Οι τελευταίες αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις εγκατέλειψαν το Ιράκ, κλείνοντας έναν ακόμη μεγάλο κύκλο της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα και τερματίζοντας επισήμως την αποστολή της Operation Inherent Resolve επί ιρακινού εδάφους.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις και ο εξοπλισμός ολοκλήρωσαν την αποχώρησή τους από την αεροπορική βάση του Ερμπίλ στις 30 Σεπτεμβρίου. Η βάση αποτελούσε το τελευταίο μεγάλο επιχειρησιακό κέντρο της υπό αμερικανική ηγεσία εκστρατείας κατά του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να παρουσιάσει την εξέλιξη ως πολιτική και στρατιωτική επιτυχία.
«Είναι μια σπουδαία ημέρα για την Αμερική», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας την αποχώρηση «νίκη για τις Ηνωμένες Πολιτείες, νίκη για το Ιράκ και αποφασιστική νίκη επί του ISIS».

«Ήρθαμε για να πολεμήσουμε ένα χαλιφάτο»
Στο μήνυμά του, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της αποχώρησης.
«Ήρθαμε για να πολεμήσουμε ένα χαλιφάτο. Δεν υπάρχει πια χαλιφάτο. Επιστρέφουμε σπίτι», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η συνέχιση μιας μόνιμης αμερικανικής παρουσίας δεν εξυπηρετούσε πλέον τον αρχικό στρατιωτικό σκοπό.
Ο Τραμπ επαίνεσε παράλληλα τον νέο πρωθυπουργό του Ιράκ, Αλί Φαλίχ αλ Ζαΐντι, τον οποίο χαρακτήρισε «εξαιρετικό» και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα μπορέσει να διαχειριστεί αποτελεσματικά την επόμενη ημέρα.
Η Ουάσιγκτον είχε διατηρήσει επί σειρά ετών περίπου 2.500 στρατιωτικούς στο Ιράκ, με βασική αποστολή την υποστήριξη των ιρακινών και κουρδικών δυνάμεων απέναντι σε ενδεχόμενη ανασύνταξη του ISIS.
Η αποχώρηση είχε συμφωνηθεί από το 2024
Η ολοκλήρωση της αποχώρησης πραγματοποιήθηκε επί προεδρίας Τραμπ, όμως το χρονοδιάγραμμα είχε συμφωνηθεί ήδη από το 2024 μεταξύ των κυβερνήσεων των ΗΠΑ και του Ιράκ, επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν.
Η διαδικασία ακολούθησε σταδιακή συρρίκνωση της στρατιωτικής παρουσίας, με τις αμερικανικές δυνάμεις να εγκαταλείπουν διαδοχικά εγκαταστάσεις και να συγκεντρώνονται τελικά στο Ερμπίλ.
Η σημερινή εξέλιξη, επομένως, αποτελεί την ολοκλήρωση μιας πολυετούς συμφωνημένης μετάβασης και όχι αιφνίδια στρατιωτική αποχώρηση.

Από το 2003 στο ISIS – Δύο διαφορετικοί πόλεμοι
Η αποχώρηση έχει ισχυρό συμβολικό βάρος επειδή κλείνει ουσιαστικά την τελευταία μεγάλη περίοδο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο Ιράκ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στη χώρα το 2003, ανέτρεψαν το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν και παρέμειναν εκεί μέχρι την αποχώρηση των περισσότερων δυνάμεών τους το 2011.
Τρία χρόνια αργότερα, το 2014, αμερικανικές δυνάμεις επέστρεψαν μετά τη ραγδαία προέλαση του ISIS και την κατάληψη μεγάλων εκτάσεων στο Ιράκ και στη Συρία.
Τότε δημιουργήθηκε η Operation Inherent Resolve, η πολυεθνική επιχείρηση που είχε ως κύριο στόχο την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους.
Το εδαφικό «χαλιφάτο» του ISIS κατέρρευσε τα επόμενα χρόνια, όμως διάσπαρτοι πυρήνες της οργάνωσης εξακολουθούν να δρουν στην περιοχή.
Η αποχώρηση από το Ιράκ δεν σημαίνει τέλος της επιχείρησης στην περιοχή
Υπάρχει μία κρίσιμη διάκριση.
Η αποστολή της Operation Inherent Resolve τερματίζεται στο Ιράκ, αλλά η ευρύτερη στρατιωτική δομή παραμένει ενεργή.
Η Combined Joint Task Force έχει μεταφέρει το αρχηγείο της στην Ιορδανία, ενώ αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις συνεχίζουν επιχειρήσεις κατά του ISIS στη Συρία και παραμένουν έτοιμες να επέμβουν απέναντι σε νέες απειλές στην περιοχή.
Η CENTCOM υποστηρίζει ότι οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των κουρδικών Πεσμεργκά, διαθέτουν πλέον την επιχειρησιακή ικανότητα να αντιμετωπίζουν μόνες τους τις βασικές απειλές στο εσωτερικό της χώρας.

Το επόμενο τεστ: ISIS και ιρανική επιρροή
Η αποχώρηση των ΗΠΑ έχει προκαλέσει διαφορετικές αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ιράκ.
Για την κυβέρνηση της Βαγδάτης, η εξέλιξη παρουσιάζεται ως ενίσχυση της κρατικής κυριαρχίας και ως απόδειξη ότι οι ιρακινές δυνάμεις μπορούν πλέον να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για την ασφάλεια της χώρας.
Παράλληλα, όμως, υπάρχουν ανησυχίες ότι η απουσία αμερικανικών δυνάμεων μπορεί να δημιουργήσει περισσότερο χώρο για φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις, οι οποίες διατηρούν σημαντική στρατιωτική και πολιτική επιρροή στο Ιράκ.
Την ίδια ώρα, πυρήνες του ISIS εξακολουθούν να υπάρχουν και να πραγματοποιούν κατά διαστήματα επιθέσεις.
Η αποχώρηση, συνεπώς, κλείνει την αμερικανική στρατιωτική αποστολή στο ιρακινό έδαφος, αλλά δεν κλείνει τα ζητήματα ασφαλείας που άφησαν πίσω τους περισσότερο από δύο δεκαετίες πολέμου και αναταραχής.