Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Έναν νέο «χρυσό διάδρομο» προς την Ανατολή έχει δημιουργήσει η Ρωσία μετά τον αποκλεισμό του πολύτιμου μετάλλου της από τις δυτικές αγορές, με το Χονγκ Κονγκ να αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους για τις ρωσικές εξαγωγές.
Σχεδόν 100 τόνοι ρωσικού χρυσού εισήχθησαν στο Χονγκ Κονγκ μόνο κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2026, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times.
Πρόκειται για επίπεδο-ρεκόρ και για ποσότητα σχεδόν τριπλάσια σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η εκρηκτική αύξηση δεν αποτυπώνει μόνο την προσαρμογή της Μόσχας στις δυτικές κυρώσεις. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη μάχη για το ποιος θα ελέγχει στο μέλλον τις παγκόσμιες ροές χρυσού, καθώς ασιατικά χρηματοοικονομικά κέντρα επιχειρούν να κερδίσουν έδαφος από παραδοσιακούς κόμβους όπως το Λονδίνο, η Νέα Υόρκη και το Ντουμπάι.
Ο χρυσός που η Δύση δεν αγοράζει πλέον
Η μεγάλη στροφή αρχίζει το 2022. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ΗΠΑ και Βρετανία επέβαλαν κυρώσεις στον ρωσικό χρυσό, κλείνοντας ουσιαστικά μία από τις σημαντικότερες διόδους του προς τις δυτικές αγορές.
Κίνα και Χονγκ Κονγκ δεν έχουν επιβάλει αντίστοιχους περιορισμούς. «Από τη στιγμή που το Λονδίνο έκλεισε τις πόρτες του στον ρωσικό χρυσό, οι Ρώσοι παραγωγοί κατευθύνουν ολοένα περισσότερο τις εξαγωγές τους προς τις ανατολικές αγορές», εξηγεί στους FT ο Ντεμπατζίτ Σάχα, αναλυτής του London Stock Exchange Group.
Και τα μεγέθη είναι εντυπωσιακά: από τις αρχές του 2022, οντότητες στο Χονγκ Κονγκ έχουν αγοράσει ρωσικό χρυσό αξίας περίπου 276 δισ. δολαρίων Χονγκ Κονγκ, ή 35 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.
Ο τελικός προορισμός είναι συνήθως η Κίνα
Μεγάλο μέρος του χρυσού που φτάνει στο Χονγκ Κονγκ καταλήγει τελικά στην ηπειρωτική Κίνα. Το Χονγκ Κονγκ λειτουργεί όμως και ως ενδιάμεσος αποθηκευτικός κόμβος. Η Κίνα επιβάλλει ποσοστώσεις στις εισαγωγές χρυσού, ενώ το Χονγκ Κονγκ δεν έχει αντίστοιχους περιορισμούς. Έτσι, Κινέζοι αγοραστές μπορούν να αποκτούν χρυσό και να τον διατηρούν εκεί μέχρι να είναι δυνατή η μεταφορά του στην ηπειρωτική χώρα.
Η σχέση είναι αμοιβαία επωφελής. Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού στον κόσμο μετά την Κίνα, ενώ η Κίνα είναι ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος παραγωγός και καταναλωτής του πολύτιμου μετάλλου.
Για τη Μόσχα, οι εξαγωγές πρώτων υλών προς την Κίνα αποτελούν παράλληλα κρίσιμη πηγή εσόδων για την οικονομία της εν μέσω πολέμου.
Το Χονγκ Κονγκ θέλει μεγαλύτερο κομμάτι της παγκόσμιας αγοράς
Η συγκυρία εξυπηρετεί και μία πολύ μεγαλύτερη φιλοδοξία του Χονγκ Κονγκ: να εξελιχθεί σε κορυφαίο διεθνές κέντρο εμπορίας και αποθήκευσης χρυσού.
Τον Ιούλιο άρχισε να δοκιμάζει ένα νέο σύστημα εκκαθάρισης συναλλαγών χρυσού, ενώ μαζί με τη Σιγκαπούρη επιχειρεί να προσελκύσει ακόμη και κεντρικές τράπεζες ώστε να αποθηκεύουν μέρος των αποθεμάτων τους στα δικά του θησαυροφυλάκια.
Η τάση αποκτά πρόσθετη σημασία καθώς ορισμένες κεντρικές τράπεζες επανεξετάζουν πού διατηρούν τα αποθέματά τους, με χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία να έχουν κινηθεί προς επαναπατρισμό χρυσού που φυλασσόταν σε δυτικά χρηματοοικονομικά κέντρα.
Παράλληλα, οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και τα προβλήματα στις μεταφορές μέσω Ντουμπάι ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη σημασία του Χονγκ Κονγκ ως εναλλακτικού κόμβου.
Ο πονοκέφαλος για τις δυτικές τράπεζες
Η αυξανόμενη παρουσία ρωσικού χρυσού δημιουργεί, ωστόσο, ένα δύσκολο πρόβλημα συμμόρφωσης για δυτικές τράπεζες που δραστηριοποιούνται στο Χονγκ Κονγκ.
Όσο περισσότερος χρυσός από παραγωγούς που βρίσκονται υπό κυρώσεις εισέρχεται στις αλυσίδες εμπορίας, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διαπιστωθεί η προέλευση κάθε ποσότητας και να αποφευχθεί έμμεση έκθεση σε κυρωμένες ρωσικές εταιρείες.
Οι ΗΠΑ είχαν ήδη το 2024 επιβάλει κυρώσεις σε οντότητες του Χονγκ Κονγκ για τη συμμετοχή τους σε δίκτυο που, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, συνδεόταν με ρωσικό χρυσό.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα για το Χονγκ Κονγκ: να κερδίσει μεγαλύτερο μερίδιο μιας παγκόσμιας αγοράς που μετακινείται προς την Ανατολή, χωρίς ταυτόχρονα να υπονομεύσει τις σχέσεις του με το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Για τη Ρωσία, πάντως, η διαδρομή έχει ήδη αλλάξει. Ο χρυσός που κάποτε κατευθυνόταν προς τη Δύση βρίσκει πλέον τον δρόμο του προς την Κίνα – και το Χονγκ Κονγκ γίνεται η βασική του πύλη.
