Το διαχρονικό πρόβλημα της ασυμμετρίας στις τιμές των καυσίμων επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η ελληνική αγορά παραμένει εγκλωβισμένη στο φαινόμενο που διεθνώς περιγράφεται ως «rockets and feathers» (πύραυλοι και φτερά). Ο όρος αποτυπώνει τη διαφορά στην ταχύτητα αναπροσαρμογής των τιμών στην αντλία: οι λιανικές τιμές εκτοξεύονται σαν «πύραυλος» σε περιόδους ανόδου των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ενώ υποχωρούν με την αργή κίνηση ενός «φτερού» όταν η διεθνής αγορά υποχωρεί.
Η αναντιστοιχία διεθνών και εγχώριων τιμών
Τα στοιχεία της αγοράς καταδεικνύουν ένα σημαντικό χάσμα. Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς τιμές του Brent υποχώρησαν πρόσφατα σε προπολεμικά επίπεδα (περίπου 70-72 δολάρια ανά βαρέλι), οι τιμές λιανικής στην Ελλάδα παρέμειναν σταθερά υψηλότερες.
Ενδεικτικά, συγκριτικά στοιχεία δείχνουν ότι ενώ πριν από την έναρξη των γεωπολιτικών εντάσεων στον Κόλπο η αμόλυβδη κινούνταν στα επίπεδα των 1,75 ευρώ ανά λίτρο, το τελευταίο διάστημα, παρότι οι διεθνείς τιμές επέστρεψαν στα ίδια χαμηλά επίπεδα, η μέση τιμή στην αντλία «κόλλησε» στα 1,92 ευρώ ανά λίτρο. Αυτή η διαφορά των 0,17 ευρώ υπογραμμίζει την επιμονή του φαινομένου «πύραυλοι και φτερά» στην ελληνική επικράτεια.
Οι «εξηγήσεις» της αγοράς και τα ερωτήματα
Από την πλευρά της αγοράς, η επιχειρηματολογία για τις αποκλίσεις αυτές βασίζεται σε δύο κύριους πυλώνες:
Συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης: Η τιμή του Brent στα χρηματιστήρια δεν ταυτίζεται με την τιμή στα πρατήρια, καθώς οι εταιρείες διαπραγματεύονται συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.
Πλατφόρμα Platts Med: Η εγχώρια τιμολόγηση ακολουθεί μαθηματικούς τύπους που βασίζονται στις τιμές έτοιμων πετρελαιοειδών προϊόντων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου (Platts Med) και όχι άμεσα στη διακύμανση του αργού πετρελαίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αύξηση-σοκ στις ληξιπρόθεσμες οφειλές κατά μισό δισεκατομμύριο
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ανωτέρω παράγοντες δεν εξηγούν πλήρως την ασυμμετρία: την ταχύτητα ανόδου σε σχέση με την «αδράνεια» της πτώσης, ούτε τις συχνά παρατηρούμενες αποκλίσεις στις τιμές σε σύγκριση με άλλες μεσογειακές χώρες, όπως η Κύπρος.
Το νέο πακέτο επιδοτήσεων
Η συζήτηση για τη δομή των τιμών λαμβάνει χώρα σε μια στιγμή που η Πολιτεία ανακοινώνει νέο πακέτο επιδοτήσεων. Από τα μέσα Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου, προβλέπεται η χορήγηση ενίσχυσης 10 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών, υπό το πρίσμα της διαχρονικής ασυμμετρίας στην εγχώρια αγορά καυσίμων, παραμένει το κεντρικό ζητούμενο για τους καταναλωτές.
