Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η εποχή που τα βασικά διατροφικά αγαθά θεωρούνταν δεδομένα, αφθονα και προσβάσιμα σε χαμηλές τιμές φτάνει στο τέλος της. Σε μια βαρυσήμαντη έκθεση που προκαλεί τριγμούς στις διεθνείς αγορές, ο χρηματοπιστωτικός κολοσσός UBS εκπέμπει σήμα κινδύνου.
Ο ιστορικός μέσος όρος του παγκόσμιου πληθωρισμού τροφίμων, που κινούνταν επί δεκαετίες κοντά στο 2,5%, αποτελεί πλέον μακρινό παρελθόν. Ένα νέο, διαρθρωτικά υψηλότερο καθεστώς τιμών εγκαθίσταται μόνιμα στις αγορές, απειλώντας να στραγγαλίσει τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών και να ανατρέψει τα καταναλωτικά πρότυπα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν θα τελειώσει σύντομα
Παρά την πρόσκαιρη και απατηλή αποκλιμάκωση που καταγράφηκε μετά το οξύ κύμα της πανδημικής κρίσης, το εφιαλτικό σκηνικό επιστρέφει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Η κλιματική κατάρρευση, το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, οι διαρθρωτικές πιέσεις στην αγροτική οικονομία και η ανεξέλεγκτη παγκόσμια ζήτηση συνθέτουν μια τέλεια καταιγίδα που επαναφέρει στο προσκήνιο, με τον πιο απειλητικό τρόπο, το ζήτημα της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας, όπως αναφέρει ο ot.gr
Οι 5 πληγές που εγκλωβίζουν τις τιμές σε διαρκή άνοδο
Σύμφωνα με την ενδελεχή ανάλυση της ελβετικής τράπεζας, πέντε καταλυτικοί παράγοντες αλλάζουν οριστικά τον χάρτη των τιμών, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε πρωτοφανή επίπεδα τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα:
Κλιματική λαίλαπα και ακραία φαινόμενα: Οι ανησυχητικές θερμικές περίοδοι και οι παρατεταμένοι καύσωνες, σε συνδυασμό με την εξέλιξη του φαινομένου El Niño, προκαλούν αλλεπάλληλα πλήγματα στην αγροτική παραγωγή. Η UBS υπολογίζει ότι οι κλιματικές διαταραχές από μόνες τους μπορούν να προσθέσουν από 0,9 έως και 3,2 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο πληθωρισμό των τροφίμων.
Αγροτικός μαρασμός και έλλειψη επενδύσεων: Η χαμηλή κερδοφορία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στραγγαλίζει την αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου. Χωρίς επαρκή κεφάλαια, η αύξηση της παραγωγικότητας καθίσταται αδύνατη, αφήνοντας την προσφορά ευάλωτη.
Εκτόξευση του κόστους στην κτηνοτροφία: Η αυστηροποίηση των ρυθμιστικών κανόνων για την ευζωία των ζώων, αν και απαραίτητη, επιβάλλει πολυδάπανες προσαρμογές που αυξάνουν απότομα το λειτουργικό κόστος των παραγωγών.
Εργατικό κόστος στα κόκκινα: Η οξεία έλλειψη εργατικών χεριών έχει οδηγήσει τις αμοιβές στον αγροδιατροφικό τομέα σε αυξήσεις με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από τον μακροχρόνιο μέσο όρο των τελευταίων ετών.
Αδηφάγος παγκόσμια ζήτηση: Ο αυξανόμενος πληθυσμός και οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες πιέζουν την παγκόσμια ζήτηση, η οποία τρέχει πλέον με ταχύτερο ρυθμό από την ικανότητα της γης να παράγει.
Ο λογαριασμός περνά εξολοκλήρου στον καταναλωτή
Παρότι ο έντονος ανταγωνισμός στο λιανεμπόριο και η σταδιακή ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών (AgTech) θα μπορούσαν θεωρητικά να απορροφήσουν μέρος των κραδασμών, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Η UBS επισημαίνει ότι τα περιθώρια κέρδους σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας έχουν συμπιεστεί σε τέτοιο βαθμό ώστε δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια απορρόφησης.
Το μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κόστους θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στις τελικές τιμές στο ράφι. Αυτό αναγκάζει τις επιχειρήσεις να μετατοπίσουν τη στρατηγική τους από το κυνήγι των χαμηλών τιμών στη διασφάλιση της ίδιας της επάρκειας των προμηθειών τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Βαπτίζει φασίστα η Ίντρα Κέιν όποιον δεν συμφωνεί! “Οραματίζομαι μια Ελλάδα όπου οι Αφροέλληνες θα είναι συνήθεια"
Η εξέλιξη αυτή επιφέρει μια δραματική αλλαγή στις συνήθειες των νοικοκυριών:
Επιστροφή στο μαγείρεμα στο σπίτι
Τα τρόφιμα για οικιακή κατανάλωση ανακτούν το μερίδιο που είχαν χάσει, γεγονός που δημιουργεί θετικές προοπτικές για τις μεγάλες αλυσίδες super market.
Συντριβή της εστίασης και των μη βασικών αγαθών
Καθώς οι καταναλωτές αναγκάζονται να αφιερώνουν τη μερίδα του λέοντος του εισοδήματός τους στα απολύτως απαραίτητα για την επιβίωση, η εστίαση, η ψυχαγωγία και το λιανεμπόριο μη διατροφικών προϊόντων εισέρχονται σε μια φάση σοβαρής δοκιμασίας.
Ο γεωγραφικός χάρτης της ανισότητας
Αν και οι πιέσεις είναι παγκόσμιες, οι επιπτώσεις κατανέμονται άνισα ανάλογα με τη δομή της κάθε αγοράς:
Ηνωμένο Βασίλειο: Βρίσκεται στην πιο «προνόμια» θέση για τις αλυσίδες λιανικής. Παρότι αντιμετωπίζει και τους πέντε παράγοντες πίεσης, ο συγκεντρωμένος και ορθολογικός ανταγωνισμός επιτρέπει την άμεση μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές.
Ευρώπη: Ο κατακερματισμός της αγοράς περιορίζει τη διαπραγματευτική ισχύ των επιχειρήσεων, καθιστώντας δύσκολη την αύξηση των τιμών. Αυτό συμπιέζει επικίνδυνα τα εταιρικά περιθώρια, χωρίς όμως να γλιτώνει τους καταναλωτές από το γενικευμένο κύμα ακρίβειας.
Ηνωμένες Πολιτείες: Ο οξύς ανταγωνισμός συγκρατεί μέρος των πιέσεων, διατηρώντας τον πληθωρισμό τροφίμων πιο κοντά στα ιστορικά επίπεδα.
Λατινική Αμερική (Βραζιλία): Εμφανίζεται σχετικώς προστατευμένη, καθώς επηρεάζεται λιγότερο από το αυξημένο εργατικό κόστος και τα πρότυπα ευζωίας, ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις ενισχύουν την παραγωγικότητά της.
Ασία & Χώρες ASEAN: Το υψηλό κόστος παραγωγής και οι επιπτώσεις του El Niño διατηρούν τη φωτιά του πληθωρισμού αναμμένη.
Ινδία: Αποτελεί τη μεγάλη εξαίρεση, καθώς οι δυναμικές κυβερνητικές παρεμβάσεις και η αύξηση της παραγωγικότητας κρατούν τις τιμές χαμηλότερα από τους ιστορικούς μέσους όρους.
Η τεχνολογία δεν μπορεί να σώσει την παρτίδα άμεσα
Παρά το γεγονός ότι οι επενδύσεις στην αγροτική τεχνολογία (AgTech) έχουν πραγματοποιήσει τεράστιο άλμα —φτάνοντας τα 14 δισεκατομμύρια δολάρια την περίοδο 2020-2025, έναντι μόλις 6 δισ. την προηγούμενη δεκαπενταετία— η UBS προειδοποιεί ότι δεν αποτελούν άμεση λύση.
Καινοτομίες όπως η γεωργία ακριβείας, οι βελτιωμένοι σπόροι, η βιοτεχνολογία, η ρομποτική, η γεωργία ελεγχόμενου περιβάλλοντος και η κτηνοτροφία ακριβείας υπόσχονται να αυξήσουν την παραγωγικότητα στο μέλλον. Ωστόσο, το υπέρογκο αρχικό κόστος επένδυσης, η λειτουργική πολυπλοκότητα και η καθυστέρηση στην απόδοση των κεφαλαίων εμποδίζουν την άμεση και ευρεία υιοθέτησή τους που θα μπορούσε να αναχαιτίσει το τρέχον κύμα ακρίβειας.
5. Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν στη νέα τάξη πραγμάτων
Η ανακατανομή του πλούτου στον αγροδιατροφικό τομέα δημιουργεί σαφείς νικητές και ηττημένους:
Οι Νικητές: Οι εταιρείες αγροχημικών και λιπασμάτων σε ΗΠΑ και Βραζιλία, οι επιχειρήσεις πρωτογενούς γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής στη Λατινική Αμερική, καθώς και οι μεγάλες αλυσίδες οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων (super market) σε Ηνωμένο Βασίλειο, ΕΕ, Αυστραλία, Ασία και Ινδία.
Οι Ηττημένοι: Οι βιομηχανίες επεξεργασμένων τροφίμων, ποτών και ειδών προσωπικής φροντίδας (ιδιαίτερα στις ΗΠΑ), ο τομέας της εστίασης, καθώς και οι επιχειρήσεις λιανικής που εμπορεύονται μη διατροφικά, προαιρετικά καταναλωτικά αγαθά.
