Εκεί που η Ανατολή συναντά τη Δύση, στις πολυτελείς αίθουσες του Άμπου Ντάμπι, γράφεται το πιο οδυνηρό κεφάλαιο του 21ου αιώνα. Οι αντιπροσωπείες της Ουάσιγκτον, της Μόσχας και του Κιέβου κάθονται στο ίδιο τραπέζι για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα του ολέθρου τον Φεβρουάριο του 2022. Όμως, η ατμόσφαιρα δεν μυρίζει ειρήνη, αλλά μπαρούτι και πείσμα. Όλοι συμφωνούν πια σε ένα πράγμα, το μοναδικό αγκάθι που απομένει είναι το εδαφικό. Και το όνομα αυτού; Ντονμπάς.
Μια γη ποτισμένη με αίμα και ατσάλι
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, το Ντονμπάς είναι ό,τι και η Γροιλανδία για τον Ντόναλντ Τραμπ: ένα διακαής πόθος, μια στρατηγική εμμονή που πρέπει να ικανοποιηθεί πάση θυσία. Πρόκειται για το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ, την περιοχή που κάποτε ήταν η «σιδερένια καρδιά» της Ουκρανίας. Με τα τεράστια αποθέματα άνθρακα, τις πανίσχυρες χαλυβουργίες και τις εύφορες πεδιάδες, το Ντονμπάς δεν είναι απλά γη, είναι η οικονομική ραχοκοκαλιά μιας ολόκληρης χώρας.
Ο Πούτιν, αμφισβητώντας την ίδια την ύπαρξη της Ουκρανίας ως κράτους, θεωρεί το Ντονμπάς αναπόσπαστο κομμάτι μιας «ιστορικής Ρωσίας». Με το πρόσχημα της «προστασίας των ρωσόφωνων», ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια μια επιχείρηση αποσταθεροποίησης που κορυφώθηκε με την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας και τη στήριξη των αυτονομιστών. Σήμερα, μετά από τέσσερα χρόνια ολοκληρωτικού πολέμου και 14.000 νεκρούς που προηγήθηκαν της εισβολής, το Κρεμλίνο απαιτεί την πλήρη παράδοση αυτών των εδαφών.
Η κόκκινη γραμμή του Ζελένσκι
Από την άλλη πλευρά, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στέκεται όρθιος μέσα στις φλόγες. «Όλα περιστρέφονται γύρω από τη γη μας», δήλωσε με φωνή που λυγίζει αλλά δεν σπάει. Για το Κίεβο, η παραχώρηση του Ντονμπάς δεν είναι απλά μια εδαφική απώλεια, είναι ο ακρωτηριασμός της εθνικής τους αξιοπρέπειας και η καταστροφή της αμυντικής τους γραμμής.
Αν χαθεί ο «αμυντικός δακτύλιος» των βιομηχανικών πόλεων και των σιδηροδρομικών αξόνων, η υπόλοιπη Ουκρανία θα μείνει γυμνή και εκτεθειμένη σε κάθε μελλοντική όρεξη της Μόσχας. Ο Ζελένσκι ξέρει πως μια τέτοια υποχώρηση θα παραβίαζε κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου, νομιμοποιώντας την κατάκτηση με τη βία. Παρόλα αυτά, η πίεση από τον Τραμπ για μια «γρήγορη συμφωνία» είναι ασφυκτική. Ο Αμερικανός πρόεδρος ονειρεύεται ένα «πάγωμα» της σύγκρουσης, μια λύση που ίσως σταματήσει την αιματοχυσία αλλά θα αφήσει την Ουκρανία μισή.
Η φρίκη πίσω από τις γραμμές του μετώπου
Ενώ οι διπλωμάτες συζητούν για «ελεύθερες οικονομικές ζώνες» και «εγγυήσεις ασφαλείας», η πραγματικότητα στις ρωσοκρατούμενες περιοχές είναι ένας αληθινός εφιάλτης. Εκθέσεις του ΟΗΕ και μαρτυρίες ανθρώπων που γλίτωσαν από την κόλαση μιλούν για αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια και σεξουαλική βία. Οι κάτοικοι εξαναγκάζονται να πάρουν ρωσικά διαβατήρια, ενώ τα παιδιά υποβάλλονται σε μια βίαιη ιδεολογική κατήχηση. Η ζωή υπό κατοχή είναι μια διαρκής τιμωρία για όποιον τολμά να θυμάται πως είναι Ουκρανός.
Το αβέβαιο μέλλον
Σήμερα, η Ρωσία ελέγχει το 100% του Λουχάνσκ και το 70% του Ντονέτσκ. Με τον τρέχοντα ρυθμό προέλασης, θα χρειαστούν άλλοι 18 μήνες για να καταλάβουν το υπόλοιπο τμήμα. Ο Πούτιν απειλεί να συνεχίσει το μακελειό «στο πεδίο της μάχης» μέχρι να πάρει αυτό που θέλει. Ο Ζελένσκι αρνείται να υπογράψει τον διαμελισμό της πατρίδας του. Και ο Τραμπ, βιαστικός και κυνικός, πιέζει για ένα αποτέλεσμα που θα του επιτρέψει να στρέψει το βλέμμα του αλλού.
Το Ντονμπάς έχει γίνει το σύμβολο μιας ανθρωπότητας που ξέχασε την ηθική και μετράει μόνο χιλιόμετρα και ορυκτά.
