνα με το πόρισμα, μετά την αποτυχία των τυπικών διαδικασιών, ενεργοποιήθηκε – όπως αναφέρεται – «άνωθεν πολιτική πίεση», με αιτήματα να φτάνουν απευθείας στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου.
Κώστας Αχ. Καραμανλής: Αναφέρεται από τρίτους, δεν μιλάει ο ίδιος
Ο Κώστας Αχ. Καραμανλή, ο οποίος ανακοίνωσε σήμερα την απόφασή του να μην είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές, διατηρώντας ωστόσο την βουλευτική έδρα έως το τέλος της θητείας της Βουλής, εμφανίζεται στις συνομιλίες, όχι όμως ως άμεσος συνομιλητής.
Στη δικογραφία δεν υπάρχει καταγεγραμμένη επικοινωνία του ίδιου ή στενού συνεργάτη του. Το όνομά του επικαλούνται μετακλητοί υπάλληλοι του τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, περιγράφοντας – κατά το κατηγορητήριο – πολιτική κινητοποίηση για υπόθεση 37 παραγωγών.
Χαρακτηριστικά αποτυπώνεται αναφορά σε σύσκεψη στο υπουργείο: «Αυτή του Καραμανλή… που ενδιαφέρεται… είναι 37 άτομα με τα βιολογικά» και σε επόμενη συνομιλία:«Το ζητάει ο Καραμανλής, θα το κάνουμε». Η δικογραφία, με βάση αυτά τα στοιχεία, κάνει λόγο για «κρίσιμη πολιτική πίεση» και «οργάνωση συσκέψεων», χωρίς ωστόσο να στηρίζεται σε άμεση καταγραφή εμπλοκής του βουλευτή.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι είναι αθώος και τίθεται στη διάθεση των αρχών, προκειμένου να αποδείξει τη θέση του.
Από «εξυπηρέτηση» έως σοβαρές παραβάσεις
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ φωτίζει μια γκρίζα ζώνη μεταξύ πολιτικής παρέμβασης και ποινικής ευθύνης.
Σε άλλες συνομιλίες, βουλευτές εμφανίζονται να ζητούν διευκολύνσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις, επικαλούμενοι ακόμη και κοινωνικούς λόγους.
Σε μία από αυτές, γίνεται λόγος για «ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα επιβίωσης», με τον συνομιλητή να απαντά ότι θα το «φτιάξει προσωπικά», παρότι πρόκειται για «παρέκκλιση».
Το κρίσιμο ερώτημα, που πλέον περνά στη Δικαιοσύνη, είναι αν αυτές οι παρεμβάσεις συνιστούν πολιτική διαμεσολάβηση για δίκαια αιτήματα ή συνειδητή αλλοίωση διαδικασιών με οικονομικό αποτέλεσμα.
Η Βουλή στο επίκεντρο – το επόμενο βήμα
Η αίθουσα 168 της Βουλής έχει μετατραπεί σε κόμβο εξελίξεων, με βουλευτές να μελετούν το υλικό υπό αυστηρούς περιορισμούς, ενώ οι διαρροές συνεχίζονται. Η δικογραφία θα είναι διαθέσιμη έως τη Μεγάλη Πέμπτη.
Τη Μεγάλη Τρίτη, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα καλούνται στην Επιτροπή Δεοντολογίας, όπου θα κριθεί αν θα εισηγηθεί την άρση ασυλίας. Η τελική απόφαση ανήκει στην Ολομέλεια.
Παράλληλα, για τα πολιτικά πρόσωπα που εμπίπτουν στο άρθρο 86, η υπόθεση περνά σε διαφορετική κοινοβουλευτική τροχιά, με την αντιπολίτευση να καλείται να αποφασίσει για τη σύσταση προανακριτικής ή εξεταστικής επιτροπής.
Η «μεγάλη εικόνα»: ένα σύστημα υπό πίεση
Πέρα από τα πρόσωπα, η δικογραφία αναδεικνύει κάτι βαθύτερο: τη διαχρονική ευαλωτότητα του συστήματος επιδοτήσεων.
Οι αναφορές σε «άνωθεν πιέσεις», «παρεμβάσεις» και «διευθετήσεις» επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα μοντέλο λειτουργίας που – εφόσον επιβεβαιωθεί – δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά, αλλά έναν τρόπο διαχείρισης που διαπερνά τον μηχανισμό.
