Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ένα πολυεπίπεδο παζάρι γύρω από τους ρωσικούς S-400 της Τουρκίας και την προσπάθεια της Άγκυρας να επιστρέψει στα αμερικανικά F-35 βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ Άγκυρας, Ουάσιγκτον, Μόσχας και κρατών της Μέσης Ανατολής.
Στο παρασκήνιο εμφανίζεται πλέον και το Ισραήλ. Δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο, τα οποία επανέφερε στο προσκήνιο το Forbes, υποστηρίζουν ότι το Τελ Αβίβ έχει ζητήσει από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μην αγοράσουν τα S-400 που επιχειρεί να απομακρύνει η Τουρκία.
Ο λόγος, σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, δεν βρίσκεται τόσο στα ίδια τα ρωσικά συστήματα όσο σε αυτό που μπορεί να ακολουθήσει εάν φύγουν από τα χέρια της Άγκυρας: την επανέναρξη της συζήτησης για την απόκτηση F-35 από την Τουρκία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τραμπ για αποχώρηση από το Ιράκ: «Νίκη για τις ΗΠΑ»
Η πληροφορία περί συγκεκριμένης ισραηλινής παρέμβασης δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως από το Ισραήλ ή τα ΗΑΕ. Εδράζεται σε τουρκικό δημοσίευμα που επικαλείται μη κατονομαζόμενη πηγή, όμως έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η ισραηλινή αντίθεση σε πιθανή παράδοση F-35 στην Τουρκία έχει εκφραστεί ανοιχτά.
Το τουρκικό σενάριο για τα ΗΑΕ
Η Άγκυρα αναζητεί εδώ και μήνες έναν τρόπο να επιλύσει το πρόβλημα που δημιούργησε η αγορά των S-400 από τη Ρωσία.
Η παραλαβή τους το 2019 οδήγησε στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και, έναν χρόνο αργότερα, στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων βάσει της νομοθεσίας CAATSA.
Ένα από τα σενάρια που έχουν εξεταστεί είναι η μεταφορά των ρωσικών συστημάτων σε χώρα του Κόλπου, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να έχουν εμφανιστεί επανειλημμένα ως πιθανός προορισμός.
Ο Τούρκος αρθρογράφος Μεχμέτ Ατσέτ υποστήριξε στις 23 Σεπτεμβρίου ότι οι συνομιλίες δεν καθυστερούν εξαιτίας της Ρωσίας αλλά λόγω παρέμβασης του Ισραήλ προς το Άμπου Ντάμπι.
Κατά την εκδοχή του, το Τελ Αβίβ δεν επιθυμεί να αφαιρεθεί το βασικό εμπόδιο που κρατά σήμερα την Τουρκία εκτός F-35.
Η Μόσχα ανοίγει παράθυρο για μεταφορά
Το ρωσικό σκέλος της εξίσωσης έχει πράγματι αλλάξει. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι η Μόσχα είναι διατεθειμένη να εξετάσει προτάσεις για μεταφορά των S-400 που διαθέτει η Τουρκία σε τρίτη χώρα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Flydubai: Ο Νετανιάχου δεν αποκλείει ιρανική εμπλοκή
Η έγκριση της Ρωσίας είναι απαραίτητη βάσει των όρων της αρχικής συμφωνίας πώλησης, ενώ η Μόσχα αναμένεται να απαιτήσει εγγυήσεις ως προς τον τελικό χρήστη και τη μελλοντική τύχη των συστημάτων.
Η ρωσική πλευρά έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι ο πιθανός αποδέκτης θα πρέπει να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία.
Αυτό αφήνει χώρες του Κόλπου, όπως τα ΗΑΕ, μέσα στο παιχνίδι, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία.
Το πραγματικό εμπόδιο βρίσκεται στην Ουάσιγκτον
Ακόμη και εάν οι S-400 εγκαταλείψουν την Τουρκία, η επιστροφή της Άγκυρας στα F-35 δεν είναι αυτόματη.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία Τομ Μπάρακ δήλωσε πρόσφατα ότι Ουάσιγκτον και Άγκυρα συνεχίζουν να εργάζονται πάνω στην επίλυση της διαφοράς, υπογραμμίζοντας ότι το θέμα συνδέεται τόσο με την CAATSA όσο και με τις απαιτήσεις που έχει θεσπίσει το Κογκρέσο.
Οι αμερικανικές προϋποθέσεις αφορούν την κατοχή, τη λειτουργία και την τελική διάθεση του ρωσικού συστήματος. Η αμερικανική νομοθεσία διατηρεί επίσης ξεχωριστούς περιορισμούς όσον αφορά την παράδοση F-35 στην Τουρκία όσο η χώρα εξακολουθεί να κατέχει τους S-400 και τον σχετικό εξοπλισμό.
Με απλά λόγια, η απομάκρυνση των πυραύλων θα μπορούσε να αφαιρέσει το μεγαλύτερο εμπόδιο, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Γιατί το Ισραήλ δεν θέλει τουρκικά F-35
Η ισραηλινή στάση απέναντι στο ενδεχόμενο παράδοσης F-35 στην Τουρκία δεν αποτελεί μυστικό.
Το Ισραήλ διαθέτει ήδη τον τύπο και επιδιώκει να διατηρήσει το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα στη Μέση Ανατολή.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει εκφράσει δημοσίως την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς από την Άγκυρα, συνδέοντας το θέμα με την περιφερειακή ισορροπία ισχύος.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις έχουν εκφραστεί και από άλλους Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Υπό αυτό το πρίσμα, το σενάριο που παρουσιάζουν οι τουρκικές πηγές έχει σαφή στρατηγική λογική: όσο οι S-400 παραμένουν στην Τουρκία, παραμένει ενεργό και το σημαντικότερο νομικό και τεχνικό εμπόδιο στην επιστροφή της στα F-35. Αυτό όμως δεν αρκεί για να αποδείξει ότι το Ισραήλ έχει πράγματι επιβάλει «βέτο» σε μια συμφωνία Άγκυρας–Άμπου Ντάμπι.
Ένας γόρδιος δεσμός με πολλές πρωτεύουσες
Το πρόβλημα των S-400 έχει πλέον πάψει να αποτελεί απλώς μία διαφορά μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας.
Η Μόσχα πρέπει να εγκρίνει την πιθανή μεταφορά, τα ΗΑΕ ή άλλη τρίτη χώρα πρέπει να αποδεχθούν το σύστημα, η Ουάσιγκτον πρέπει να κρίνει ότι έχουν ικανοποιηθεί οι αμερικανικές νομικές προϋποθέσεις και το Κογκρέσο εξακολουθεί να έχει κρίσιμο λόγο στη διαδικασία. Παράλληλα, το Ισραήλ παρακολουθεί μία εξέλιξη που θα μπορούσε να επαναφέρει στην περιφερειακή εξίσωση μία τουρκική αεροπορία εξοπλισμένη με μαχητικά πέμπτης γενιάς.
Για την Άγκυρα, επομένως, η απομάκρυνση των S-400 μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για την επαναπροσέγγιση με το πρόγραμμα F-35. Δεν είναι όμως ακόμη το τελευταίο.
