Σοβαρό εσωκομματικό μέτωπο ανοίγει στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών, καθώς η ενεργειακή συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν προκαλεί έντονες αντιδράσεις ακόμη και στους πολιτικούς του συμμάχους. Η προοπτική προμήθειας ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας πολιτικής σύγκρουσης, με Ρεπουμπλικανό βουλευτή να ετοιμάζεται να κινηθεί θεσμικά για να ανατρέψει τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου.
Η συμφωνία παρουσιάστηκε από τον Λευκό Οίκο ως μια κίνηση που θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων. Ωστόσο, για τους επικριτές της, δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό παράδοξο: την ώρα που η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με δυτικές κυρώσεις εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, μια νέα εμπορική συμφωνία θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα πολύτιμα οικονομικά έσοδα.
Σύμφωνα με το Axios, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Πενσιλβάνια, Μπράιαν Φιτζπάτρικ, ανακοίνωσε στις 10 Οκτωβρίου ότι προτίθεται να καταθέσει νομοσχέδιο με στόχο να αποκλείσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Η πρωτοβουλία του στρέφεται ευθέως κατά της ενεργειακής συμφωνίας Τραμπ – Πούτιν και αναμένεται να προκαλέσει νέα αναταραχή στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Ο Φιτζπάτρικ, συμπρόεδρος της διακομματικής ομάδας του Κογκρέσου για την Ουκρανία, επέλεξε μάλιστα να δώσει στην πρότασή του ένα ιδιαίτερα ηχηρό πολιτικό όνομα: «Νόμος Ρόναλντ Ρίγκαν για την Ειρήνη μέσω της Ισχύος» (Ronald Reagan Peace Through Strength Act).
Επικαλούμενος τη σκληρή γραμμή του πρώην Αμερικανού προέδρου απέναντι στη Μόσχα, επιχειρεί να παρουσιάσει τη νομοθετική του πρωτοβουλία ως απάντηση σε μια πολιτική που, κατά την άποψή του, κινδυνεύει να ενισχύσει οικονομικά τη Ρωσία.
Μάλιστα, δηλώνει αποφασισμένος να παρακάμψει ακόμη και την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, προκειμένου να οδηγήσει το νομοσχέδιο σε ψηφοφορία. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X υποστήριξε ότι θα χρησιμοποιήσει την προβλεπόμενη κοινοβουλευτική διαδικασία και εξέφρασε τη βεβαιότητα πως η πρόταση θα εγκριθεί με μεγάλη πλειοψηφία.
Στην προσπάθειά του έχει ήδη εξασφαλίσει τη στήριξη του Ρεπουμπλικανού βουλευτή Ντον Μπέικον, ο οποίος έχει ανακοινώσει ότι θα αποχωρήσει από το Κογκρέσο.
Οι 300.000 τόνοι ρωσικού ντίζελ που άναψαν τη φωτιά
Η πολιτική σύγκρουση ξέσπασε αμέσως μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ρωσία πρόκειται να διαθέσει περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ στην αμερικανική και τη διεθνή αγορά, με νέες αποστολές να ακολουθούν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι η πρόσθετη προσφορά θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων. Ωστόσο, αναλυτές της ενεργειακής αγοράς διατηρούν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι συγκεκριμένες ποσότητες μπορούν να επιφέρουν ουσιαστική αλλαγή στις διεθνείς τιμές.
Το μεγαλύτερο πολιτικό αγκάθι, όμως, βρίσκεται αλλού: στα έσοδα που θα μπορούσε να αποκομίσει η Ρωσία από αυτές τις πωλήσεις. Οι επικριτές της συμφωνίας προειδοποιούν ότι η οικονομική ενίσχυση της Μόσχας ενδέχεται να λειτουργήσει προς όφελος της πολεμικής της προσπάθειας στην Ουκρανία.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία «άδικη και ανέντιμη», υποστηρίζοντας ότι στην ουσία αποτελεί δώρο προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ προχώρησε σε μια ακόμη δήλωση που προκαλεί αντιδράσεις, καλώντας την Ουκρανία να αντικαταστήσει τον Ζελένσκι με έναν ηγέτη που θα ήταν διατεθειμένος να καταλήξει σε συμφωνία με τη Ρωσία.
Το κοινοβουλευτικό «όπλο» που μπορεί να παρακάμψει την ηγεσία
Το σχέδιο του Φιτζπάτρικ αποκτά ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας της διαδικασίας που σκοπεύει να αξιοποιήσει. Πρόκειται για την αποκαλούμενη discharge petition, έναν κοινοβουλευτικό μηχανισμό που επιτρέπει στους βουλευτές να φέρουν ένα νομοσχέδιο προς ψηφοφορία στην Ολομέλεια, ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση της ηγεσίας της Βουλής.
Για να ενεργοποιηθεί απαιτούνται 218 υπογραφές, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συγκέντρωση ευρύτερης διακομματικής υποστήριξης.
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από νομοθέτες που επιδιώκουν να παρακάμψουν τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον. Μάλιστα, ο Φιτζπάτρικ και ο Μπέικον είχαν καταφέρει και στο παρελθόν να προκαλέσουν ψηφοφορία για νομοθεσία σχετικά με τη βοήθεια προς την Ουκρανία και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Η πρόταση πέρασε τότε από τη Βουλή, αλλά δεν προχώρησε στη Γερουσία.
Πολιτικά εμπόδια και αβέβαιη έκβαση
Παρά τις διακηρύξεις του Φιτζπάτρικ, η προσπάθεια δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση. Το περιορισμένο κοινοβουλευτικό χρονοδιάγραμμα, οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και η απουσία προγραμματισμένων ψηφοφοριών πριν από αυτές δημιουργούν σημαντικά εμπόδια.
Ακόμη κι αν το νομοσχέδιο καταφέρει να περάσει από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα πρέπει να εξασφαλίσει την έγκριση της Γερουσίας, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συναντήσει την αντίσταση του ίδιου του προέδρου μέσω ενός προεδρικού βέτο.
Επιπλέον, δεν συμμερίζονται όλοι οι Ρεπουμπλικανοί τον ενθουσιασμό για την πρωτοβουλία. Βουλευτής του κόμματος, μιλώντας ανώνυμα στο Axios, εξέφρασε επιφυλάξεις για την ταχύτητα με την οποία επιχειρείται να προχωρήσει η διαδικασία.
Από την πλευρά των Δημοκρατικών, υπάρχει πρόθεση στήριξης της πρωτοβουλίας, χωρίς ωστόσο να θεωρείται δεδομένη η υπογραφή όλων των μελών του κόμματος.
Η συμφωνία με τη Μόσχα διχάζει το στρατόπεδο Τραμπ
Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα βαθύτερο ρήγμα στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών. Η ενεργειακή πολιτική του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία δεν προκαλεί απλώς αντιδράσεις από τους πολιτικούς του αντιπάλους, αλλά δοκιμάζει και την ενότητα του ίδιου του κόμματός του.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν ο Αμερικανός πρόεδρος θα καταφέρει να προχωρήσει τη συμφωνία που θεωρεί χρήσιμη για την αγορά καυσίμων ή εάν οι εσωκομματικές αντιδράσεις θα μετατραπούν σε ένα ισχυρό κοινοβουλευτικό εμπόδιο.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση δείχνει ότι η προσέγγιση με τη Μόσχα δεν περνά χωρίς κόστος στην Ουάσινγκτον. Και το γεγονός ότι ένας Ρεπουμπλικανός επικαλείται τον Ρόναλντ Ρίγκαν για να μπλοκάρει μια συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποτυπώνει το μέγεθος της πολιτικής σύγκρουσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.