Η θερμοκρασία στο γεωπολιτικό θερμόμετρο της Μέσης Ανατολής χτυπάει «κόκκινο». Λίγα μόλις εικοσιτετράωρα μετά τις ανεπιβεβαίωτες, αλλά ανησυχητικές αναφορές για σαμποτάζ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και επιχειρησιακής βαρύτητας. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε την έναρξη ευρείας κλίμακας στρατιωτικών γυμνασίων στην περιοχή, με τη συμμετοχή αεροναυτικών δυνάμεων και τη συνεργασία στρατηγικών συμμάχων.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από διεθνείς αναλυτές ως μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να προλάβει μια πιθανή βίαιη αντίδραση της Τεχεράνης, δημιουργώντας ένα «τείχος αποτροπής» γύρω από το Ισραήλ και τις πετρελαϊκές μοναρχίες του Κόλπου.
Η Επιχείρηση «Ατσάλινη Ασπίδα»
Αν και το Πεντάγωνο αποφεύγει να συνδέσει άμεσα τις ασκήσεις με το συμβάν στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η χρονική συγκυρία και η φύση των γυμνασίων δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Τα γυμνάσια, που λαμβάνουν χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο, περιλαμβάνουν:
Στρατηγικά Βομβαρδιστικά: Πτήσεις βομβαρδιστικών B-52H Stratofortress, τα οποία συνοδεύονται από μαχητικά αεροσκάφη F-35 και F-16 τόσο των ΗΠΑ όσο και συμμαχικών χωρών (πιθανότατα του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας).
Ναυτική Ισχύς: Ανάπτυξη Ομάδας Κρούσης Αεροπλανοφόρου, η οποία ασκείται σε σενάρια αντιαεροπορικής άμυνας και προσβολής στόχων επιφανείας.
Σενάρια Κρούσης: Το πλέον ανησυχητικό για την Τεχεράνη είναι ότι οι ασκήσεις περιλαμβάνουν προσομοίωση πληγμάτων σε «βαθιά θαμμένους στόχους» και εχθρικά συστήματα αεράμυνας, μια σαφής αναφορά στις υπόγειες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν.
Ο Στόχος της Ουάσιγκτον: «Μην το σκεφτείτε καν»
Διπλωματικές πηγές στην Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς το καθεστώς των Αγιατολάχ: «Μην επιχειρήσετε αντίποινα για το πλήγμα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις».
Οι ΗΠΑ φοβούνται ότι το Ιράν, νιώθοντας ταπεινωμένο και ευάλωτο, ενδέχεται να ενεργοποιήσει τους περιφερειακούς του «παίκτες» (Χεζμπολάχ, πολιτοφυλακές στο Ιράκ, Χούθι) για να πλήξουν αμερικανικές βάσεις ή ισραηλινές πόλεις. Η μαζική παρουσία αμερικανικών πυρών στην περιοχή έχει σκοπό να καταδείξει ότι το κόστος μιας τέτοιας κλιμάκωσης θα είναι δυσβάσταχτο για την Ισλαμική Δημοκρατία.
Η Αντίδραση της Τεχεράνης
Η ιρανική ηγεσία αντέδρασε οργισμένα στην ανακοίνωση των ασκήσεων. Ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) χαρακτήρισε τις κινήσεις των ΗΠΑ «απελπισμένες προσπάθειες εκφοβισμού» και προειδοποίησε ότι «τα δάχτυλα των Ιρανών μαχητών βρίσκονται ήδη στη σκανδάλη».
Ως απάντηση, το Ιράν ανακοίνωσε τις δικές του «αμυντικές ασκήσεις» στα Στενά του Ορμούζ, απειλώντας εμμέσως, για άλλη μια φορά, με κλείσιμο της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Παράλληλα, ιρανικά drones πραγματοποίησαν πτήσεις κοντά σε αμερικανικά πλοία, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός «θερμού» επεισοδίου από λάθος υπολογισμό.
Ο Ρόλος του Ισραήλ
Στο παρασκήνιο, η συνεργασία ΗΠΑ - Ισραήλ βρίσκεται στο ζενίθ. Ανώτατοι αξιωματικοί του IDF (Ισραηλινός Στρατός) συμμετέχουν στον σχεδιασμό των αμερικανικών ασκήσεων. Για το Ισραήλ, η παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων αποτελεί εγγύηση ασφαλείας, ειδικά σε μια περίοδο που η χώρα βρίσκεται σε πολλαπλά μέτωπα ανοιχτή.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι ασκήσεις αυτές λειτουργούν και ως «πρόβα τζενεράλε» για ένα σενάριο συντονισμένης επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ, εάν η διπλωματία καταρρεύσει πλήρως και το Ιράν πλησιάσει στο σημείο μηδέν για την κατασκευή πυρηνικής κεφαλής.
Φόβοι για την Παγκόσμια Οικονομία
Η στρατιωτικοποίηση του Περσικού Κόλπου προκαλεί ρίγη στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του αργού πετρελαίου (Brent) σημείωσε άνοδο αμέσως μετά την ανακοίνωση των ασκήσεων, καθώς οι επενδυτές φοβούνται διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο οικονομικός αντίκτυπος μιας πιθανής σύρραξης ή ακόμη και ενός ατυχήματος στα Στενά του Ορμούζ θα ήταν καταστροφικός για την παγκόσμια οικονομία, η οποία πασχίζει να ανακάμψει από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Παιχνίδι με τη φωτιά
Η Μέση Ανατολή θυμίζει περισσότερο από ποτέ πυριτιδαποθήκη. Οι αμερικανικές ασκήσεις, αν και σχεδιασμένες για αποτροπή, φέρνουν τις αντίπαλες δυνάμεις σε απόσταση αναπνοής. Με το Ιράν να μετρά τις πληγές του από την φερόμενη έκρηξη και τις ΗΠΑ να επιδεικνύουν τα όπλα τους, η περιοχή βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί. Η διεθνής κοινότητα ελπίζει ότι η επίδειξη ισχύος θα λειτουργήσει εκτονωτικά και δεν θα αποτελέσει το πρελούδιο μιας νέας, καταστροφικής σύγκρουσης.
