Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς ξεκινά η επίσημη διαβούλευση για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου. Μετά τη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό, το Υπουργείο Παιδείας ξεδιπλώνει τον σχεδιασμό του για μια μεταρρύθμιση που φιλοδοξεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του Λυκείου, αποσυνδέοντάς το από την αποκλειστική λειτουργία του ως «προθάλαμο» των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Το χρονοδιάγραμμα και η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης
Η εφαρμογή του νέου συστήματος δεν θα είναι άμεση, καθώς προβλέπεται ένα μεταβατικό στάδιο για την ομαλή προσαρμογή της εκπαιδευτικής κοινότητας. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, οι αλλαγές θα αφορούν τους μαθητές που θα εισαχθούν στην Α' Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028. Αυτό σημαίνει ότι οι πρώτοι απόφοιτοι με Εθνικό Απολυτήριο θα εξέλθουν από το σύστημα το 2030.
Κεντρικός στόχος είναι η ενίσχυση του αυτόνομου εκπαιδευτικού ρόλου του Λυκείου. Η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας επισημαίνει ότι το τρέχον μοντέλο οδηγεί σε μια στείρα εξετασιοκεντρική διαδικασία, η οποία επιβαρύνει οικονομικά τις οικογένειες μέσω της παραπαιδείας και ψυχολογικά τους μαθητές.
Οι πέντε πυλώνες του νέου συστήματος
Η πρόταση της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, εδράζεται σε πέντε βασικούς άξονες που αφορούν τη συνολική αναβάθμιση του σχολικού περιβάλλοντος:
Εκπαιδευτικό περιεχόμενο: Εστίαση σε έναν ισχυρό κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων.
Σχολική ζωή: Μετατροπή του σχολείου σε κοινότητα μάθησης που υπερβαίνει την απλή προετοιμασία για εξετάσεις.
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών: Συνεχής και ουσιαστική στήριξη του έργου των λειτουργών της εκπαίδευσης.
Υποδομές: Ψηφιακός μετασχηματισμός και σύγχρονες σχολικές εγκαταστάσεις για τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών.
Διακυβέρνηση: Θεσμική συνέχεια, λογοδοσία και σαφείς ρόλοι στη διοίκηση της εκπαίδευσης.
Τι αλλάζει στις εξετάσεις και την πρόσβαση στα ΑΕΙ
Η πλέον ριζική αλλαγή αφορά τη δομή των προαγωγικών εξετάσεων. Για την Α' και Β' Λυκείου, το 100% των θεμάτων θα επιλέγεται πλέον μέσω κλήρωσης από την Τράπεζα Θεμάτων, διασφαλίζοντας ένα ενιαίο επίπεδο δυσκολίας σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, η μεταρρύθμιση φέρνει το τέλος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), ενός μέτρου που είχε προκαλέσει έντονες συζητήσεις τα προηγούμενα χρόνια. Στη θέση της, τα πανεπιστημιακά τμήματα θα αποκτήσουν ενισχυμένο ρόλο, καθώς θα μπορούν να ορίζουν συντελεστές βαρύτητας σε μαθήματα-κλειδιά που θεωρούν απαραίτητα για την παρακολούθηση του προγράμματος σπουδών τους.
Εθνικό Σώμα Αξιολογητών: Το τέλος της βαθμολογικής αυθαιρεσίας;
Μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες είναι η σύσταση του Εθνικού Σώματος Αξιολογητών. Το σώμα αυτό θα στελεχωθεί από έμπειρους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με πολυετή θητεία.
Αν και οι ενδοσχολικές εξετάσεις θα συνεχίσουν να διορθώνονται από τους διδάσκοντες του κάθε σχολείου, τα γραπτά θα ψηφιοποιούνται υποχρεωτικά. Στη συνέχεια, οι εξωτερικοί αξιολογητές θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει μεγάλη απόκλιση μεταξύ της προφορικής βαθμολογίας και της γραπτής επίδοσης. Σε περιπτώσεις συστηματικής υπερβαθμολόγησης, θα προβλέπονται διορθωτικές παρεμβάσεις, ώστε ο τελικός βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου να είναι αδιαμφισβήτητος και αντικειμενικός.
Ο ψηφιακός φάκελος του μαθητή
Η αξιολόγηση παύει να είναι στιγμιαία. Καθιερώνεται ο ψηφιακός φάκελος, στον οποίο θα καταγράφεται η συνολική μαθησιακή πορεία, οι επιδόσεις και οι δεξιότητες του μαθητή καθ’ όλη τη διάρκεια της φοίτησής του στο Λύκειο. Ο φάκελος αυτός θα αποτελεί το τεκμήριο της εκπαιδευτικής εξέλιξης του κάθε νέου, προσφέροντας μια σφαιρική εικόνα της προσπάθειάς του.
Η εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου αποτελεί ένα σύνθετο εγχείρημα που επιδιώκει να ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τα διεθνή πρότυπα (όπως το Baccalaureat ή το Abitur). Η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί στην πράξη, από την ικανότητά της να πείσει μαθητές και γονείς ότι το Λύκειο μπορεί πράγματι να προσφέρει ουσιαστική παιδεία και όχι απλώς ένα εισιτήριο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο διάλογος που ξεκινά στη Βουλή και με τους κοινωνικούς φορείς θα καθορίσει τις τελικές τεχνικές λεπτομέρειες αυτού του νέου εκπαιδευτικού χάρτη.
