Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Στο προηγούμενο άρθρο μας είδαμε γιατί η γαλλική Gowind θεωρείται μία από τις βασικές υποψηφιότητες για την ανανέωση του ελαφρού στόλου του Πολεμικού Ναυτικού, σήμερα θα περάσουμε στην άλλη πλευρά της Μεσογείου.
Γιατί υπάρχει μία δεύτερη κορβέτα που εδώ και αρκετό καιρό βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων για το ελληνικό πρόγραμμα. Και αυτή τη φορά δεν μιλάμε για ένα σχέδιο που υπάρχει μόνο στα χαρτιά.
Μιλάμε για την ιταλική FCx30 της Fincantieri, μία κορβέτα που βασίζεται στην κλάση Doha, δηλαδή σε μία σχεδίαση η οποία έχει ήδη κατασκευαστεί και υπηρετεί στο Κατάρ.
Μήκος 107 μέτρα, εκτόπισμα περίπου 3.200 τόνους, ταχύτητα άνω των 26 κόμβων και μία πλήρης σουίτα ανθυποβρυχιακού πολέμου. Και όλα αυτά σε ένα πλοίο που η Fincantieri έχει προτείνει ειδικά για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Μάλιστα, η ιταλική πρόταση δεν περιορίζεται στην πώληση πλοίων. Περιλαμβάνει κατασκευή στην Ελλάδα, μεταφορά τεχνογνωσίας και συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Και κάπου εδώ αρχίζει να γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον.
Ποια Είναι Η FCx30;
Η FCx30 δεν είναι μία εντελώς νέα σχεδίαση. Η βάση της είναι η κλάση Doha ή Al Zubarah που κατασκευάστηκε από τη Fincantieri για το Κατάρ. Τρία από τα τέσσερα πλοία της καταριανής κλάσης βρίσκονται ήδη σε ενεργό υπηρεσία από το 2021.
Για την ελληνική πρόταση, η Fincantieri μιλά για πλοίο μήκους 107 μέτρων, πλάτους περίπου 14,7 μέτρων και πλήρους εκτοπίσματος περίπου 3.200 τόνων. Η μέγιστη ταχύτητα ξεπερνά τους 26 κόμβους, ενώ η σχεδίαση έχει προσαρμοστεί ώστε να μπορεί να επιχειρεί για μεγάλες αποστάσεις, με αναφερόμενη εμβέλεια περίπου 5.000 ναυτικά μίλια στους 14 κόμβους.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η FCx30 σχεδιάστηκε εξαρχής ως πολυλειτουργικό πλοίο. Δεν πρόκειται δηλαδή απλώς για μία μονάδα που θα κάνει περιπολίες και θα μεταφέρει μερικούς αντιπλοϊκούς πυραύλους.
Η ελληνική διαμόρφωση που είχε παρουσιάσει η Fincantieri προβλέπει ολοκληρωμένη ικανότητα ανθυποβρυχιακού πολέμου, με hull-mounted sonar, μεταβλητού βάθους σόναρ, σύστημα διαχείρισης τορπιλών και δυνατότητα χρήσης ελαφρών τορπιλών.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημεία στα οποία οι Ιταλοί έχουν δώσει ιδιαίτερη έμφαση. Η εταιρεία έχει παρουσιάσει την ανθυποβρυχιακή σουίτα της FCx30 ως ιδιαίτερα ισχυρή, με χαμηλό ακουστικό ίχνος και χαμηλό θόρυβο από το σύστημα πρόωσης.
Με απλά λόγια, μιλάμε για ένα πλοίο που δεν θα είναι απλώς «φορέας πυραύλων». Θα μπορεί να λειτουργεί ως αισθητήρας και κυνηγός υποβρυχίων, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για ένα ναυτικό όπως το ελληνικό.
Οπλισμός Και Αισθητήρες
Πάμε τώρα στο πιο ενδιαφέρον κομμάτι: τι θα μπορούσε πραγματικά να μεταφέρει μία ελληνική FCx30;
Η Fincantieri είχε παρουσιάσει ως βασική λύση για την ελληνική έκδοση το πυροβόλο OTO Melara 76/62 Super Rapid, με δυνατότητα χρήσης STRALES και πυρομαχικών DART, ενώ για την εγγύς αντιαεροπορική άμυνα είχε προταθεί το RAM.
Στον αντιπλοϊκό ρόλο, η πρόταση περιλαμβάνει οκτώ Exocet. Η ακριβής τελική διαμόρφωση αποτελεί φυσικά αντικείμενο της ελληνικής επιλογής και της τελικής σύμβασης, όμως η κατεύθυνση που είχε παρουσιαστεί ήταν η χρήση της νεότερης οικογένειας MM40 Exocet.
Στην αντιαεροπορική άμυνα υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία.
Η FCx30 μπορεί να διαμορφωθεί με διαφορετικές λύσεις, μεταξύ των οποίων VL MICA ή CAMM-ER, ενώ έχει εξεταστεί και η δυνατότητα βαρύτερου οπλισμού, όπως οι Aster 30, χάρη στη σχεδίαση του πλοίου και τη χρήση κάθετων εκτοξευτών.
Στην ελληνική πρόταση είχε αναφερθεί ιδιαίτερα ο CAMM-ER, με δυνατότητα μεταφοράς έως και 32 βλημάτων ανάλογα με τη διαμόρφωση των εκτοξευτών.
Και φυσικά, όλα αυτά πρέπει να συνδυαστούν με τους αισθητήρες.
Η Fincantieri είχε προτείνει το ραντάρ Kronos Naval της Leonardo και το σύστημα μάχης ATHENA, μαζί με ολοκληρωμένη σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου και συστήματα ηλεκτροοπτικής παρατήρησης. Το ATHENA αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πρότασης, καθώς η αρχιτεκτονική του επιτρέπει την ενσωμάτωση διαφορετικών όπλων και αισθητήρων.
Άρα, αν όλα αυτά συνδυαστούν σε μία τελική ελληνική διαμόρφωση, η FCx30 θα μπορούσε να έχει τρεις βασικούς πυλώνες: αντιαεροπορική άμυνα μικρής και μεσαίας εμβέλειας, ισχυρή ανθυποβρυχιακή ικανότητα και σοβαρό αντιπλοϊκό οπλισμό.
Και αυτό μας οδηγεί στο σημαντικότερο ερώτημα.
Εκτιμώμενο Κόστος
Ο λόγος δεν είναι μόνο οι επιδόσεις της.
Είναι ο συνδυασμός πλατφόρμας, βιομηχανικής συνεργασίας και δυνατότητας κατασκευής στην Ελλάδα.
Η Fincantieri είχε προτείνει το πρώτο πλοίο να κατασκευαστεί στην Ιταλία και τα επόμενα να ναυπηγηθούν στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, σε συνεργασία με την ONEX. Το αρχικό σχήμα που παρουσιάστηκε αφορούσε τρία πλοία συν ένα ως option. Παράλληλα, η ιταλική πλευρά είχε συνδέσει την πρόταση με επενδύσεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και αναβάθμιση των ελληνικών ναυπηγικών δυνατοτήτων.
Η Fincantieri είχε μάλιστα κάνει λόγο για μεταφορά τεχνογνωσίας της τάξης των 80 εκατομμυρίων ευρώ και για σημαντική συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στην κατασκευή και υποστήριξη των πλοίων.
Όσον αφορά το κόστος, εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Δεν υπάρχει σήμερα υπογεγραμμένη ελληνική σύμβαση για την FCx30, άρα δεν υπάρχει επίσημη τελική τιμή μονάδας. Οι παλαιότερες εκτιμήσεις για το πρόγραμμα των τεσσάρων πλοίων κινούνταν κάτω από τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, όμως το τελικό ποσό εξαρτάται από τον οπλισμό, τους αισθητήρες, τα πυρομαχικά, την υποστήριξη και τη βιομηχανική συμμετοχή.
Και υπάρχει ακόμη μία σημαντική εξέλιξη που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας.
Η Ελλάδα συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα European Patrol Corvette, ή EPC, μαζί με Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία. Το EPC είναι ξεχωριστό πρόγραμμα νέας γενιάς, με δύο βασικές εκδόσεις, Full Combat Multipurpose και Long Range Multipurpose. Το 2024 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε την πρόταση του ευρωπαϊκού βιομηχανικού consortium για τη δεύτερη φάση του προγράμματος, με χρηματοδότηση έως 154,5 εκατομμύρια ευρώ από το EDF. Το 2026 Fincantieri και Navantia ανακοίνωσαν ακόμη στενότερη συνεργασία για την εξέλιξή του.
Αυτό σημαίνει ότι η FCx30 και το EPC δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως το ίδιο πλοίο. Η FCx30 είναι μία ήδη διαθέσιμη και επιχειρησιακά ώριμη σχεδίαση, ενώ το EPC είναι ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανάπτυξης με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα.
Και αυτή ακριβώς η ωριμότητα είναι ένα από τα επιχειρήματα υπέρ της ιταλικής πρότασης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Επιχείρηση «Μπαλάκης»: Το μυστικό ελληνικό σχέδιο για βύθιση του τουρκικού ΣΙΣΜΙΚ το 1987
Ο Επιχειρησιακός Ρόλος
Αν τελικά το Πολεμικό Ναυτικό αποκτήσει FCx30, δεν θα πρέπει να περιμένουμε από αυτήν να παίξει τον ρόλο μιας FDI.
Ο ρόλος της θα είναι διαφορετικός.
Θα είναι μία μονάδα πρώτης γραμμής, μικρότερη και οικονομικότερη από μία φρεγάτα, αλλά με αρκετό εκτόπισμα και οπλισμό ώστε να επιχειρεί στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και, εφόσον απαιτηθεί, σε μεγαλύτερες αποστάσεις.
Σε ένα πιθανό σενάριο κρίσης με την Τουρκία, η FCx30 θα μπορούσε να λειτουργεί ως μέρος ενός δικτυοκεντρικού σχηματισμού, συνεργαζόμενη με τις FDI, τις MEKO, τα υποβρύχια, τα Rafale, τα F-16 Viper και τα UAV του ελληνικού συστήματος επιτήρησης.
Ο ρόλος της θα μπορούσε να είναι η επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, η ανθυποβρυχιακή έρευνα, η συνοδεία άλλων μονάδων, η προστασία κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών και φυσικά η προσβολή εχθρικών πλοίων όταν αυτό απαιτείται.
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο σημαντικό.
Με εκτόπισμα περίπου 3.200 τόνων και μήκος 107 μέτρων, η FCx30 βρίσκεται αρκετά κοντά στη φιλοσοφία μιας μικρής φρεγάτας παρά μιας ελαφριάς κορβέτας. Αυτό της δίνει μεγαλύτερα περιθώρια σε αισθητήρες, όπλα, καύσιμα, προσωπικό και επιχειρησιακή αντοχή.
Άρα, το πραγματικό ερώτημα για το Πολεμικό Ναυτικό δεν είναι απλώς «ποια κορβέτα είναι καλύτερη».
Το ερώτημα είναι ποια πλατφόρμα μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα τον καλύτερο συνδυασμό αριθμού πλοίων, ισχύος πυρός, ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων, κόστους, βιομηχανικής συμμετοχής και ταχύτητας παράδοσης.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ο λόγος που η FCx30 συνεχίζει να θεωρείται από αρκετούς αναλυτές μία από τις πιο σοβαρές επιλογές για το ελληνικό πρόγραμμα.
Όχι επειδή έχει ήδη επιλεγεί. Δεν έχει.
Αλλά επειδή είναι μία ώριμη σχεδίαση, έχει πραγματική επιχειρησιακή βάση στο Κατάρ, προσφέρει μεγάλη ευελιξία στον οπλισμό και συνοδεύεται από μία πρόταση που μπορεί να δώσει στην Ελλάδα κάτι περισσότερο από τέσσερα καινούργια πλοία: μία ολόκληρη βιομηχανική συνεργασία γύρω από τον στόλο.
Και στο επόμενο βίντεο θα έρθει η στιγμή που όλοι περιμένατε.
FCx30 εναντίον Gowind.
Ποια έχει πραγματικά το πλεονέκτημα; Ποια ταιριάζει περισσότερο στο Αιγαίο; Ποια έχει καλύτερη αντιαεροπορική και ανθυποβρυχιακή άμυνα; Και κυρίως, ποια από τις δύο μπορεί να δώσει στο Πολεμικό Ναυτικό περισσότερη πραγματική ισχύ για τα χρήματα που θα διαθέσει;
