Σε μια πρωτοφανή και ανατριχιαστική κινητοποίηση, που αποκαλύπτει το αληθινό, σκληρό πρόσωπο του καθεστώτος της Τεχεράνης, έχουν προχωρήσει οι κρατούμενοι στις φυλακές του Ιράν. Τουλάχιστον 1.500 θανατοποινίτες, έγκλειστοι στη διαβόητη φυλακή Γκεζέλ Χεσάρ κοντά στην ιρανική πρωτεύουσα, βρίσκονται σε μαζική απεργία πείνας, διαμαρτυρόμενοι για την ανελέητη αύξηση των κρατικών εκτελέσεων.
Η απόγνωση των μελλοθάνατων έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε ορισμένοι εξ αυτών προχώρησαν στην ακραία πράξη να ράψουν κυριολεκτικά τα χείλη τους. Η κίνηση αυτή αποτελεί μια ύστατη, δραματική έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα, προκειμένου να στρέψει το βλέμμα της στη σιωπηλή σφαγή που συντελείται πίσω από τα τείχη των ιρανικών σωφρονιστικών ιδρυμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που φέρνει στο φως η βρετανική εφημερίδα Guardian, η εξέγερση πυροδοτήθηκε πριν από περίπου δύο εβδομάδες. Η αφορμή δόθηκε όταν έξι κρατούμενοι, οι οποίοι είχαν καταδικαστεί για υποθέσεις ναρκωτικών, μεταφέρθηκαν βιαίως στην απομόνωση, μετρώντας πλέον αντίστροφα για την εκτέλεσή τους.
Η βιομηχανία των εκτελέσεων και οι πολιτικές διώξεις
Το οπτικοακουστικό υλικό που κατάφερε να διαρρεύσει μέσω οργανώσεων της ιρανικής διασποράς επιβεβαιώνει το μέγεθος της κρίσης. Στα βίντεο διακρίνονται εκατοντάδες κρατούμενοι να κατακλύζουν τους στενούς διαδρόμους της φυλακής, κρατώντας αυτοσχέδια πλακάτ ενάντια στη θανατική ποινή. Εκπρόσωποι των κρατουμένων καταγγέλλουν πως δεκάδες απεργοί πείνας βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση και χρήζουν άμεσης ιατρικής φροντίδας, ωστόσο οι αρχές τους απαγορεύουν ρητά την πρόσβαση στο ιατρείο.
Η συγκεκριμένη κινητοποίηση δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ο πυρήνας μιας ευρύτερης αντίστασης που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2024 και εξαπλώνεται διαρκώς. Η οργάνωση Iran Human Rights (με έδρα το Όσλο) παραθέτει ψυχρούς, αλλά αδιάσειστους αριθμούς: από τις αρχές του 2026, το ιρανικό κράτος έχει εκτελέσει τουλάχιστον 424 ανθρώπους, ενώ εκατοντάδες άλλοι περιμένουν τη σειρά τους στην πτέρυγα των μελλοθάνατων.
Αν και η πλειονότητα των καταδικών αφορά φερόμενη διακίνηση ναρκωτικών, είναι κοινό μυστικό ότι το καθεστώς χρησιμοποιεί την εσχάτη των ποινών ως εργαλείο πολιτικής εξόντωσης. Οι εκτελέσεις ατόμων που συνδέονται με αντικυβερνητικές διαδηλώσεις έχουν πολλαπλασιαστεί, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον πρόσφατο απαγχονισμό δύο ανδρών, οι οποίοι καταδικάστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες για τον θάνατο δύο αστυνομικών κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων.
Δίκες παρωδία και ομολογίες μέσω βασανιστηρίων
Το σύστημα απονομής δικαιοσύνης του Ιράν βρίσκεται διαρκώς στο στόχαστρο των διεθνών οργανισμών. Η Διεθνής Αμνηστία έχει επανειλημμένα καταγγείλει τη λειτουργία των λεγόμενων επαναστατικών δικαστηρίων. Οι διαδικασίες χαρακτηρίζονται από παντελή έλλειψη νομιμότητας, ενώ οι θανατικές ποινές στηρίζονται συστηματικά σε ομολογίες που αποσπώνται μέσα από φρικτά βασανιστήρια.
Όπως επισημαίνουν ανεξάρτητοι νομικοί κύκλοι και δικηγόροι ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι κατηγορούμενοι δεν έχουν καμία ουσιαστική νομική υπεράσπιση. Η κατασκευή κατηγοριών αποτελεί πάγια τακτική της Τεχεράνης για να φιμώσει πολιτικούς κρατούμενους και να τρομοκρατήσει τις εθνοτικές μειονότητες. Το καθεστώς επιλέγει συνειδητά τα θύματά του από τα πιο φτωχά και κοινωνικά περιθωριοποιημένα στρώματα, επιβεβαιώνοντας πως η «δικαιοσύνη» στο Ιράν δεν τιμωρεί το έγκλημα, αλλά εξυπηρετεί αποκλειστικά την επιβίωση των μουλάδων.