Σε καθεστώς «κόκκινου συναγερμού» και υπό τη βαριά σκιά των ραγδαίων γεωπολιτικών εξελίξεων διεξάγεται από το πρωί η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Στους διαδρόμους του ιστορικού ξενοδοχείου Bayerischer Hof, η ατμόσφαιρα είναι ηλεκτρισμένη, καθώς η παγκόσμια πολιτική ελίτ καλείται να απαντήσει σε υπαρξιακά ερωτήματα για το μέλλον της Δύσης, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται και τις διατλαντικές σχέσεις να δοκιμάζονται σκληρά υπό τη νέα προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ.
Η φετινή διοργάνωση χαρακτηρίζεται από την αγωνιώδη προσπάθεια της Ευρώπης να βρει τον βηματισμό της και να αποκτήσει, επιτέλους, στρατηγική αυτονομία, καθώς η «ομπρέλα» προστασίας των ΗΠΑ δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Η Δραματική Έκκληση Ζελένσκι
Νωρίτερα, στο βήμα της Διάσκεψης ανέβηκε ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος με δραματικό τόνο περιέγραψε την κρισιμότητα της κατάστασης στα μέτωπα. Απευθυνόμενος στους δυτικούς ηγέτες, ζήτησε να μην υπάρξει καμία υποχώρηση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα και προειδοποίησε ότι τυχόν «πάγωμα» του πολέμου χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας θα είναι καταστροφικό για την Ευρώπη.
«Μην κάνετε παζάρια με την κυριαρχία μας», ήταν το μήνυμα που έστειλε, φωτογραφίζοντας τις πιέσεις που δέχεται το Κίεβο για συμβιβασμό. Ο Ζελένσκι ζήτησε άμεση ενίσχυση σε πυρομαχικά και αεράμυνα, τονίζοντας ότι ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος.
Το «Αγκάθι» των ΗΠΑ και η Στάση Ρούμπιο
Το κλίμα βάρυνε περαιτέρω μετά τις τοποθετήσεις της αμερικανικής αντιπροσωπείας. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατέστησε σαφές ότι η Ουάσιγκτον παραμένει στο ΝΑΤΟ, αλλά με νέους όρους. Η αμερικανική κυβέρνηση απαιτεί από τους Ευρωπαίους να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη, αυξάνοντας τις αμυντικές δαπάνες πολύ πάνω από το 2% του ΑΕΠ.
Οι συζητήσεις στα πηγαδάκια εστιάζουν στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ μετατοπίζουν το ενδιαφέρον τους στον Ειρηνικό και την Κίνα, αφήνοντας την Ευρώπη να διαχειριστεί την «αυλή» της. Αυτή η αλλαγή δόγματος προκαλεί τριγμούς, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να αναζητούν φόρμουλες ώστε να κρατήσουν τις ΗΠΑ ενεργές στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρέμβαση Μητσοτάκη: «Ευρωομόλογο για την Άμυνα»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η τοποθέτηση του Έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος συμμετέχει σε πάνελ κορυφής. Ο κ. Μητσοτάκης, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για ευρωπαϊκή χειραφέτηση, επανέφερε με ένταση την πρόταση για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού ταμείου άμυνας, χρηματοδοτούμενου ενδεχομένως μέσω ευρωομολόγου.
«Η Ευρώπη πρέπει να ενηλικιωθεί γεωπολιτικά», τόνισε ο Πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορούμε να βασιζόμαστε αποκλειστικά σε τρίτους για την ασφάλειά μας. Η ελληνική πρόταση φαίνεται να κερδίζει έδαφος, καθώς ακόμη και χώρες του «δημοσιονομικού πειθαρχικού» (όπως η Γερμανία) αντιλαμβάνονται ότι οι εθνικοί προϋπολογισμοί δεν επαρκούν για να καλυφθούν τα τεράστια κενά σε εξοπλισμούς.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε επίσης το ζήτημα της μεταναστευτικής πίεσης, συνδέοντάς το με την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ζητώντας ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση στη φύλαξη των συνόρων.
Ο Σολτς και η Γερμανική Στροφή
Ο Καγκελάριος της Γερμανίας, Όλαφ Σολτς, εμφανίστηκε αποφασισμένος να ηγηθεί της προσπάθειας για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αεράμυνας (European Sky Shield Initiative). Παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη άργησε να ξυπνήσει από τον λήθαργο, αλλά δεσμεύτηκε ότι η Γερμανία θα τηρήσει τις υποχρεώσεις της προς το ΝΑΤΟ, ανεξαρτήτως της αμερικανικής πολιτικής.
Ωστόσο, η καχυποψία παραμένει. Πολλοί αναλυτές στο Μόναχο εκτιμούν ότι χωρίς την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα, η Ευρώπη είναι ευάλωτη, και οι προσπάθειες του Σολτς και του Μακρόν ίσως να μην αρκούν για να αποτρέψουν τη Ρωσία.
Συνεχείς Διαβουλεύσεις
Αυτή την ώρα, οι συζητήσεις συνεχίζονται κεκλεισμένων των θυρών σε διμερές επίπεδο. Στο επίκεντρο βρίσκονται:
Η διασφάλιση της ροής οπλισμού προς την Ουκρανία.
Η διαχείριση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με τον κίνδυνο γενίκευσης να παραμένει ορατός.
Η σχέση ΕΕ - Τουρκίας, με τον Πρόεδρο Ερντογάν να αναμένεται να θέσει ζητήματα F-16 και περιφερειακού ρόλου.
Η Διάσκεψη του Μονάχου εξελίσσεται σε ένα πεδίο μάχης ιδεών και συμφερόντων. Το βέβαιο είναι ότι ο κόσμος που ξέραμε αλλάζει βίαια και η Ευρώπη καλείται να πάρει αποφάσεις τώρα, πριν να είναι πολύ αργά. Το ρεπορτάζ συνεχίζεται και θα σας ενημερώνουμε για κάθε νέα εξέλιξη.
