Σε μια κίνηση που σφραγίζει το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας μέσα στη δίνη του πολέμου, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο δευτερότοκος γιος του εκλιπόντος Αγιατολάχ, ανακηρύχθηκε επίσημα ο νέος Ανώτατος Ηγέτης της χώρας. Η ανακοίνωση, που μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, βάζει τέλος στο θρίλερ της διαδοχής που ξεκίνησε μετά την εξόντωση του Αλί Χαμενεΐ από τις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές στα τέλη του περασμένου μήνα.
Μια ιστορική απόφαση υπό το βάρος των βομβαρδισμών
Η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, το σώμα των 88 επιφανών κληρικών που κρατά τα «κλειδιά» της εξουσίας, συνεδρίασε υπό δραματικές συνθήκες για να επιλέξει τον αντικαταστάτη. Είναι μόλις η δεύτερη φορά από την επανάσταση του 1979 που το Ιράν αλλάζει ηγέτη, θυμίζοντας την εσπευσμένη άνοδο του ίδιου του Αλί Χαμενεΐ μετά τον θάνατο του Χομεϊνί. Η επιλογή του Μοτζτάμπα θεωρείται μια προσπάθεια διατήρησης της σταθερότητας σε μια στιγμή που το καθεστώς δέχεται τα πιο σφοδρά πλήγματα της ιστορίας του.
Ποιος είναι πραγματικά ο άνθρωπος που καλείται να οδηγήσει το Ιράν στην πιο σκοτεινή του ώρα; Ο 55χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ υπήρξε για δεκαετίες μια σκιά πίσω από τον θρόνο του πατέρα του. Παρόλο που απέφευγε τους προβολείς της δημοσιότητας και δεν κατείχε ποτέ επίσημη κυβερνητική θέση, όλοι γνώριζαν ότι οι πραγματικές αποφάσεις περνούσαν από τα δικά του χέρια.
Ο Δδιαμεσολαβητής της απόλυτης ισχύος
Λειτουργώντας από το Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, ο Μοτζτάμπα εξελίχθηκε στον απόλυτο ρυθμιστή των εξελίξεων. Η πορεία του θυμίζει έντονα εκείνη του Αχμάντ Χομεϊνί, καθώς κατάφερε να υφάνει ένα αδιαπέραστο δίκτυο επιρροής ανάμεσα στους θρησκευτικούς ηγέτες, τους πολιτικούς και, κυρίως, τη στρατιωτική ελίτ. Ο Έρικ Μάντελ του MEPIN τον χαρακτηρίζει ως τον «αόρατο εγκέφαλο» του συστήματος, επισημαίνοντας ότι οι στενοί του δεσμοί με τους Φρουρούς της Επαναστάσεως (IRGC) τον καθιστούν έναν από τους βασικούς σχεδιαστές των επιχειρήσεων καταστολής στο εσωτερικό της χώρας.
Το «Όχι» του πατέρα και η σκιά της μοναρχίας
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ, πριν την εξόντωσή του, είχε φροντίσει να κρατήσει το όνομα του γιου του εκτός της επίσημης λίστας διαδοχής. Ο λόγος; Δεν ήθελε να δώσει την εντύπωση ότι η Επανάσταση μετατρέπεται σε μια κληρονομική δυναστεία, κάτι που θα παρέπεμπε στην εποχή του Σάχη. Ωστόσο, η επιβίωση του Μοτζτάμπα από τη φονική αεροπορική επιδρομή που σκότωσε τον πατέρα του, άλλαξε τα δεδομένα, φέρνοντάς τον εσπευσμένα στο προσκήνιο.
Οι δεσμοί του αίματος και του πολέμου
Η δύναμή του ρίζωσε κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του '80, όταν υπηρέτησε στο θρυλικό τάγμα Habib. Εκεί δημιούργησε σχέσεις ζωής με άνδρες που σήμερα ηγούνται των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφαλείας. Παρά τις επικρίσεις για την έλλειψη θρησκευτικών περγαμηνών —καθώς δεν κατέχει τον βαθμό του Αγιατολάχ— το σύστημα επέδειξε «ευελιξία» για να του δώσει το στέμμα, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιβίωση του καθεστώτος.
Το σκάνδαλο του Λονδίνου: Διαμερίσματα 200 εκατομμυρίων
Η πιο σοκαριστική αποκάλυψη, όμως, έρχεται από το Bloomberg και αφορά την περιουσία του στο εξωτερικό. Ενώ το Ιράν στενάζει υπό το βάρος των κυρώσεων, ο Μοτζτάμπα φέρεται να κατέχει ένα ασύλληπτο χαρτοφυλάκιο ακινήτων στη Μεγάλη Βρετανία:
Δύο υπερπολυτελή διαμερίσματα αξίας 50 εκατομμυρίων λιρών, που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από το Παλάτι του Κένσινγκτον και έχουν άμεση οπτική επαφή με την ισραηλινή πρεσβεία.
Έντεκα επιπλέον κατοικίες στην αριστοκρατική Bishops Avenue, η συνολική αξία των οποίων αγγίζει τα 200 εκατομμύρια λίρες.
Οι βρετανικές υπηρεσίες εκφράζουν φόβους ότι οι τοποθεσίες αυτές χρησιμοποιούνταν για την παρακολούθηση της ισραηλινής πρεσβείας με τεχνολογία λέιζερ. Τα κεφάλαια για αυτές τις αγορές φέρεται να προήλθαν από το σκοτεινό κύκλωμα λαθρεμπορίου πετρελαίου που χρησιμοποιεί η Τεχεράνη για να παρακάμπτει τις διεθνείς κυρώσεις.
Ο «σκιώδης» ηγέτης βγαίνει στο φως
Παρόλο που ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει περάσει ποτέ από τη βάσανο της λαϊκής ψήφου ούτε έχει κατέχει δημόσιο αξίωμα, η δύναμή του ήταν πάντα μυθική. Εδώ και δεκαετίες, κινούταν στα άδυτα του παλατιού ως ο πιο στενός έμπιστος του πατέρα του, λειτουργώντας ως ο «αόρατος συνδετικός κρίκος» με τους πανίσχυρους Φρουρούς της Επαναστάσεως (IRGC). Η στενή του σχέση με τη στρατιωτική ελίτ ερμηνεύεται ως μήνυμα ότι το Ιράν θα συνεχίσει τον πόλεμο μέχρις εσχάτων, χωρίς καμία διάθεση υποχώρησης απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ και το Ισραήλ.
