Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η εμπλοκή του Ιράν έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον, όπου το ράλι στις τιμές της ενέργειας συναντά τη συνεχή υποχώρηση του ευρώ έναντι του δολαρίου, δημιουργώντας οικονομικό σεισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
WSJ: Ο Τραμπ τερματίζει τον πόλεμο αφήνοντας κλειστό το Ορμούζ;
Η εικόνα στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος. Η τιμή του πετρελαίου έχει πλέον παγιωθεί πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο κινείται σταθερά πάνω από τα 50 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα. Για οικονομίες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, όπως η ευρωπαϊκή και η ελληνική, τα νούμερα αυτά μεταφράζονται σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους εισαγωγών.
Η παγίδα του δολαρίου και η διστακτική Κομισιόν
Το πρόβλημα της ακριβής ενέργειας πολλαπλασιάζεται επικίνδυνα λόγω της νομισματικής ισοτιμίας. Το ευρώ έχει διολισθήσει στο 1,14 έναντι του αμερικανικού νομίσματος (από 1,18 στις αρχές του μήνα). Δεδομένου ότι τα ενεργειακά προϊόντα τιμολογούνται και εκκαθαρίζονται διεθνώς με ρήτρα δολαρίου, η Ευρώπη πληρώνει πλέον πολύ ακριβότερα το ίδιο ακριβώς ενεργειακό φορτίο.
Αυτή η αιμορραγία έχει ήδη χτυπήσει καμπανάκι στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στο έκτακτο Eurogroup ο αρμόδιος επίτροπος Οικονομικών, Βάλντις Ντομπρόβσκις, η Κομισιόν αναμένει πλέον ανάπτυξη κάτω από 1% για την ΕΕ. Η ζημιά στο ΑΕΠ υπολογίζεται στο 0,4% αν η κρίση λήξει άμεσα, και στο 0,6% αν τραβήξει σε μάκρος. Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να ξεπεράσει κατά 1% τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Τράπεζα της Ελλάδος.
Παρά τα δυσοίωνα νούμερα –και με τον φόβο μιας γενίκευσης του πολέμου στον Περσικό Κόλπο να πλανάται πάνω από τις ενεργειακές υποδομές– η Ευρωπαϊκή Ένωση διστάζει προς το παρόν να τραβήξει το «χειρόφρενο» ενεργοποιώντας τη γενική ρήτρα διαφυγής, όπως είχε πράξει στην πανδημία. Η κίνηση αυτή κρατείται ως η απόλυτη ύστατη λύση, μόνο για την περίπτωση που η Ευρώπη βρεθεί στο χείλος της ύφεσης.
Ο εφιάλτης του στασιμοπληθωρισμού και το ελληνικό «ψαλίδι»
Πριν καν φτάσουμε στην ύφεση, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις παραδέχθηκε ανοιχτά τον πραγματικό κίνδυνο: την άμεση διολίσθηση της Ευρώπης στον στασιμοπληθωρισμό. Ένα σενάριο δηλαδή όπου η οικονομία λιμνάζει με οριακή ανάπτυξη, ενώ οι τιμές καλπάζουν ανεξέλεγκτα λόγω του ενεργειακού κόστους, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο από τον οποίο τα περισσότερα κράτη-μέλη δεν έχουν τις αντοχές να ξεφύγουν.
Μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, οι αναθεωρήσεις χτύπησαν και την πόρτα της ελληνικής οικονομίας. Η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε πρώτη σε αναθεώρηση του ρυθμού ανάπτυξης για φέτος στο 1,9% (από το αρχικό 2,1%). Τη σκυτάλη πήρε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο στην πρόσφατη έκθεσή του κατέβασε τον πήχη της ελληνικής ανάπτυξης ακόμη χαμηλότερα, στο 1,8% (από το 2,1% που προέβλεπε τον Οκτώβριο), επικαλούμενο ξεκάθαρα το ενεργειακό κόστος και τη μεγάλη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές καυσίμων.
