Μια ιδιαίτερα δυσοίωνη εκτίμηση για την πορεία της ευρωπαϊκής ασφάλειας διατυπώνει ο πρώην αναλυτής της CIA, Λάρι Τζόνσον, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη και η Ρωσία πλησιάζουν επικίνδυνα σε μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Τζόνσον δήλωσε ότι θεωρεί έναν πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης «αναπόφευκτο», συνδέοντας την εκτίμησή του με την κλιμάκωση της πολεμικής ρητορικής, την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων, τις αποστολές όπλων και τις συζητήσεις για ενέργειες που θα μπορούσαν να πλήξουν ρωσικά συμφέροντα.
Η Μόσχα προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο
Ο Τζόνσον υποστηρίζει ότι η Ρωσία δεν εμφανίζεται να σχεδιάζει μια προληπτική επίθεση με στόχο την κατάληψη ευρωπαϊκών χωρών. Αντίθετα, σύμφωνα με όσα μεταφέρει από συνομιλίες του με Ρώσους στρατιωτικούς και αξιωματούχους, στη Μόσχα ενισχύεται η πεποίθηση ότι η ευρωπαϊκή πολιτική και στρατιωτική στάση μπορεί τελικά να οδηγήσει σε απευθείας σύγκρουση.
Ο ίδιος επικαλείται συνομιλίες με Ρώσους στρατιωτικούς παράγοντες, μεταξύ άλλων τον στρατηγό Apti Alaudinov, υποστηρίζοντας ότι στη ρωσική πλευρά υπάρχει η αντίληψη πως η αντιπαράθεση ενδέχεται να ξεφύγει από τα όρια της Ουκρανίας.
Η διπλωματία χάνει έδαφος
Στην ανάλυση του Τζόνσον, ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι η υποχώρηση της εμπιστοσύνης στη διπλωματική διαδικασία.
Κατά την εκτίμησή του, η ρωσική ηγεσία εμφανίζεται ολοένα πιο δύσπιστη απέναντι στις δυτικές διαπραγματεύσεις, θεωρώντας ότι προηγούμενες συμφωνίες και προσπάθειες συνεννόησης δεν δημιούργησαν σταθερές λύσεις.
Την ίδια στιγμή, η ένταση στη ρητορική συνυπάρχει με διπλωματικές επαφές. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον Τζόνσον, δεν αρκεί για να αντιστρέψει την ευρύτερη πορεία της αντιπαράθεσης, όπως αναφέρει το uncutnews.ch
Η βιομηχανική ισχύς στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο πρώην αναλυτής της CIA στη στρατιωτική παραγωγή.
Κατά την άποψή του, σε έναν παρατεταμένο πόλεμο δεν αρκούν τα οικονομικά μεγέθη και το συνολικό ΑΕΠ. Καθοριστικό ρόλο έχουν η παραγωγή πυρομαχικών, οι πύραυλοι, η ενεργειακή επάρκεια, οι πρώτες ύλες, οι γραμμές παραγωγής και η δυνατότητα αναπλήρωσης των απωλειών.
Ο Τζόνσον υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει διευρύνει σημαντικά την πολεμική της παραγωγή από το 2022, ενώ η Ευρώπη θα αντιμετώπιζε δυσκολίες στην ταχεία μετατροπή της βιομηχανικής της βάσης σε οικονομία πολέμου.
Το συμπέρασμά του είναι ότι μια πιθανή υποτίμηση της ρωσικής παραγωγικής και στρατιωτικής ικανότητας θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρό στρατηγικό λάθος.
Ο «σκιώδης στόλος» και το επικίνδυνο θαλάσσιο μέτωπο
Ένα ακόμη σημείο που θεωρεί ιδιαίτερα επικίνδυνο αφορά τα ρωσικά εμπορικά πλοία που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο».
Ο Τζόνσον εκτιμά ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ευρωπαϊκών κρατών να προχωρήσουν σε κατασχέσεις ρωσικών πλοίων με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος θα μπορούσε να θεωρηθεί από τη Μόσχα πράξη πολέμου.
Στο σενάριο που περιγράφει, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε ρωσική αντίδραση εναντίον των πλοίων ή των δυνάμεων που θα συμμετείχαν στην επιχείρηση, δημιουργώντας έναν νέο και εξαιρετικά επικίνδυνο δρόμο κλιμάκωσης.
Το Καλίνινγκραντ ως πιθανό σημείο ανάφλεξης
Στο επίκεντρο της ανησυχίας του βρίσκεται επίσης το Καλίνινγκραντ.
Ο ρωσικός θύλακας στη Βαλτική, ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία, αποτελεί για τον Τζόνσον ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της ευρωπαϊκής γεωπολιτικής σκακιέρας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια στρατιωτικής πίεσης ή απομόνωσης του Καλίνινγκραντ θα μπορούσε να προκαλέσει εξαιρετικά σκληρή ρωσική αντίδραση. Στη συνέντευξή του αναφέρεται ακόμη και στο ενδεχόμενο χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων σε ακραίο σενάριο. Πρόκειται, ωστόσο, για δική του εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένο ρωσικό σχέδιο.
Το μεγαλύτερο όπλο μπορεί να είναι ένας λάθος υπολογισμός
Πίσω από όλες αυτές τις εξελίξεις, ο Τζόνσον εντοπίζει έναν κίνδυνο που θεωρεί ακόμη μεγαλύτερο: τον λανθασμένο υπολογισμό.
Η μία πλευρά μπορεί να θεωρήσει ότι η άλλη θα υποχωρήσει. Η άλλη μπορεί να αντιληφθεί την ίδια κίνηση ως προετοιμασία για επίθεση. Ένα επεισόδιο στη θάλασσα, μια στρατιωτική ενέργεια ή μια απόφαση που αρχικά θεωρείται περιορισμένη θα μπορούσε, σε ένα τέτοιο περιβάλλον έντασης, να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Και εκεί βρίσκεται το πιο επικίνδυνο σημείο της προειδοποίησης: ένας άμεσος πόλεμος Ρωσίας–ΝΑΤΟ δεν θα έμοιαζε με μια συνηθισμένη περιφερειακή σύγκρουση. Η παρουσία πυρηνικών όπλων αυξάνει δραματικά το διακύβευμα.
Ο Τζόνσον δεν παρουσιάζει έναν τέτοιο πόλεμο ως γεγονός που έχει ήδη ξεκινήσει. Υποστηρίζει, όμως, ότι η συσσώρευση στρατιωτικών πιέσεων, η αμοιβαία δυσπιστία και η σταδιακή εγκατάλειψη της διπλωματικής οδού δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ένα και μόνο σοβαρό περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Και όσο η Ευρώπη και η Ρωσία συνεχίζουν να κινούνται σε αυτή την τροχιά, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα μπορούσε να αρχίσει μια τέτοια σύγκρουση, αλλά κυρίως πού θα μπορούσε να σταματήσει.