Μετά την εισβολή των ΗΠΑ το 2001, η παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, καλύπτοντας πάνω από το 80-90% της παγκόσμιας προσφοράς.
Κύρια επιδίωξη των ΗΠΑ τότε σύμφωνα με τον Ελληνοαμερικανό πράκτορα ήταν το Ιράν και η Ρωσία, οι οποιες αντιμετώπισαν τεράστια κοινωνικά προβλήματα, αλλά και πολιτικά όπως είναι γνωστό.
Πολλοί αναλυτές όπως ο Ελληνοαμερικανός Τζων Κυριακού υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ επέτρεψαν την καλλιέργεια για να εξασφαλίσουν τη στήριξη τοπικών πολέμαρχων που πολεμούσαν τους Ταλιμπάν.
Η ροή των ναρκωτικών προς τη Ρωσία και το Ιράν δημιούργησε τεράστια κοινωνικά προβλήματα και κρίσεις δημόσιας υγείας στις χώρες αυτές.
Ο Τζον Κιριακού, πρώην στέλεχος της CIA και γνωστός πράκτορας , έχει μιλήσει ανοιχτά για κυνικές στρατηγικές των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν.
Η λογική του "αποσταθεροποιητικού εθισμού" χρησιμοποιείται συχνά ως επιχείρημα για το πώς οι υπερδυνάμεις εξασθενούν τους αντιπάλους τους εκ των έσω.
Αν και η επίσημη γραμμή των ΗΠΑ ήταν ο "Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών", τα αποτελέσματα στο πεδίο έδειχναν το αντίθετο.
Σήμερα, οι ΗΠΑ βιώνουν τη δική τους κρίση, η οποία θεωρείται η χειρότερη στην ιστορία τους.
Η κρίση της φαιντανύλης στις ΗΠΑ θεωρείται μία από τις χειρότερες κρίσεις δημόσιας υγείας στην ιστορία της χώρας, με τη θνησιμότητα να παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, παρά τις πρόσφατες ενδείξεις αποκλιμάκωσης.
Η φαιντανύλη είναι 50 φορές ισχυρότερη από την ηρωίνη. Σε αντίθεση με την ηρωίνη που είναι φυτική, η φαιντανύλη είναι συνθετική και εισέρχεται κυρίως από τα νότια σύνορα, με πρώτες ύλες συχνά από την Κίνα.
Αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου για Αμερικανούς ηλικίας 18-45 ετών. Περισσότεροι από 70.000-80.000 άνθρωποι πέθαιναν ετησίως από υπερβολική δόση οπιοειδών τα τελευταία χρόνια, με την πλειοψηφία να αφορά συνθετικές ουσίες.
Προσωρινά δεδομένα (από και) έδειξαν μια σημαντική μείωση (περίπου 24-27%) στους θανάτους από υπερβολική δόση το 2024 σε σχέση με το 2023, η οποία συνεχίστηκε και το 2025, πλησιάζοντας επίπεδα προ-πανδημίας, αλλά παραμένοντας εξαιρετικά υψηλά.
Η κρίση τροφοδοτείται από παράνομη παραγωγή (κυρίως με χημικά από την Κίνα και παρασκευή στο Μεξικό) και λαθρεμπόριο, με τη φαιντανύλη να αναμιγνύεται με άλλα ναρκωτικά, συχνά εν αγνοία των χρηστών.
Πολλοί παρατηρητές βλέπουν μια "τραγική ειρωνεία" αφού η χώρα που κατηγορείται ότι πλημμύρισε άλλες περιοχές με οπιοειδή ( ΗΠΑ), τώρα καταρρέει από ένα ακόμη πιο θανατηφόρο συνθετικό ναρκωτικό.
Η μετάβαση από την οργανική ηρωίνη στη συνθετική φαιντανύλη άλλαξε τον χάρτη των ναρκωτικών, κάνοντας τη διακίνηση πιο εύκολη και τη δόση πολύ πιο μοιραία.
Παρά την πρόσφατη πτώση των θανάτων, η κατάσταση παραμένει «επιδημία» που πλήττει τις αμερικανικές κοινότητες.