Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Το Κρεμλίνο εκτιμά ότι έχει εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη παρουσία της Ρωσίας σε δύο κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Συρία, διατηρώντας παράλληλα ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα στην ανατολική Μεσόγειο και τη δυνατότητα υποστήριξης των ρωσικών επιχειρήσεων στην Αφρική.
Σύμφωνα με πηγή στη Μόσχα που γνωρίζει το περιεχόμενο μνημονίου κατανόησης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές, το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό θα εξακολουθήσει να έχει πρόσβαση στο λιμάνι της Ταρτούς, ενώ το ρωσικό υπουργείο Άμυνας θα μπορεί να χρησιμοποιεί την αεροπορική βάση Χμεϊμίμ ως κόμβο μεταφοράς και υποστήριξης των επιχειρήσεων της Μόσχας στην Αφρική.
Η ίδια πηγή, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, υποστηρίζει ότι η συμφωνία δημιουργεί ένα μακροπρόθεσμο νομικό πλαίσιο για τη ρωσική παρουσία στη Συρία και παράλληλα ανοίγει έναν νέο δίαυλο συνεργασίας με την κυβέρνηση του μεταβατικού προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα.
Νέα σχέση Μόσχας – Δαμασκού
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της δραματικής αλλαγής του πολιτικού σκηνικού στη Συρία. Ο Μπασάρ αλ Άσαντ, επί χρόνια στενός σύμμαχος του Βλαντίμιρ Πούτιν, ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από δυνάμεις πρώην ισλαμιστών ανταρτών υπό την ηγεσία του Αλ-Σαράα.
Η Ρωσία είχε στηρίξει στρατιωτικά το καθεστώς Άσαντ από το 2015, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην ανατροπή των ισορροπιών του εμφυλίου πολέμου υπέρ της Δαμασκού. Μετά την πτώση του Άσαντ, η Μόσχα τον βοήθησε να εγκαταλείψει τη Συρία και του παρείχε άσυλο στη Ρωσία.
Παρά τη στενή σχέση Πούτιν με τον πρώην Σύρο πρόεδρο, η νέα ηγεσία της χώρας δεν απαίτησε την άμεση αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από τις δύο βάσεις. Ωστόσο, η Μόσχα μείωσε σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία στις εγκαταστάσεις μετά την αλλαγή εξουσίας.
Οι δύο πλευρές χρειάστηκαν περισσότερο από ενάμιση χρόνο διαπραγματεύσεων προκειμένου να καταλήξουν σε μια νέα συμφωνία για το μέλλον των εγκαταστάσεων. Ο Πούτιν και ο Αλ-Σαράα συναντήθηκαν στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 2025 και εκ νέου τον Ιανουάριο του 2026.
Τι προβλέπει η νέα συμφωνία
Το συριακό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την Κυριακή την υπογραφή του μνημονίου, σύμφωνα με το οποίο οι δύο στρατιωτικές εγκαταστάσεις πρόκειται να μετατραπούν μέσα σε τρεις μήνες σε «κέντρα κοινής εκπαίδευσης και κατάρτισης».
Παράλληλα, η Δαμασκός θα αναλάβει τη διαχείριση των πολιτικών εγκαταστάσεων στις δύο βάσεις, ενώ η ρωσική παρουσία στις συριακές ακτές θα αναδιοργανωθεί.
Η συμφωνία, σύμφωνα με τη συριακή κρατική υπηρεσία ειδήσεων SANA, έχει ως στόχο να διασφαλίσει τα συμφέροντα και των δύο χωρών.
Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή στη Μόσχα, η αλλαγή στον χαρακτήρα ορισμένων εγκαταστάσεων δεν σημαίνει απώλεια της στρατηγικής τους αξίας για τη Ρωσία. Αντίθετα, επιτρέπει στη Μόσχα να διατηρήσει πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για τις επιχειρήσεις της στην Αφρική.
Η στρατηγική σημασία της Ταρτούς
Η διατήρηση της ρωσικής παρουσίας στην Ταρτούς αποτελεί σημαντική επιτυχία για τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Το λιμάνι είναι η μοναδική ρωσική ναυτική βάση στη Μεσόγειο και αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής παρουσίας της Μόσχας στην περιοχή.
Η Ρωσία διατηρεί παρουσία στην Ταρτούς από το 1983, όταν η Συρία βρισκόταν ακόμη στη σοβιετική σφαίρα επιρροής. Η αεροπορική βάση Χμεϊμίμ δημιουργήθηκε το 2015, όταν η Ρωσία παρενέβη στρατιωτικά στον συριακό εμφύλιο και τη χρησιμοποίησε για επιχειρήσεις εναντίον των δυνάμεων που πολεμούσαν το καθεστώς Άσαντ.
Το 2017, η κυβέρνηση Άσαντ είχε παραχωρήσει στη Ρωσία μισθώσεις διάρκειας 49 ετών για την Ταρτούς και τη Χμεϊμίμ. Η ανατροπή του Άσαντ, ωστόσο, είχε δημιουργήσει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον των συμφωνιών αυτών.
Στρατηγικός διάδρομος προς την Αφρική
Η διατήρηση των δύο εγκαταστάσεων δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία τις θεωρεί κρίσιμες και για την προβολή ισχύος της στην Αφρική.
Η Χμεϊμίμ μπορεί να λειτουργεί ως κόμβος μεταφοράς προσωπικού, εξοπλισμού και εφοδίων, ενώ η Ταρτούς παρέχει στη Μόσχα πρόσβαση στη Μεσόγειο και δυνατότητα υποστήριξης ναυτικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η συμμετοχή της Ρωσίας στην εκπαίδευση των νέων συριακών ενόπλων δυνάμεων αναμένεται να λειτουργήσει ως εργαλείο οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ Μόσχας και Δαμασκού.
Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στο Κρεμλίνο να διατηρήσει ένα σημαντικό γεωπολιτικό αποτύπωμα στη Συρία, παρά την απώλεια του παλιού του συμμάχου.
Μια σημαντική ανάσα για το Κρεμλίνο
Η συμφωνία αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τον Πούτιν, ο οποίος μετά την πτώση του Άσαντ αντιμετώπισε τον κίνδυνο να χάσει το βασικό στρατηγικό του έρεισμα στη Μεσόγειο.
Η ρωσική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία είχε συμβάλει στην επαναφορά της Μόσχας στο γεωπολιτικό προσκήνιο της Μέσης Ανατολής, μετά από δεκαετίες περιορισμένης επιρροής που ακολούθησαν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Η αδυναμία, ωστόσο, της Ρωσίας να διασώσει τον Άσαντ ανέδειξε και τους περιορισμούς των ρωσικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, ιδιαίτερα μετά από χρόνια πολέμου στην Ουκρανία.
Η νέα συμφωνία με τη Δαμασκό επιτρέπει τώρα στη Μόσχα να διατηρήσει, έστω με διαφορετικούς όρους, τις βάσεις που αποτελούν εδώ και χρόνια κομβικά σημεία της στρατηγικής της στην περιοχή.
Το Κρεμλίνο, πάντως, δεν έχει σχολιάσει επισήμως τις πληροφορίες, ενώ ούτε εκπρόσωπος της συριακής κυβέρνησης απάντησε σε σχετικά αιτήματα για σχολιασμό.
